ก่อนที่จะกล่าวถึงการเตรียมตัวจำเป็นจะต้องรู้ถึงกระบวนการเกษียณอายุการงานเสียก่อนเป็นพื้นฐาน
1. การเกษียณอายุการงาน
การเกษียณอายุการงาน หมายถึงการที่ต้องหยุดทำงานที่เคยทำอยู่เป็นประจำ เพราะเหตุอายุครบกำหนดที่หน่วยหน่วยงานนั้นกำหนดไว้ หรือหยุดทำงานนั้นๆ เพราะร่างกายไม่เหมาะสม เช่น ราชการไทยกำหนดเกษียณเมื่อครบ 60 ปี
2. ผลกระทบต่อสุขภาพเมื่อเกษียณอายุราชการงาน
ทางกาย - เมื่อการเกษียณอายุ หมายถึงการหยุดจากการทำงานที่เคยทำอยู่เท่านั้น ผลกระทบกับสุขภาพทางกายจึงไม่พบว่าเป็นเรื่องสำคัญ สุขภาพทางกายก็คงดำเนินไปตามปกติ ทั้งนี้เพราะการเกษียณอายุการงานเป็นแต่เพียงกำหนดเวลาหนึ่งของกระบวนการสูงอายุที่ดำเนินการต่อเนื่องไปเรื่อยๆ หากจะมีการเปลี่ยนแปลงทางกายบ้าง ก็มักเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงทางจิตใจมาก่อน
ทางจิตใจ - นับว่ามีผลกระทบค่อนข้างมาก ทั้งนี้เพราะจากผลการเกษียณอายุทำให้เกิด
1. การเปลี่ยนแปลงในอาชีพและรายได้ การหางานใหม่ทำได้ยากขึ้นเพราะต้องแข่งขันทำกับคนหนุ่มสาวในตลาดแรงงาน การที่ต้องเป็นคนว่างงาน ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงด้านการดำเนินชีวิต จากการที่ได้รายได้น้อยลง
2. การเปลี่ยนแปลงในจิตวิทยาสังคม บทบาทที่เคยแสดงในสังคมถูกกำจัดลง การมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ตามตำแหน่งที่หดหายไป ทำให้ดูเป็นว่าความที่เคยได้รับการยกย่องเป็นคนสำคัญกลับกลายเป็นคนธรรมดา ทำให้มองภาพลักษณ์ตัวเองต่ำลง
3. การเสื่อมทางกายภาพและสรีรวิทยาของอวัยวะต่างๆ ทำให้สมรรถภาพต่ำลง
3. แนวทางแก้ไขทั่วไป
- ปรับแนวความคิดของตนเองเสียให้ถูกต้อง
- การเกษียณอายุการงานเป็นเรื่องธรรมดาของการทำงาน มีวันเข้าทำงานก็ต้องมีวันหยุดทำงาน อย่าเสียเวลามองโลกของช่วงชีวิตปัจฉิมวัยว่าเป็นเวลาของความเสื่อม จงคิดว่าต่างวัยต่างก็มีบทบาทต่างกัน ยิ่งสูงอายุก็ยิ่งมีประสบการณ์สูงขึ้น
- จงยอมรับโอกาสใหม่ๆ และประสบการณ์ใหม่ๆ
- จงใช้โอกาสที่ว่างสร้างงานอดิเรกใหม่ๆ ที่เราสนใจและสนุกสนานกับมัน
- จงดูแลสุขภาพอนามัยทั้งกายและใจของท่านให้ดี
- สุขภาพนี้จะต้องดูแลตลอดชีวิต มิใช่มาเริ่มดูแลเอาเมื่อสูงอายุ เพราะกระบวนการสุขภาพเป็นกระบวนการต่อเนื่องตั้งแต่เกิดจนตาย
4. เตรียมตัวเกษียณอายุการงานไว้แต่เนิ่นๆ
ถ้าเราแบ่งช่วงชีวิตออกเป็นหลายช่วงตามวัยต่างๆ เช่น วัยเด็ก วัยรุ่น วัยผู้ใหญ่ และวัยสูงอายุ
เมื่ออายุครบ 60 ปี (เกษียณอายุ) จะยังคงมีเวลาชีวิตเหลืออยู่อีก 10-20 ปีก็เป็นการสมควรที่จะได้เตรียมตัวเตรียมใจเข้าสู่วัยดังกล่าวอย่างมีประสิทธิภาพ
5. เป้าหมายและชีวิตที่มีคุณภาพ
การดำเนินกาอะไร ย่อมจะต้องมีเป้าหมายที่แน่ชัดว่า เป้าหมายคืออะไร แล้วจึงจะคิดหาวิธีนำไปสู่เป้าหมายนั้นให้ได้
คุณภาพชีวิตที่ดี คือ
- มีสุขภาพดี
- สามารถร่วมกิจกรรมกับเขาได้ตามอัตภาพ
- มีความมั่นคงที่จะนำไปสู่ความสุข อันได้แก่ทางเศรษฐกิจ ชีวิต และทรัพย์สิน ที่อยู่อาศัย และสิ่งแวดล้อม
คุณภาพชีวิตดังกล่าวเป็นเป้าหมายที่เราจะต้องไปให้ถึงเพื่อความสุข การจะไปให้ถึงนั้นเป็นสิ่งที่เราต้องทำเอง
(update 8 ตุลาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารหมอชาวบ้านปีที่ 29 ฉบับที่ 340 สิงหาคม 2550]
|
