สุขภาพฟันในช่องปากน้อยๆ นั้นเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ในเด็กเล็กนั้นคุณแม่ส่วนใหญ่มักคิดว่าฟันน้ำนมไม่ค่อยสำคัญ ขึ้นมาไม่นานก็หลุดแล้ว ยังไม่ต้องดูแลมากก็ได้ เป็นความคิดที่ผิดมากเลยนะคะ เพราะฟันน้ำนมนั้นเป็นฟันที่จะอยู่กับเจ้าตัวเล็กบางซี่นานถึง 12 ปีเลยทีเดียว และจะเติบโตไปพร้อมๆ กับพัฒนาการในเรื่องการบดเคี้ยวซึ่งเป็นพัฒนาการขั้นพื้นฐานของเจ้าตัวเล็กอีกด้วย และเพื่อฟันที่สวยและแข็งแรงแล้ว การดูแลรักษาความสะอาดนั้นเป็นเรื่องสำคัญมากค่ะ วันนี้บันทึกคุณแม่มีเคล็ดลับเพื่อฟันสวยและแข็งแรงเล็กๆ น้อยๆ มาฝากพร้อมกับไขข้อข้องใจเกี่ยวกับปัญหาฟันซี่เล็กๆ จากทันตแพทย์หญิงรุ่งทิพย์ งามวงษ์ ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรมสำหรับเด็ก จากโรงพยาบาลสมิติเวช ด้วยค่ะ
ฟันเก ฟันห่าง ทำอย่างไรดี
ฟันน้ำนมที่ขึ้นมาใหม่ในช่องปาก บางครั้งอาจจะขึ้นมาเอียงหรือไม่ก็อยู่ในแนวได้ แต่คุณแม่ไม่ต้องห่วงค่ะว่าลกจะฟันเกเพราะฟันจะค่อยๆ เคลื่อนตัวไปพร้อมกับพัฒนาการของร่างกาย ถ้าในช่วงนี้ลูกไม่มีพฤติกรรมที่จะทำให้รูปร่างของขากรรไกรเปลี่ยนไป เมื่อเด็กโตขึ้นขากรรไกรมีการเจริญเติบโตขยายขนาด ความกว้าง ฟันน้ำนมก็จะห่างออกจากกันทำให้เกิดช่องว่างระหว่างฟันหน้าแต่ละซี่ คุณแม่บางคนก็ตกใจคิดว่า เอ...ลูกเราจะฟันห่างหรือเปล่านะ เรื่องช่องว่างตรงนี้ถือเป็นเรื่องปกติค่ะ เพื่อให้มีเนื้อที่พอเพียงต่อการขึ้นของฟันแท้ เนื่องจากฟันแท้มีขนาดใหญ่กว่าฟันน้ำนมมาก ฟันน้ำนมแต่ละซี่จึงเปรียบเสมือนเป็นปราการกันที่ไว้ให้ฟันแท้ที่อยู่ข้างใต้โผล่ขึ้นมาได้ตรงตำแหน่งเมื่อฟันน้ำนมหลุดออกไปค่ะ
ปัญหาคาใจ : การที่ลูกดูดนิ้ว หรือดูดขวดน้ำมากๆ จะทำให้ฟันเกไหม
คุณหมอช่วยตอบ : การดูดนิ้วมีผลทำให้ฟันเกได้ค่ะ โดยจะมีผลได้ทั้งต่อการเรียงตัวของฟัน ตลอดจนรูปร่างของขากรรไกรทั้งบนและล่าง โดยทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ ได้แก่ ความถี่ของการดูดนิ้ว ระยะเวลา และการเจริญเติบโตของขากรรไกรในขณะนั้นด้วย อย่างไรก็ตามในเด็กเล็กบางคนก็อาจจะมีการดูดนิ้วอยู่ในช่วงสั้นๆ โดยถ้าเด็กดูดนิ้วอยู่ในช่วง 2 ขวบแรกยังถือว่าปกติค่ะ แต่ถ้าเกินกว่านั้นแล้วพบว่าเด็กค่อยๆ ดูดนิ้วลดลง ถือว่าเป็นสัญญาณที่ดี แต่ถ้าความถี่เพิ่มมากขึ้น และมีผลต่อขากรรไกรอย่างชัดเจนอาจต้องพิจารณารีบแก้ไขค่ะ
ปัญหาคาใจ : ถ้าฟันน้ำนมเกฟันแท้จะขึ้นมาเกด้วยไหม
คุณหมอช่วยตอบ : ไม่จำเป็นเสมอไปค่ะ แต่โอกาสที่ฟันน้ำนมชิดกัน หรือฟันน้ำนมซ้อนเกสามารถทำให้เกิดฟันเกในชุดฟันแท้ได้ประมาณ 40%
เจ้าตัวเล็ก...ฟันสึก !
