ห้องสมุด E-LIB : Health Library for Thai : ใช้เครื่องมือช่วยจำ ไมน์แมพ

มีหลายคนที่รู้ว่า หนูดีใช้ไมน์แมพในการจัดระบบข้อมูลเยอะๆ เป็นประจำ ก็จะชอบมาให้หนูดีสอนเทคนิคให้ค่ะ บางครั้งถ้าบริษัทหนูดีมีช่วงว่างหนูดีก็จะเปิดสอนกันหนึ่งวันเต็มๆ เลย... วันเหล่านี้เป็นวันดีๆ ของหนูดีค่ะ เพราะได้พบกับลูกศิษย์ที่สนใจเรื่องเกี่ยวกับสมองและการใช้สมองให้เต็มที่ เราคุยกันทั้งวันเลยค่ะ และได้เรียนรู้เทคนิคสนุกๆ ที่ทำให้สมองเราเบ่งบานพัฒนาเต็มศักยภาพอีกด้วยซึ่งเทคนิคการใช้ตัวช่วยต่างๆ จัดระบบข้อมูลเป็นเรื่องสนุกสนานมากๆ ค่ะ บางครั้งพอเรารู้เยอะๆ เราก็มานั่งคิดเทคนิคใหม่ๆ เองเลยก็ได้...เทคนิคที่เราคิดเอง จับนู่นมาชนนี่ บางครั้งใช้ดีกว่ากระบวนการยากๆ พงๆ ที่ฝรั่งคิดเสียอีกค่ะ

วันนี้ หนูดีจะมาขอชวนคุยเกี่ยวกับเรื่องการใช้ไมน์แมพ ก่อนอื่นต้องเท้าความก่อนว่า เมื่อก่อนหนูดีเป็นคนจัดระบบข้อมูลอะไรไม่เป็นเลยค่ะ แต่ว่าเป็นคนที่มีข้อมูลที่ต้องดูแลเยอะมาก เริ่มจากการเรียน...หนูดีเรียนหนักมากจริงๆ และยังต้องเรียนภาษาอังกฤษอีกด้วย ข้อมูลที่ต้องท่องจำในหนังสือเยอะมาก เท่านั้นยังไม่พอ ยังต้องค้นหาข้อมูลออนไลน์ทำงานวิจัย และตอนจะเรียนจบปริญญาตรียังเป็นช่วงที่ต้องสอบเข้าเรียนต่อปริญญาโททันที โดยหนูดีมีช่วงที่เตรียมสอบ GRE แค่สองสัปดาห์เท่านั้น ต้องท่องศัพท์เป็นพันๆ คำ ศึกษาสูตรคณิตศาสตร์และทำแบบฝึกหัดเสริมทุกวัน ในขณะที่คนอื่นๆ เขาเตรียมกันเป็นปี...ยังไม่รวมการที่ต้องสอบวิชาต่างๆ ที่เรียนอยู่ให้ได้เกรดเออีกด้วย ...ตอนนั้นจำได้ว่าร้องไห้ทุกวันค่ะ เพราะรู้สึกเหมือนว่ากำลังจะถูกข้อมูลทับตายจริงๆ ทั้งเครียดทั้งเหนื่อย ...ถึงมีเทคนิคจัดการข้อมูลที่ดี ก็ยังทำได้แค่ช่วยผ่อนหนักเป็นเบา แต่ก็ไม่สามารุทำให้เราโปร่งเบาและมีความสุขได้

ดังนั้น เทคนิคจัดการข้อมูลก็ต้องมาควบคู่กับการบริหารเวลาที่ดีด้วยนะคะ ไม่ใช่เราคิดว่า เรามีวิชาดีแล้วจะใช้เวลาอย่างไรก็ได้ ผลมันก็ต้องออกมาดี...เหมือนกับที่คนทั่วไปมักคิดว่า หนูดีเรียนด้านสมองก็จะรู้วิธีต่างๆ ที่บังคับให้สมองทำงานได้ดีเกินธรรมชาติที่แท้จริงของเขา...หนูดีบอกได้เลยค่ะว่า คิดแบบนั้นผิดแน่นอน เพราะสิ่งที่คนทำงานวิจัยด้านสมองสอนมาก็คือ เราต้องค้นหาให้ได้ว่าสมองของมนุษย์แท้จริงแล้วทำงานอย่างไร และทำอย่างไรเราจึงจะใช้เขาให้ “ทำงาน” ตามธรรมชาติ ให้ดีที่สุด...ทั้งหมดนี้เราไม่ต้องการฝืนธรรมชาติของเขาเลยนะคะ การฝืนธรรมชาติอยู่ได้ไม่นานหรอกค่ะ...ของจริงดีกว่ามาก

