ห้องสมุด E-LIB : Health Library for Thai : ผิดปกติหลังคลอดเรื่องที่แม่มือใหม่กลัว

เชื่อว่าหลังคลอดแล้วคุณแม่คงกำลังง่วนอยู่กับการเลี้ยงเจ้าตัวเล็กนะคะ แต่ถึงจะง่วนหรือยุ่งอย่างไรก็อย่าละเลยที่จะสังเกตอาการผิดปกติของทั้งคุณแม่และคุณลูกนะคะ เพื่อสุขภาพที่ดีของทั้งคู่ค่ะ

For Baby

ช่วงเวลาหลังคลอด 1 เดือน ก่อนที่คุณหมอจะนัดมาตรวจอีกครั้ง คุณแม่ต้องหมั่นสังเกตอาการของลูกน้อยนะคะ แต่จะรู้ได้อย่างไรว่าอาการแบบไหน ต้องพาเจ้าหนูรี่ไปหาคุณหมอเอาเป็นว่าถ้ามีอาการแบบนี้พาไปด่วนเลยค่ะ

1. อุณหภูมิร่างกาย

อุณหภูมิเด็กแรกเกิดอยู่ที่ประมาณ 37 องศาค่ะ ซึ่งหากลูกปกติดี อุณหภูมิไม่ควรจะมากหรือต่ำไปกว่า 0.5 องศา

แบบนี้สิไม่ปกติ สิ่งต้องระวัง คือช่วงนี้ลูกคุณแม่อาจจะเกิดภาวะตัวเย็นหรือตัวร้อนได้ค่ะ ที่ว่าถ้าตัวร้อนไปหมายถึงมีอุณหภูมิวัดแล้วเกิน 37.5 องศา การวัดอุณหภูมิคุณแม่สามารถใช้แถบวัดอุณหภูมิหรือเทอร์โมมิเตอร์ ใช้สอดใต้รักแร้ทิ้งไว้ประมาณ 3-5 นาที (อย่าขยับเขยื้อนเชียวค่ะ เพราะค่าอาจจะคลาดเคลื่อนได้)

ส่วนกรณีที่ตัวเย็นก็ใช้มือคุณแม่สัมผัสได้ค่ะว่าลูกตัวเย็นเฉียบบวกกับปลายมือและปลายเท้ามีสีเขียวคล้ำหากคุณแม่ห่มผ้าให้ความอุ่นแล้วลูกยังมีอาการเขียวคล้ำอยู่ แถมลูกซึมๆ ต้องรีบพบกุมารแพทย์ค่ะ เพราะอาจจะเกิดการติดเชื้อในร่างกายได้

2. การดูดนม

ปกติแล้วเด็กแรกเกิดควรดูดนมประมาณ 1-2 ออนซ์ ขึ้นอยู่กับขนาดตัวเด็กโดยจะกินนมแล้วหลับไปประมาณ 3 ชม. ก็จะตื่นมากินนมอีกครั้ง แต่ช่วงสองสัปดาห์แรกอาจจะดูดนมไม่สม่ำเสมอ แต่ไม่ควรน้อยไปกว่านี้ค่ะ

แบบนี้สิไม่ปกติ ลูกดูดนมได้น้อยกว่าปกติ แถมร้องกวนดูไม่สบายตัว ไม่สดชื่น และมีอาการซึม อย่ารอช้าเชียวรีบพบคุณหมอค่ะ

3. ระบบขับถ่าย

ช่วง 2-3 วันแรกลูกคุณแม่จะถ่ายขี้เทา (ถ่ายออกมาเป็นสีเขียวคล้ำออกดำๆ) แต่หลังจากนี้ถ่ายขี้เทาจะหมดไป กรณีที่กินนมแม่จะถ่ายเป็นสีเหลืองทองเละๆ ปกติจะถ่ายวันละ 2-3 ครั้งนะคะ ให้คุณแม่ลองสังเกตดู หากว่าสีอุจจาระยังคงเหลืองทองและไม่มีอาการท้องอืด ท้องแข็งร่วมด้วย ก็ถือว่าปกติอยู่ค่ะ

