น้องบอล ช่างพูด ช่างซักคุณแม่ ตั้งแต่เช้ายันเย็นไม่มีเว้นวรรค
น้องเค รื้อค้นสิ่งของในบ้าน ไม่ว่าจะแอบของไว้ตรงไหนน้องเคก็มักหาเจอเสมอ
เท็ดดี้ ลูกชายชั้นนี่ดื้อจริงๆ สอนเท่าไหร่ก็ไม่เชื่อ
ลูกคุณแม่เป็นแบบนี้บ้างรึเปล่า....
เด็กบางคนฉายแววที่จะมีความคิดสร้างสรรค์มาตั้งแต่เกิด แต่เด็กบางคนก็เงียบ ไม่ค่อยพูดค่อยจา ซึ่งลักษณะนิสัยเหล่านี้เป็นสิ่งที่คุณแม่ควรสังเกตอย่างตั้งอกตั้งใจ คุณครูภูวฤทธิ์ภูวภิรมย์ขวัญ ผู้จัดการโรงเรียนอนุบาลช้างเผือก เคยกล่าวไว้ว่า บุคลิกลักษณะของเด็กแต่ละคนจะแตกต่างกัน บางคนชอบถาม บางคนชอบตอบบางคนไม่ชอบถามตอบ แต่ชอบฟังบางคนเรียนรู้เร็ว บางคนเรียนรู้ช้า ไม่ว่าเด็กแต่ละคนจะมีความคิดแตกต่างกันเช่นไร เด็กทุกคนก็ยังสามารถมีความคิดสร้างสรรค์ได้เหมือนและเท่าๆ กัน เพียงแต่คุณแม่ต้องเข้าใจและส่งเสริมด้วยวิธีที่เหมาะสม
ขณะเดียวกันนักคิดระดับโลกที่มีความคิดสร้างสรรค์สูงๆ แต่ละคนก็มีบุคลิกลักษณะแตกต่างกันไป แต่สิ่งที่โดดเด่นเหมือนกันก็คือ บุคลิกที่ชอบคิดสร้างสรรค์ จนเกิดผลงานลือลั่นระดับโลกเลยนั่นเองค่ะ การได้มีโอกาสศึกษาประวัติของคนเหล่านี้ ก็เปรียบได้กับการเดินทางโดยมีแผนที่ที่เราสามารถเรียนรู้และพาลูกเดินตามไปทางเส้นนั้นได้อย่างมั่นใจ
อยากรู้อยากเห็น ช่างสังเกต เก็บข้อมูล
ลีโอนาร์โด ดา วินชี
Hilight Identity
ผลงานของลีโอนาร์โดโดดเด่นทั้งด้านศิลปะและด้านวิทยาศาสตร์ เขามีความสามารถรอบด้าน เป็นทั้งสถาปนิก นักดนตรี นักกายวิภาค นักประดิษฐ์ วิศวกร ประติมากร นักเรขาคณิต จิตรกร เพราะสามารถใช้ข้อมูลจากสมองทั้งสองซีกได้เท่าๆ กันอย่างมีประสิทธิภาพ
Creativity Work
ภาพวาด The Monalisa ภาพที่มีความสมบูรณ์และความสวยงาม ถ้าสังเกตให้ดีจะพบว่าลีโอนาร์โดได้ใช้ทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์กับภาพวาดด้วย โดยภาพนี้จะดูเหมือน 3 มิติ ที่ราวกับว่าตาของโมนาลิซามองตามเราไปเหมือนกับภาพถ่าย และริมฝีปากยังเหมือนยิ้มได้แบบมีชีวิตจริงๆ
His Secrets
- คุณพ่อของเขาชักชวนให้รู้จักงานศิลปะตั้งแต่ยังเด็ก โดยพาไปเรียนกับ Andrea Del Verrocchio สุดยอดศิลปินในขณะนั้น
