สิ่งที่จำเป็นสำหรับคุณแม่ขณะตั้งครรภ์ คือการเรียนรู้ถึงลักษณะของท่าทางต่างๆ เพื่อที่ทำกิจกรรม หรือภารกิจในช่วงมีครรภ์
ท่ายืนที่เหมาะกับแม่ตั้งครรภ์ การยืนทำงานนานๆ เป็นสาเหตุหนึ่งที่เป็นอุปสรรคต่อการมีครรภ์ ทำให้กล้ามเนื้อต้องเกร็งตัวทำงานตลอดเวลา เกิดการเมื่อยล้า จากนั้นการไหลเวียนของเลือดก็เชื่องช้าลง เมื่อเป็นจำเป็นต้องยืนทำงานนานๆ มีวิธีแก้ไข คือ ขยับเปลี่ยนน้ำหนัก เอให้ขาอีกข้างหนึ่งได้พักบ้างก้าวขาปข้างหน้าและเปลี่ยนน้ำหนักไปมาบนขาหน้า-หลัง หากคุณแม่ปฏิบัติได้จะทำให้กล้ามเนื้อขา-เท้าแข็งแรงและเลือดไหลเวียนจากขากลับสู่หัวใจได้สะดวกและรวดเร็ว
ท่านั่งและลุกเพื่อยืน ในขณะตั้งครรภ์ทำให้คุณแม่ขาดความคล่องตัวและยิ่งถ้านั่งในท่าใดท่าหนึ่งนานๆ จะทำให้เลือดไหวเวียนไม่สะดวก และเกิดอาการเท้าชา, เส้นเลือดขอดได้ง่าย การนั่งที่ดีสำหรับคุณแม่ต้องนั่งบนเก้าอี้ที่สบาย ความสูงขนาดพอเท้าวางราบบนพื้นพอดี เข่าต้องอยู่ในระดับเดียวกันหรือสูงกว่าข้อสะโพก แต่ก็ไม่ควรนั่งนิ่งๆ นานๆ ควรมีการยกขาพาดโต๊ะ หรือเก้าอี้เตี้ยๆ นั่งกางขาเล็กน้อยหรืออาจลุกเดินเพื่อการไหลเวียนของเลือด สะดวกเมื่อลุกจากเก้าอี้ควรเลื่อนเก้าอี้พร้อมใช้มือช่วยพยุงตัวและลุกขึ้นช้าๆ
ท่านอน ว่าที่คุณแม่คนใหม่ กับขนาดท้องที่ขยายใหญ่ออกทุกวันและน้ำหนักตัวที่เพิ่มมากขึ้นจะเป็นอุปสรรคต่อการนอน เพราะจะทำให้อึดอัดและปวดหลัง หากนอนในท่าที่ผิดลักษณะ เพราะฉะนั้นท่านอนที่ดีสำหรับคุณแม่ คือ ท่าที่นอนอย่างถูกลักษณะ
- ท่านอนหงาย เป็นท่าที่สบายสำหรับคนปกติ แต่สำหรับคนมีครรภ์แล้วการนอนท่านี้นานๆ จะทำให้คุณแม่อึดอัดไม่สบาย ความดันโลหิตต่ำลงอาจทำให้เป็นลมได้ ถ้าจะให้สบายมากขึ้นควรใช้หมอน 1-2 ในหนุนศรีษะและรองใต้ขา พร้อมกับให้เข่าและข้อศอกงอเล็กน้อย วางมือไว้ข้างลำตัวหรือหน้าขา แต่นี้คุณแม่ก็หลับได้สบาย
- ท่านอนตะแคง คุณแม่สามารถหลับได้สบายในท่านี้ เพราะน้ำหนักของท้องตกลงที่พื้นและจะสบายขึ้นหากใช้หมอนสอดรองระหว่างขาทั้ง 2 ข้างตรงใต้หัวเข่า การนอนท่าตะแคงจะช่วยให้ไม่มีแรงกดของเส้นเลือดใหญ่ข้อต่อต่างๆ จะหายจากการโก่งงอ และป้องกันการคั่งของเลือดบริเวณขาช่วงล่างได้ดี ท่าตะแคงซ้ายจะลดแรงกดดันเส้นเลือดใหญ่ได้ดีกว่าท่านอนตะแคงขวา
- ท่าลุกขึ้นจากที่นอน การลุกขึ้นจากเตียงแต่ละครั้งเป็นสิ่งที่ยากลำบากอีกเช่นกัน เพราะถ้าลุกพรวดพราดอาจทำให้คุณแม่หน้ามือหรือเกิดอาการปวดหลังปวดเอวได้ เพราะฉะนั้นการลุกแต่ละครั้งควรเริ่มจากตะแคงตัว แล้วห้อยขาทั้ง 2 ข้างลงจากเตียง ถ้าหากนอนพื้นก็สามารถทำได้ลักษณะดังกล่าว เพียงตั้งขาข้างหนึ่งก่อนยันตัวลงน้ำหนักที่ขาข้างพื้น แล้วลุกขึ้นยืนอย่างช้าๆ
สำหรับแม่มือใหม่ การรู้หลักการยืน-นั่ง-นอน ถือเป็นเรื่องสำคัญมากๆ เพราะใครก็ไม่สามารถช่วยได้ ลองปฏิบัติดูนะคะ...ไม่มีเสียมีแต่ได้ประโยชน์ค่ะ.
(update 31 มีนาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.162 January 2007]
|