เทคนิคไมน์แมพก็เป็นอีกหนึ่งวิธีทีได้ถูกคิดค้นมาให้ทำงานสอดคล้องกับหลักการทำงานของสมองอย่างเป็นธรรมชาติค่ะ ยกตัวอย่างว่าสมองของเราชอบคิดและจดจำเป็นรูปภาพ เป็นสีสัน เราชอบเรื่องตลกๆ น่ารัก เราชอบมองเห็นภาพรวมก่อนที่จะลงไปรู้รายละเอียดปลีกย่อย และยิ่งใครมาสรุปข้อมูลให้เราฟังเป็นภาษาง่ายๆ เรายิ่งชอบใหญ่เลย ...ไมน์แมพก็ทำงานแบบนี้ล่ะค่ะ คือเป็นการใช้ภาพ ใช้สีสันสดใส ใช้ถ้อยคำกุญแจ ในการจัดวางข้อมูลให้อ่านง่าย สวย และมีระบบ

มาเริ่มต้นทดลองทำกันเลยดีกว่านะคะ

อันดับแรกคือ เอากระดาษขาวเปล่ามา 1 แผ่นค่ะ เสร็จแล้วเอากระดาษนั้นวางลงเป็นแนวนอนนะคะ เหตุผลที่ต้องวางแนวนอนก็เพราะว่า คุณโทนี บูซาน ผู้คิดค้นเทคนิคกล่าวไว้ว่า มันจะช่วยทำให้ความคิดเราแตกขยายเป็นอิสระได้มากขึ้น หลายคนชอบใช้กระดาษA4 แต่ตัวหนูดีเองเวลาใช้จริงๆ กลับชอบกระดาษไซส์ขนาดA3 มากกว่า ยิ่งเป็นกระดาษวาดเขียนที่เนื้อไม่เรียบหนูดีจะถูกใจเพราะเวลาลงสีแล้วจะดูสวยเป็นพิเศษ

เสร็จแล้วในการคิดถึงหัวข้อเรื่องที่เราต้องการจะสรุปหรือทำให้เห็นภาพชัดเจนมากขึ้น หรือ บางครั้งก็เป็นเรื่องที่เราจะประชุมหรือขยายไอเดีย ระดมความคิด ....ใช้ได้หมดเลยค่ะ ก็ให้วาดภาพที่เป็นตัวแทนเรื่องราวคร่าวๆ ลงตรงกลางกระดาษ เช่น ถ้าเป็นเรื่องการขยายตลาดออนไลน์ก็อาจเป็นภาพคอมพิวเตอร์สักเครื่อง ถ้าเราเป็นครูและต้องการสอนเด็กเรื่องไดโนเสาร์ก็วาดรูปไดโนเสาร์ลงไปตรงกลาง ง่ายๆ ค่ะ

หลังจากนั้น ขั้นตอนต่อไปก็คือให้เราแตกกิ่งก้านของความคิดออกมา จากด้านขวาบนหมุนตามเข็มนาฬิกาไปเรื่อยๆ จนเต็มพื้นที่แต่ไม่ให้เกินแปดขาหรือแปดหัวข้อใหญ่ค่ะ ...แต่ละหัวข้อก็ให้สีของเขาเองที่ไม่ซ้ำกัน ในหัวข้อใหญ่ก็ค่อยๆ แตกขยายข้อความย่อยลงมา แล้วถ้าข้อมูลตรงไหนใช้ “คำกุญแจ” (Key word) หรือ คำที่สรุปรวมข้อมูลได้ก็ให้ทำค่ะ รวมถึงการใช้ภาพแทนความหมายอีกด้วย ถ้าใครวาดการ์ตูนเก่งก็ได้เปรียบมหาศาลกันเลยค่ะ โดยเฉพาะเด็กๆ เพราะเขาจะกล้าใช้สีสัน ใช้ภาพ ใช้คำย่อน่ารักๆ

ไมน์แมพเป็นวิธีสรุปข้อมูลที่มีหลักการในการทำค่อนข้างชัดเจน...ทำไม่ยากเพราะถูกออกแบบมาให้ใช้ง่ายอยู่แล้ว หนูดีแนะให้ว่างๆ ลองทำดูนะคะ และจะรู้ว่า เครื่องมือนี้ช่วยเราจัดระบบความคิดได้ง่ายๆ ไม่ยากเลยค่ะ พอทำเป็นแล้วสอนลูกๆ หรือเพื่อนๆ นะคะ เพราะการสอนคนอื่นจะเป็นการช่วยตอกย้ำข้อมูลให้เราจำได้มากขึ้นและชัดเจนขึ้นด้วยค่ะ

(update 26 มีนาคม 2008)
[ ที่มา.. นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.173 December 2007]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600