- ศึกษากายวิภาคร่างกายของมนุษย์อย่างละเอียดเพื่อประโยชน์ในการวาดภาพให้สมจริง ผลพลอยได้คือเกิดประโยชน์ทางการแพทย์ด้วยรูปกายวิภาคที่รู้จักกันดีคือ วิทรูเวียนแมน (Vitruvian Man)
- เป็นนักจดบันทึกตัวเอง มีการพบบันทึกกว่า 2,000 หน้า ตั้งแต่ข้อทดลองทางวิทยาศาสตร์คำศัพท์ ภูมิศาสตร์ พฤกษศาสตร์ และกายวิภาค เป็นต้น
Mom's Note
- อย่าขัดขวางความสนใจของลูกบางครั้งลูกอาจสนใจสิ่งแปลกๆ ที่คาดไม่ถึงแต่ควรสังเกตอยู่ห่างๆ
- จัดหาอุปกรณ์สำหรับจดบันทึกให้ลูกอาจเป็นสมุดจด สมุดวาดเขียน ดินสอ ปากกา ที่สำคัญคือการทำตัวเป็นแบบอย่างที่ดี
- การที่ลูกสนใจหลายสิ่งหลายอย่างในขณะเดียวกัน คุณแม่ควรเปิดโอกาสให้ลูกได้ลองผิดลองถูกจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกให้ถูกต้องเหมาะสม
คิดต่าง อยากรู้อยากเห็น ช่างจินตนาการ
อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์
Hilight Identity
เจ้าของวลี จินตนาการสำคัญกว่าความรู้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นตัวตนของเขาว่ามีจินตนาการอย่างไร้ขอบเขต มักใช้เวลาครุ่นคิดหรือจินตนาการเยอะมากในแต่ละวัน
Creativity Work
เจ้าของรางวัลโนเบล ไพรซ์ ในปี 1922 จากทฤษฎีสัมพัทธภาพโด่งดัง
His Secrets
- ของเล่นชิ้นแรกเป็นแรงบันดาลใจเมื่อพ่อของเขานำเข็มทิศแบบพกกามาให้เล่น และทำให้ไอน์สไตน์รู้ว่ามีบางสิ่งบางอย่าง ในพื้นที่วางเปล่าซึ่งส่งแรงผลักเข็มทิศให้เปลี่ยนทิศไป
- เข้าเรียนไวโอลิน ตามความต้องการของแม่
- ค้นหาวิธีการทำงานของตัวเอง โดยปฏิเสธวิธีคิดทางวิทยาศาสตร์แบบเก่า ศึกษาวิจัยอย่างลึกซึ่งในสิ่งที่สงสัยและแปลงความคิดมาเป็นการทดลองได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- งานอดิเรกชอบที่จะสร้างแบบจำลองและอุปกรณ์กลไกในเวลาว่าง
- ยอมรับว่าเป็นผู้ที่เรียนรู้ได้ช้า สาเหตุอาจเกิดจากการที่เขาเป็นคนที่พิการทางการอ่านเขียน (Dyslexia) แต่เป็นข้อดีคือ เขามีเวลาครุ่นคิดเรื่องอวกาศและเวลามากกว่าเด็กคนอื่นๆ เขาจึงสามารถพัฒนาทฤษฎีเหล่านี้ได้
Mom's Note
- ลูกเคยมีของเล่นชิ้นโปรดและศึกษาของเล่นของตนเองอย่างลึกซึ้งหรือไม่ หรือลูกอาจไม่ชอบเล่นของเล่นเหมือนเด็กทั่วไปก็อย่าไปปิดกั้นความอยากรู้อยากเห็น