คุณแม่หลายคนอาจจะสงสัยว่าเจ้าตัวเล็กยังเด็กแค่นี้ จะมีปัญหาฟันสึกได้หรือ เพราะยังคิดว่าปัญหานี้น่าจะเกิดกับผู้ใหญ่ แท้จริงแล้ว ปัญหาฟันสึกนั้นเกิดในเด็กได้ค่ะ โดยทั่วไปปัญหาฟันสึกจะเกิดจากการกัดฟันนี่ละค่ะ แต่ฟันสึกในเด็กนั้นจะสังเกตได้ยากกว่าผู้ใหญ่ เนื่องจากผิวเคลือบฟันของเด็กจะมีความหนาเนื่องจากอายุน้อย คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตดูว่าลูกนั้นนอนกัดฟันเวลากลางคืนหรือไม่ สัญญาณอันตรายของการนอนกัดฟันก็คือ หากลูกกัดฟันเวลานอนจนได้ยินเสียง นั่นหมายความว่าคุณพ่อคุณแม่ควรพาเจ้าตัวเล็กไปพบทันตแพทย์ และอธิบายให้ลูกเข้าใจว่า การกัดฟันเป็นผลเสียต่อฟันทำให้ฟันสึกกร่อนมีปัญหาในการเคี้ยวอาหาร รวมทั้งการพูดอีกด้วย โดยมากทันตแพทย์จะให้ใส่ Occlusal Splint ซึ่งเป็นวัสดุลักษณะคล้ายแผ่นยางกัดฟันของนักกีฬาแต่ทำด้วยวัสดุพวก Acrylic Resin ให้ใส่เวลานอนค่ะ
ปัญหาคาใจ : ลูกนอนกัดฟันจะทำให้ฟันสึกไหม มีวิธีแก้อย่างไร
คุณหมอช่วยตอบ : มีโอกาสทำให้ฟันสึกค่ะ นอกจากนั้น ยังอาจมีผลต่อกล้ามเนื้อบดเคี้ยว และข้อต่อขากรรไกรด้วย ส่วนวิธีการแก้ไขการนอนกัดฟันนั้น ควรเริ่มจากการดูว่ามีการรบกวนการสบฟันที่ผิดปกติหรือไม่ และในที่สุดอาจต้องส่งปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านอื่นเพื่อหาสาเหตุต่อไปค่ะ แต่สำหรับปัญหาฟันสึกนั้นสามารถป้องกันได้ เช่น การใส่แผ่นพลาสติกกันกัดฟัน ถ้าในกรณีที่เป็นมากๆ อาจต้องพิจารณาทำครอบฟันโลหะเพื่อป้องกันฟันสึกจนกระทั่งทะลุโพรงประสาทฟันค่ะ
ฟลูออไรด์เพื่อฟันแข็งแรง
ฟลูออไรด์นั้นมีผลต่อฟันทั้งก่อนงอกและฟันที่งอกขึ้นมาแล้วค่ะ นั่นหมายถึงว่าฟลูออไรด์นั้นเป็นสารที่มีประโยชน์ต่อฟันในทุกช่วงเลยทีเดียว ฟลูออไรด์คือสารประกอบชนิดหนึ่งของธาตุฟลูออรีน มีอยู่ในธรรมชาติทั่วไป เช่น ในดิน น้ำ อากาศ นอกจากนี้อาหารบางชนิดก็มีฟลูออไรด์อยู่ด้วย เช่น กุยช่าย ใบชา มะระ ผักบุ้ง และปลาทะเล ปัจจุบันมีฟลูออไรด์ผสมอยู่ทั้งในยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก และในน้ำประปาในปริมาณที่ต่างกันไปค่ะ อัตราของฟลูออไรด์ที่เหมาะสมคือ 1 ต่อล้านส่วน (1 ppm) ซึ่งอัตราส่วนนี้จะช่วยลดการเกิดฟันผุได้ 50% เลยทีเดียวค่ะ