แบบนี้สิไม่ปกติ แบบนี้สิไม่ปกติ 2-3 วันแล้วไม่ถ่ายเลย แถมมีอาการท้องอืด ท้องบวม ลูกไม่สบายตัว กระสับกระส่าย และอาเจียนร่วมด้วย กรณีนี้ต้องพบคุณหมอค่ะ เพราะอาจเกิดจากลำไส้อุดตันได้

ส่วนการปัสสาวะให้คุณแม่สังเกตแบบนี้ค่ะ ถ้าลูกชายปัสสาวะแล้วพุ่งออกมาเป็นลำ ถือว่าปกตินะคะ แต่หากปัสสาวะแล้วปลายอวัยวะเพศโป่งออกมาเป็นกระเปาะและปัสสาวะออกมาเป็นเส้นเล็กๆ ต้องระวังว่าอาจเกิดจากหนังปลายปัสสาวะเพศตีบ หากสีปัสสาวะไม่ใส คล้ายจะมีอุจจาระปนออกมาด้วย ก็ต้องรีบพบคุณหมอเลยค่ะเพราะอาจจะเกิดจากความผิดปกติจากการที่ท่อปัสสาวะเชื่อมกับลำไส้ได้

4. ระบบทางเดินหายใจ

เด็กทารกแรกเกิดควรหายใจต่อครั้งประมาณ 40-60 ครั้งต่อนาทีนะคะ เวลาหายใจแล้วดูเป็นปกติดีไม่มีอาการอึดอัดระหว่างหายใจ

แบบนี้สิไม่ปกติ แบบนี้สิไม่ปกติ ลูกหายใจลำบาก หอบและเร็ว ปีกจมูกบาน สังเกตเวลาหายใจบริเวณหน้าอกและชายโครงจะบุ๋มลงไป เพราะลูกต้องใช้แรงในการหายใจ บวกกับเมื่อวัดอัตราการหายใจแล้วเต้นเร็วกว่าปกติควรวัดประมาณสองถึงสามครั้งหากอัตราการหายใจยังเร็วอยู่ต้องรีบพบคุณหมอแล้วค่ะ เนื่องจากอาจเกิดโรคทางเดินหายใจอุดตันโรคปอด โรคหัวใจแต่กำเนิด ฯลฯ หากมีรอบปากเขียวคล้ำต้องรีบพบแพทย์ด่วน

5. อาการชัก

ทารกวัยนี้ไม่ควรจะมีอาการชักหรืออาการตัวเกร็งแต่อย่างใดนะคะ

แบบนี้สิไม่ปกติ แบบนี้สิไม่ปกติ อาการชักของทารกไม่ชักกระตุกเหมือนทั่วไป แต่ที่คุณแม่อาจจะสังเกตได้ คือ จะมีอาการเกร็งตาลอยและกระพริบตาถี่ๆ กำมือเหมือนเด็กว่ายน้ำ ขาถีบสูงเหมือนถีบจักรยาน ปากขมุบขมิบคล้ายดูดนมตลอดขณะที่ตาลอยค้าง อาการแบบนี้ต้องรีบพบคุณหมอด่วนนะคะ อาจเกิดความผิดปกติทางสมอง โรคทางเมตาบอลิกร่วมกับการติดเชื้อต่างๆ

For Mom

ออกจากโรงพยาบาลห่างมือคุณหมอแล้วใช่ว่าคุณแม่จะวางใจคิดว่าร่างกายสมบูรณ์แล้วนะคะร่างกายระหว่างตั้งครรภ์เรียกว่าทำงานอย่างหนักเชียวค่ะช่วงหลังคลอดใหม่ๆ ก็ต้องระวังเป็นพิเศษอาจจะเกิดอาการผิดปกติขึ้นมาได้ เอาเป็นว่าหากมีอาการผิดปกติดังนี้ ต้องพบคุณหมอด่วนจี๋

1. เจ็บแผลตลอดเวลา

แผลฝีเย็บ อาการปวดแผลฝีเย็บหลังคลอดของแม่ถือเป็นปกติค่ะ แต่จะปวดประมาณ 3-4 วัน หรืออย่างมากที่สุด 1 อาทิตย์ แล้วอาการปวดจะค่อยๆ ทุเลาลง หากปวดมากก็บรรเทาด้วยการทานยาแก้ปวดก็หายค่ะ