- หากลูกคิดช้าหรือไม่แสดงความกระตือรือร้นมากเท่าที่ควร ก็อย่าเพิ่งเข้าใจว่าลูกไม่ได้คิด แต่นั่นหมายความว่าคุณแม่ควรหาทางกระตุ้นลูกด้วยวิธีอื่นมากกว่า
จินตนาการเชื่อมโยงข้อเท็จจริง กับจินตนาการพลิกแพลงเป็นงานใหม่ได้
วิลเลียม เช็คสเปียร์
Hilight Identity
ใครว่าบทละครเป็นแค่ความเพ้อฝัน แต่ด้วยความช่างฝันบวกกับความช่างสังเกตธรรมชาติและวิถีชีวิตผู้คน บทละครของเช็คสเปียร์ จึงแสดงให้เห็นถึงความรู้อันเชี่ยวชาญในหลายสาขาวิชา อาทิ ดนตรี กฎหมาย การทหาร คัมภีร์ไบเบิล และการเมืองที่ลงตัว
Creativity Work
สร้างคำศัพท์ใหม่ๆ กว่า 5,000 คำ ผ่านบทละคร 37 เรื่อง และบทกวีมากกว่า 150 บท ผ่านผลงาน อาทิ โรมิโอและจูเลียต แฮมเล็ต ฯลฯ รูปแบบงานเขียนของเขาเป็นแบบการเรียนการสอนในหลายๆ มหาวิทยาลัยในฐานะวิชาครีเอทีฟไรท์ติ้ง
His Secrets
- ใช้จินตนาการในการดำเนินชีวิตเปรียบชีวิตของตัวเองว่าคือโรงละครชีวิต
- มีอารมณ์ขันสูง เขาเชื่อว่าจะช่วยให้ผ่อนคลายและมีความคิดสร้างสรรค์ใหม่ๆ
- ใช้อารมณ์ความรู้สึกในการคิดงานใหม่ๆ โดยการหาแรงบันดาลใจด้วยการสังเกตธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิตของคนรอบๆ ตัวตั้งแต่กษัตริย์จนถึงคนยากไร้เพื่อนำมาประยุกต์เป็นงานเขียน
- เมื่อได้ไอเดียในการเขียนจะรีบจดใส่สมุด เพราะเชื่อว่าจะเป็นจุดเชื่อมโยงระหว่างความคิดใหม่ๆ ประสบการณ์เก่าๆ ความรู้สึก และกระบวนการคิด
Mom's Note
- การพาลูกไปพบกับสถานการณ์ใหม่ๆ มีหลายวิธี อาทิ การพาลูกไปเที่ยวชมธรรมชาติ การพาลูกไปพบปะผู้คนรอบบ้าน ช่วยให้เขาสะสมข้อมูลใหม่ๆ ไปเรื่อย
จินตนาการมีพลังมุ่งมั่น
วอลต์ ดิสนีย์
Hilight Identity
นักสร้างสรรค์ที่นำงานอดิเรกที่ถนัดคือวาดการ์ตูน มาพัฒนาจนมีชีวิตและสร้างรายได้มหาศาล ต้นแบบสำคัญของคำว่าสร้างความฝันให้ความเป็นจริง หรือจินตนาการขายได้
Creativity Work
- สร้างการ์ตูนสีเรื่องแรกชื่อ Flowers and Trees ได้รางวัลอาคาเดมี่ อวอร์ด
- สโนไวท์และคนแคระทั้ง 7 เป็นการ์ตูนแอนนิเมชั่นเต็มรูปแบบเรื่องแรกของโลกตามติดมาด้วยการ์ตูนคลาสสิคอย่าง Pinocchio, Dumbo และ Bambi
- ต้นกำเนิดดิสนีย์แลนด์ สวนสนุกในฝันของเด็กๆ ทั่วโลก
- เป็นคนแรกที่ริเริ่มการนำการ์ตูนมาถ่ายทอดทางโทรทัศน์
His Secrets
- มีความสนใจงานศิลปะ และมักจะขายภาพให้กับเพื่อนบ้าน เพื่อหารายได้พิเศษตั้งแต่ยังเล็ก