ประโยชน์ของฟลูออไรด์ที่มีต่อฟัน
- ช่วยให้โครงสร้างของฟันแข็งแรง ช่วยให้ฟันมีความต้านทานต่อการกัดกร่อนของกรดได้ดี
- ช่วยเพิ่มการซ่อมแซมของผิวเคลือบฟันซึ่งเพิ่งเกิดการผุไม่ให้ผุลุกลามมากขึ้นได้ ดังนั้น ฟลูออไรด์จึงช่วยลดโอกาสการเกิดฟันผุ และช่วยซ่อมแซมฟันที่มีการผุ ในระยะเริ่มแรกได้
ปัญหาคาใจ : จำเป็นต้องให้ฟลูออไรด์เสริมไหม เท่าไรจึงจะเหมาะสม
คุณหมอช่วยตอบ : การให้ฟลูออไรด์เสริมนั้นต้องพิจารณาเป็นรายบุคคลไปค่ะ โดยในคนไข้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุสูงทันตแพทย์ก็อาจพิจารณาจ่ายได้ อย่างไรก็ตามจะต้องอยู่ในดุลยพินิจของทันตแพทย์ค่ะ และปริมาณที่เหมาะสมนั้นต้องพิจารณาตามอายุ และปริมาณฟลูออไรด์ที่ได้รับจากแหล่งอื่นๆ เช่น น้ำดื่มประกอบด้วยค่ะ
ฟันมีคราบเหลือง ดำ ทำอย่างไรดี
คราบต่างๆ ที่ติดตามซอกฟันทำให้ดูไม่สวยงามนั้น มันเกิดจากการทำความสะอาดได้ไม่ทั่วถึงค่ะ ทางแก้ง่ายๆ ก็คือการให้ลูกดื่มน้ำตามมื้ออาหารหรือนมทุกครั้ง และแปรงฟันให้สะอาด เด็กในวัยเตาะแตะนี้ ถึงแม้จะแปรงฟันได้เองแล้ว ลูกก็อยากจะแสดงว่าทำเองได้แค่ไหน คุณก็ไม่ควรปล่อยให้ลูกแปรงไปเองนะคะ เพราะบางครั้งลูกอาจจะกลืนยาสีฟัน หรือแปรงฟันได้ไม่สะอาดทั่วถึง ก่อให้เกิดคราบต่างๆ ได้ (การกลืนยาสีฟันลงไปบ่อยๆ ทำให้เกิดฟันตกกระได้ด้วยค่ะ)
ปัญหาคาใจ : ลูกมีคราบดำๆ ที่ฟันทั้งที่แปรงฟันทุกวันเกิดจากอะไร มีวิธีแก้อย่างไรบ้าง
คุณหมอช่วยตอบ : การติดสีที่ฟันนั้น สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุค่ะ เช่น ติดสีจากธาตุเหล็ก (ซึ่งได้รับจากการรับประทานธาตุเหล็กเสริม หรืออาจเกิดจากแบคทีเรียที่เกาะที่ฟันก็เป็นได้ค่ะ ซึ่งถ้าเป็นการติดสีฟันจากภายนอกดังกล่าว ทันตแพทย์สามารถขัดออกได้ค่ะ แต่ถ้าเป็นจากสาเหตุอื่นที่ทำให้เกิดการติดสีฟันชนิดที่อยู่ในเนื้อฟันไม่สามารถขัดออกได้)
เห็นไหมคะ ไม่ยากเลยใช่ไหมคะ สำหรับเคล็ดลับเพื่อฟันสวยของเจ้าตัวเล็ก ง่ายๆ เพื่อฟันซี่น้อยเติบโตสมวัยควบคู่ไปกับเจ้าตัวเล็กของเราค่ะ
(update 13 ตุลาคม 2008)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ vol. 15 Issue 177 April 2008 ]
|