แบบนี้สิไม่ปกติ ปวดแผลมากขึ้นแผลมีอาการอักเสบบวมแดง กดแล้วเจ็บ จนไม่สามารถนั่งได้ อาจเป็นเพราะฝีเย็บอักเสบควรรีบพบคุณหมอค่ะ

แผลผ่าคลอด แผลทางหน้าท้องจากการผ่าตัดคลอดบุตรจะติดสนิทดีภายใน 1 สัปดาห์ ไม่ว่าจะเย็บด้วยไหมละลายหรือต้องตัดไหมก็ตาม แต่จะยังไม่แข็งแรงเหมือนผิวหนังปกติ ซึ่งจะต้องใช้เวลาเป็นอย่างน้อย 3 เดือนขึ้นไป

แบบนี้สิไม่ปกติ หลังจาก 1 สัปดาห์ ยังมีเลือดไหลซึมออกมาจากแผล แผลบวม และยังเจ็บแผลอยู่ อาจเกิดจากการอักเสบติดเชื้อของแผลผ่าตัด ถ้าเป็นเพียงการอักเสบติดเชื้อก็ใช้วิธีการทำแผลทุกวัน วันละ 1-2 ครั้ง และรับประทานยาปฏิชีวนะ 5-7 วัน แต่หากการอักเสบติดเชื้อรุนแรงจนถึงขั้นเป็นหนองก็อาจจำเป็นต้องใช้วิธีกรีดเอาหนองออก ร่วมกับการให้รับประทานยาปฏิชีวนะสิ่งสำคัญคือการไปพบแพทย์โดยเร็ว

2. น้ำคาวปลาไม่หยุดไหล

ปกติแล้วน้ำคาวปลาจะค่อยๆ หยุดไปภายในเวลา 2 สัปดาห์ ซึ่งการผ่าคลอดปริมาณน้ำคาวปลาจะน้อยกว่าการคลอดทางช่องคลอด เพราะแพทย์จะเช็ดน้ำคาวปลาในมดลูกให้สะอาดเรียบร้อยค่ะ

แบบนี้สิไม่ปกติ นอกจากน้ำคาวปลาจะไม่หยุดไหลและค่อยๆ ลดลงตามเวลาแล้ว เลือดที่ออกมายังแดงจัดจนถึงกับเกิดอาการตกเลือดหลังคลอด ซึ่งมักจะมาจากการที่มดลูกไม่หดรัดตัว หรือเศษรกติดค้างอยู่ภายในโพรงมดลูก ต้องรีบพบคุณหมอทันทีเลยค่ะ

3. เป็นไข้รุมๆ ทั้งวัน

หากหลังคลอด 1 ชั่งโมงคุณแม่เป็นไข้ ตัวร้อนรุมๆ หนาวสั่น ถือเป็นอาการไข้ปกติเพราะร่างกายอาจจะขาดน้ำและอ่อนเพลีย รวมถึงเกิดการเปลี่ยนแปลงของระบบไหลเวียนเลือดขณะคลอด ซึ่งวันต่อมาอาการจะค่อยๆ ดีขึ้นจนเป็นปกติค่ะ

แบบนี้สิไม่ปกติ หากหลังคลอด 2-3 วันให้หลัง คุณแม่ยังคงมีไข้ หนาวสั่น อาการเช่นนี้อาจจะเกิดจากการอักเสบของฝีเย็บ มดลูก หรือทางเดินปัสสาวะ ควรพบคุณหมอเพื่อรักษาได้ถูกต้องตามอาการที่เกิดขึ้นค่ะ

4. ปวดท้องน้อยไม่หยุดหย่อน

อาการปวดท้องน้อยของคุณแม่ถ้าเป็นปกติคือจะปวดมากหลังคลอด 3-4 วันค่ะ ซึ่งจะมีอาการปวดคัดมดลูกแล้วจะค่อยๆ หายไป

แบบนี้สิไม่ปกติ อาการปวดไม่หายไปและปวดเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ขณะเดียวก็มีเศษรกที่คลอดออกมาไม่หมดไหลออกมาด้วย รีบควรไปพบคุณหมอทันทีนะคะ.

(update 13 มิถุนายน 2007)
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.12 No. 138 April 2007]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600