- ครอบครัวให้การสนับสนุนการเรียนศิลปะและทำงานที่ต้องการด้าน Commercial Art
- มีจินตนาการ ชอบคิดประดิษฐ์สิ่งใหม่ๆ อย่างไม่ยอมหยุดนิ่ง และไม่ยอมจำนนกับปัญหาพยายามแก้ไขหาวิธีการพัฒนางานตนเองใหม่ๆ อย่างไม่มีขีดจำกัด
Mom's Note
- พลังความคิดและการจะทำในสิ่งที่ยิ่งใหญ่ได้นั้น ความต้องการและจินตนาการของเด็กจะต้องไม่ถูกขัดขวางไปซะก่อนวิธีการเลี้ยงดูของพ่อแม่ทำได้ง่ายๆ เช่น การไม่พูดหรือทำให้ลูกรู้สึกไม่มั่นใจ เช่น ลูกทำสิ่งนั้นไม่ได้แน่ๆ เพราะลูกไม่เก่งพอ เป็นต้น
ฝึกฝน หาข้อมูลใหม่ๆ อยู่เสมอ
โวล์ฟกัง อะมาเดอุส โมซาร์ท
Hilight Identity
มีความสามารถพิเศษทางดนตรีตั้งแต่ยังเล็ก แต่ไม่หยุดหาความรู้เพิ่มเติม เดินทางไปเรียนรู้และสัมผัสประสบการณ์ทางดนตรีที่หลากหลายทั่วยุโรป
Creativity Work
มีงานประพันธ์เพลงกว่า 700 เพลง มีสไตล์ของเพลงที่เป็นตัวของตัวเองมาก จนตอนแรกคนในยุคสมัยนั้นฟังไม่เข้าใจ โดยในปัจจุบันดนตรีที่มีความละเอียดอ่อนของตัวโน้ตของเขาสร้างปรากฏการณ์ทางสมองที่เรียกว่า Mozart Effect
His Secrets
- ได้แสดงอัจฉริยภาพทางดนตรีให้เห็นตั้งแต่อายุสามปี มีหูที่ยอดเยี่ยมและความจำตัวโน้ตที่แม่นยำ
- โมซาร์ทน้อยเรียนไวโอลินและออร์แกนเป็นเครื่องดนตรีชิ้นแรกๆ ตามด้วยวิชาเรียบเรียงเสียงประสาน เขารู้จักการแกะโน้ตจากบทเพลงที่ได้ยิน และเล่นทวนได้อย่างถูกต้องตั้งแต่วัยยังไม่รู้จักอ่านเขียนนับเลข
- เมื่ออายุหกขวบ เขาก็แต่งเพลงชิ้นแรกได้แล้ว (เมนูเอ็ด KV.2, 4 และ 5 และ อัลเลโกร KV.3)
- ระหว่างเปิดคอนเสิร์ตทั่วยุโรปเขาได้เรียนรู้และค้นพบแนวดนตรีใหม่ๆ เพิ่มขึ้น โดยได้ฝึกปรือทั้งโอเปร่าในแบบของชาวอิตาเลียนและแต่งซิมโฟนีอีกด้วย
Mom's Note
- โชคดีของโมซาร์ทที่คุณพ่อของเขามีการสังเกตพฤติกรรมของลูกตั้งแต่ยังเล็กและส่งเสริมอย่างเหมาะสม ทั้งสอนให้ลูกเล่นดนตรี พาลูกไปรู้จักดนตรีแนวใหม่ๆ ทั่วยุโรป แล้วคุณแม่ล่ะคะ ได้สังเกตลูกหรือยังว่าสนใจหรือถนัดอะไรเป็นพิเศษ
- แม้พ่อแม่จะรู้ว่าตนเองมีความสามารถพิเศษ แต่ก็ยังไม่หยุดเติมความรู้ด้านดนตรีใหม่ๆ ให้กับลูก
พัฒนาลูกให้มีพฤติกรรมแบบนักคิดสร้างสรรค์
1. คิดต่าง ไม่เชื่ออะไรง่ายๆ
