สิ่งหนึ่งที่สำคัญมากสำหรับแม่หลังคลอด คือความสะอาดค่ะ ยิ่งสวนที่เป็นแผลใกล้ๆ กับจุดซ่อนเร้น ยิ่งต้องดูแลและรักษาความสะอาดภายในอย่างดีเลยนะคะ
หลังคลอดสำหรับคุณแม่ที่คลอดธรรมชาติแผลฝีเย็บกับช่องคลอดค่ะ ซึ่งเป็นช่องทางเดียวกับการทำธุระส่วนตัวแบบเบาๆ เป็นจุดที่ต้องรักษาความสะอาดและให้ความสำคัญนะคะเพราะเสี่ยงต่อการอับชื้น หมักหมมและเกิดการอักเสบได้ง่ายด้วยค่ะ
ในครั้งแรกที่คุณแม่เห็นเลือดปนออกมาในขณะปัสสาวะหรืออุจจาระ อย่าเพิ่งกังวลไปค่ะเพราะเลือดที่เห็นอาจจะเป็นน้ำคาวปลาซึ่งจะค่อยๆ หายไปเองภายในระยะเวลา 2-3 สัปดาห์ นอกจากนี้ หากคุณแม่มีอาการเจ็บปวดที่แผลถือเป็นเรื่องปกติค่ะ สามารถบรรเทาอาการปวดด้วยการกินยาแก้ปวดนะคะ
คุณแม่คลอดธรรมชาติ
Take Care
คุณแม่ที่ผ่าตัดหน้าท้องจะไม่เหมือนกับคุณแม่ที่คลอดธรรมชาตินะคะ อยากอาบน้ำคงต้องอดใจรอไปก่อน ทำได้ก็เพียงเช็ดตัวและชำระจุดซ่อนเร้น แต่อย่าเพิ่งให้โดนที่แผลเด็ดขาด เพราะแผลที่เปียกอาจจะทำให้อักเสบได้ง่ายค่ะ
แล้วหลังจากนี้ประมาณ 1 อาทิตย์ไม่ว่าจะเป็นไหมละลายหรือต้องตัดไหม แผลผ่าตัดก็จะเริ่มสมานและแห้งสนิทดี คุณแม่สามารถอาบน้ำได้ตามปกติค่ะ แต่หลังจากอาบน้ำเสร็จควรใช้สำลีหรือผ้าสะอาดซับบริเวณแผลให้แห้งสนิทก่อนสวมเสื้อผ้านะคะ
Don't
- เวลาขับถ่ายควรระวังช่วงที่เบ่งให้ดี เพราะอาจเจ็บแผลได้ทางที่ดีไม่ควรปล่อยให้ท้องผูกหรือถ่ายยากจนต้องเบ่งแรงๆ
- อย่าใช้น้ำยาล้างแผลหรือแอลกอฮอล์เช็ดที่แผล ปล่อยให้แผลแห้งเองดีกว่าค่ะ ส่วนสะเก็ดที่เกาะบนแผลก็ไม่ควรแกะออก ให้หลุดไปเอง จะได้ไม่เป็นการทำให้เกิดแผลซ้ำซ้อนจากการแกะเพิ่มค่ะ
- หากติดการนวดอยากผ่อนคลายเสียเหลือเกิน ก็นวดได้ค่ะแต่ต้องอย่านวดบริเวณหน้าท้องใกล้กับแผลผ่าตัด เห็นเพียงภายนอกยังตัดสินไม่ได้ว่าแผลหายสนิท เพราะแผลที่เย็บหลายชั้น ต้องใช้เวลาประมาณ 2-3 เดือนกว่าที่แผลบริเวณนั้นจะมีความแข็งแรงเหมือนเดิมนะคะ
- รู้ว่ากำลังเห่อลูกแล้วอยากใกล้ชิดและทำให้ลูกทุกอย่าง แต่ถึงอย่างไรก็อย่าลืมรักษาสุขภาพคุณแม่เพื่อสุขภาพคุณลูกด้วยนะคะ
Concer
- หากแผลฝีเย็บหรือแผลผ่าตัดมีอาการบวม แดง แผลแตกแยกออกจากกันและเลือดไหล รู้สึกปวดและมีอาการไข้ร่วมด้วย ควรรีบพบคุณหมอดีกว่า เพราะแผลอาจจะอักเสบได้ค่ะ
- ช่วงที่แผลผ่าตัดหรือแผลฝีเย็บยังไม่หาย คุณแม่ควรระวังอย่าให้ท้องเสียนะคะเพราะการต้องเช็ดทำความสะอาดบริเวณช่องคลอดบ่อยครั้ง ส่งผลไม่ดีต่อแผลฝีเย็บ หรือแม้กระทั่งการนั่งห้องน้ำบ่อยและนาน ก็ส่งผลถึงแผลผ่าคลอดที่หน้าท้องได้เหมือนกัน แถมอาการท้องเสียยังทำให้คุณแม่ร่างกายอ่อนเพลียได้ง่าย ควรกินอาหารที่สะอาดและไม่กินของแสลง จะดีกว่ากินของพิศดารค่ะ
- ส่วนท้องผูกก็ส่งผลกระทบให้คุณแม่ไม่สบายตัว และเกิดอาการแน่นตึงที่ท้องดังนั้นคุณแม่ควรหมั่นดื่มน้ำสะอาด รับประทานผักและผลไม้เป็นประจำ จะช่วยลดอาการท้องผูกได้ค่ะ
(update 30 ตุลาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.12 No.143 September 2007]
|