สมรสซ้อน [2]

ลดาวัลย์

ปัญหาเรื่องทะเบียนสมรสซ้อนมีแฟนคอลัมน์เขียนมาถามกันมาก ในรอบ 3 เดือน จะต้องหยิบปัญหานี้มาตอบท่านผู้อ่านอย่างน้อยครั้งหนึ่ง ถ้าผู้จดทะเบียนสมรสซ้อนทราบมาก่อนว่าชายที่เราจะจดทะเบียนด้วยมีคู่สมรสที่จดทะเบียนไว้ก่อนแล้ว ทั้งชายและหญิงที่จดทะเบียนสมรสซ้อนก็มีความผิดทางอาญาฐานแจ้งเท็จ มีโทษทั้งจำคุกและปรับ แต่ถ้าหญิงที่จดทะเบียนไม่รู้มาก่อน ก็เป็นผู้เสียหายที่สามารถดำเนินคดีกับชายผู้เป็นสามีได้ ภริยาคนแรกก็เป็นผู้เสียหายในคดีนี้ด้วย แต่ถ้าคุณรู้มาก่อนและยังขืนจดทะเบียนอีก คุณจะกลายเป็นผู้ต้องหาหากเจ้าหน้าที่ที่รับจดทะเบียนและภริยาคนแรกเอาเรื่องขึ้นมา

การที่ทะเบียนสมรสเป็นทะเบียนซ้อนแม้สามีจะหย่ากับภริยาคนแรก ก็ไม่ทำให้ทะเบียนสมรสซ้อนซึ่งตกเป็นโมฆะมาตั้งแต่แรกกลายเป็นทะเบียนสมรสที่สมบูรณ์ตามกฎหมายขึ้นมาได้ ดังนั้นถ้าสามีจดทะเบียนหย่ากับภริยาคนแรก สามีก็มีสิทธิจดทะเบียนสมรสใหม่กับใครก็ได้ โดยไม่เป็นทะเบียนสมรสซ้อนกับทะเบียนของคุณ ดังนั้นถ้าอยากให้ทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมาย หลังจากที่สามีจดทะเบียนหย่ากับภริยาคนแรก จะเพิกถอนสมรสของคุณหรือไม่ก็ตาม คุณก็ต้องไปจดทะเบียนใหม่กับสามีหลังจากที่เขาได้จดทะเบียนหย่ากับภริยาคนแรก

แต่ในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่คงปวดหัวน่าดูเพราะขณะนี้คุณใช้คำนำหน้าว่า "นาง" และใช้นามสกุลเดียวกับสามี เพราะการจะจดทะเบียนสมรสใหม่ให้ "นาง" ทั้งหลายได้ ต้องมีใบทะเบียนหย่ามาแสดงว่าไม่ได้เป็นคู่สมรสกับชายใดมาก่อน เท่าที่เคยทำและถูกต้องไม่ต้องกลัวปัญหาคือ หากชายผู้เป็นสามีจดทะเบียนหย่ากับภริยาคนแรก ก็ต้องมีการเพิกถอนทะเบียนหย่ากับภริยาคนที่สอง แต่ค่อนข้างยุ่งยากกับการไปเพิกถอน จึงมักใช้วิธีหย่ากับภริยาคนที่สองด้วย เมื่อหย่ากันหมดแล้วสามีจึงค่อยไปจดทะเบียนใหม่กับภริยาคนที่สองจึงจะได้ทะเบียนสมสโดยชอบด้วยกฎหมายได้

การที่ผู้ถือทะเบียนซ้อนทั้งหลาย จะทำให้การสมรสสิ้นสุดลงด้วยวิธีการหย่ากันเอง แล้วมาจดใหม่ ไม่ถูกหลักกฎหมาย เพราะทะเบียนสมรสที่ซ้อนตกเป็นโมฆะมาตั้งแต่เริ่มแรก ต้องใช้วิธีการเพิกถอนไม่ใช่วิธีการหย่า ดังนั้น ถ้าอยากเป็นภริยาที่ถูกต้องตามกฎหมายของสามีก็ต้องตัดสินใจเองว่า จะไปเพิกถอนการสมรสกับสามีอย่างไร แต่มีหลายรายแม้ทะเบียนสมรสซ้อนก็ไม่บอกใครว่าซ้อนเพื่อจะได้จดหย่าได้ จนเมื่อสามีหย่ากับภริยาคนแรกได้จึงค่อยจูงมือไปจดทะเบียนสมรสใหม่

ถ้าสามีเลิกกับคุณ แม้ทะเบียนสมรสจะเป็นทะเบียนซ้อนไม่มีผลทางกฎหมายใด ๆ แต่ก็ควรไปเพิกถอนเสียให้เรียบร้อย ไม่เช่นนั้นจะกลายเป็นหญิงที่มีคู่สมรส การทำนิติกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวกับสินสมรสที่กฎหมายกำหนดให้จัดการร่วมกัน ต้องให้ยินยอมจากสามีด้วยจึงจะทำได้ และถ้าคุณเกิดปิ๊งกับชายคนใหม่ถึงขั้นจะไปจดทะเบียนสมรสด้วยกัน ก็ต้องมีใบสิ้นสุดการสมรสเดิมไปแสดง เจ้าหน้าที่จึงยอมจดทะเบียนสมรสใหม่ให้ได้ เพราะคำนำหน้าชื่อ "นาง" บ่งบอกในตัวว่าคุณเป็นผู้หญิงที่มีคู่สมรสแล้ว ส่วนเรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับสมรสซ้อน เช่นทรัพย์สิน เรื่องบุตร ก็เคยตอบไปเมื่อเร็ว ๆ นี้ลองไปหาอ่านดูก็แล้วกัน

สุกัญญา รัตนนาคินทร์

main