ตั้งคำถามกับทุกสิ่งทุกอย่าง บางคำถามอาจจะสร้างความขุ่นเคืองใจให้กับคนอื่นหรือขัดความรู้สึกคนอื่นๆ ได้
วิธีส่งเสริม
- ใจเย็นและพยายามหาคำตอบให้ลูกได้
- กระตุ้นให้คิดแตกต่าง ด้วยการตั้งคำถามหาคำตอบในแบบอื่นๆ
2. ช่างสังเกต เก็บข้อมูลจากสิ่งรอบตัว
มีพลังและกระตือรือร้น ช่างสังเกตเก็บข้อมูลจากธรรมชาติและสิ่งรอบตัว
วิธีส่งเสริม
- พาลูกไปพบประสบการณ์อันแปลกใหม่อันแปลกใหม่และหลากหลาย เพื่อตอบสนองความอยากรู้อยากเห็นของลูกให้ได้มากที่สุด
- สนับสนุนสิ่งที่ลูกต้องการใฝ่รู้ ไม่ว่าจะเป็นหนังสือ พาไปเรียนฝึกฝน หรือการท่องเที่ยวหาแรงบันดาลใจ
- จัดกิจกรรมให้เหมาะกับวัยและความสนใจของลูก
3. มุ่งมั่น กัดไม่ปล่อย ไม่ล้มเลิก
เมื่อมีพลังอยากรู้ในสิ่งที่ตนเองสนใจแล้ว ก็มุ่งมั่นอยู่กับสิ่งนั้น จนกว่าจะคิดแก้ปัญหาหรือค้นคว้าจนลุล่วงความตั้งใจ
วิธีส่งเสริม
- พยายามให้ลูกตัดสินใจเรื่องต่างๆ ด้วยตัวเอง เชื่อมั่นว่าลูกตัดสินใจได้ โดยไม่แทรกแซง เพื่อเสริมความมั่นใจให้กับลูก
- อย่าลืมคำชมเชย เมื่อลูกสามารถทำสิ่งใดแล้วสำเร็จ
- คอยสนับสนุนและเป็นกำลังใจให้ลองทำอย่างถึงที่สุด
- เมื่อเกิดความผิดพลาด อย่าหุนหันตำหนิลูก แต่ควรให้โอกาสในการเริ่มต้นใหม่เสมอ
4. ขี้เล่น มีนิสัยแบบเด็ก
ชอบเล่นลุย โดยไม่กลัวปัญหา ไม่กลัวเลอะเทอะ สิ่งรอบตัวสามารถเป็นของเล่นได้เสมอ ถ้าเป็นผู้ใหญ่ก็จะมีบุคลิกเป็นเด็กอยู่เสมอ
วิธีส่งเสริม
- เด็กยิ่งเล่นมากเท่าใด ก็จะยิ่งเกิดความคิดสร้างสรรค์มากขึ้นเท่านั้น พ่อแม่จึงควรจัดบรรยากาศ สถานที่ สิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย และเอื้อต่อการเล่นให้กับลูก
- ถ้าบ้านรก เลอะเทอะ ลองมองในแง่ดีว่าลูกกำลังได้ความคิดสร้างสรรค์แบบใหม่ขึ้น
5. จินตนาการกว้างล้ำ
มักชอบจินตนาการในเชิงแฟนตาซีมากกว่าคนทั่วๆ ไป และมีความปรารถนาที่จะทำให้สิ่งที่อยู่ในจินตนาการเป็นความจริงโดยไม่สนใจความเป็นไปได้
วิธีส่งเสริม
- หากิจกรรมสนุกๆ เล่นกับลูก เช่น เล่านิทาน เล่นบทบาทสมมติ วาดภาพ เหล่านี้ช่วยกระตุ้นจินตนาการให้กับลูกได้
- พยายามหลีกเลี่ยงทีวีและเกมทั้งหลายซึ่งจะไปขัดขวางจินตนาการของลูก
(update 10 เมษายน 2008)
[ ที่มา..
นิตยสาร MODERNMOM Vol.13 No.146 December 2007]
|