• ถั่วเหลือง มีปริมาณโปรตีนมากพอๆ กับเนื้อสัตว์ สามารถนำไปแปรรูปและประกอบอาหารได้อีกหลายอย่าง เช่น น้ำมันถั่วเหลือง นมถั่วเหลือง น้ำเต้าหู้ เต้าหู้ ซีอิ๊ว เต้าเจี้ยว ฯลฯ นอกจากนั้นกากถั่วเหลืองยังเป็นแหล่งโปรตีนที่สำคัญ ในอุตสาหกรรมอ่าหารสัตว์อีกด้วยค่ะ
  ถั่วเหลืองมี 2 ชนิดค่ะ คือ ถั่วเหลืองทั้งเมล็ดและถั่วเหลืองซีก การเลือกถั่วเหลืองทั้งเมล็ดควรเลือกเมล็ดที่อวบอ้วน เปลือกติดเมล็ดแน่น ส่วนถั่วเหลืองซีกต้องเลือกที่ไม่มีกรวดปนค่ะ

  ถั่วฝักยาว มีอาหารหรือที่เรียกกันว่าไฟเบอร์ชนิดละลายน้ำได้ช่วยลดคอเลสเตอรอลในเส้นเลือด การรับประทานถั่วฝักยาวสดๆ ร่างกายจะได้รับวิตามินซีซึ่งจะช่วยให้ร่างกายจะดูดซึมธาตุเหล็กได้ดีตามไปด้วยค่ะ

  หากคุณผัดถั่วฝักยาวแล้วออกมามีสีดำไม่น่ารับประทานลองใช้เคล็ดลับนี้ดูค่ะ ก่อนที่จะนำลงผัดให้นำไปลวกเสียก่อน แล้วรีบนำไปผัดทันที ถั่วจะทั้งเขียวและทั้งกรอบน่ารับประทานยิ่งขึ้น

  ถั่วลิสง เป็นถั่วยอดนิยมที่สามารถนำไปแปรรูปได้หลายอย่างค่ะไม่ว่าจะเป็น ต้ม คั่ว ทอด อบ ทำขนมอบเคี้ยว ทำแป้งทาเนย ถั่วลิสง ฯลฯ ใครมีแนวโน้มน้ำหนักเกินและชอบรับประทานถั่วลิสงมีไขมันสูงกว่าถั่วชนิดอื่นๆ ค่ะ

  ถั่วลิสงขึ้นราได้ง่าย เป็นเชื้อราที่สร้างสารอัลฟาทอกซินซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง ดังนั้นจึงต้องเลือกซื้อถั่วที่ใหม่จริงๆ โดยสังเกตจากสีของเปลือกควรเป็นสีชมพูเมล็ดอวบอ้วน

  ถั่วลันเตา มีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง มีกากใยอาหารซึ่งจะช่วยในระบบการขับถ่าย ถั่วลันเตาสีเขียวเข้มยังเป็นแหล่งของสารเบต้าแคโรทันที่ดีอีกด้วย

  เคล็ดลับการเลือกซื้อผักที่เป็นฝัก เช่น ถั่วลันเตาหรือถั่วฝักยาว ควรเลือกฝักอ่อนๆ ไม่พอง จับดูมีเมล็ดข้างใน

  ถั่วงอก 90% ของถั่วงอกคือน้ำ ให้โปรตีนเล็กน้อย ถั่วงอกจากถั่วเหลือง 100 กรัม ให้โปรตีน 9.1 กรัม ส่วนถั่วงอกถั่วเขียวให้โปรตีน 2.8 กรัม ถั่วงอกหนึ่งถ้วยให้วิตามินซี 1 ใน 10 ของที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน มีธาตุเหล็กและวิตามินบีนิดหน่อยค่ะ

  การเพิ่มคุณค่าทางอาหารด้วยการนำไปปรุง เช่น ผัดถั่วงอกใส่เลือดหมู จะทำให้ได้สารอาหารมากขึ้น คือ ได้ธาตุเหล็กจากเลือดหมู เหมาะสำหรับคุณแม่ให้นม และผู้หญิงที่มีรอบเดือน

  หากคุณชอบเด็ดหัวถั่วงอกทิ้งแล้วรับประทานเฉพาะต้นเลิกเถอะนะคะ เพราะว่าส่วนหัวของถั่วงอกมีปริมาณสารอาหารมากกว่า แม้จะไม่เท่าถั่วที่ยังไม่งอกก็ตาม

  ถั่วเขียว อุดมไปด้วยโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต แต่เพื่อให้ได้รับคุณค่าทางอาหารอย่างครบถ้วน ควรรับประทานถั่วเขียวร่วมกับอาหารอื่นๆ เช่น เนื้อสัตว์ต่างๆ นม ข้าว ถั่วเขียวสามารถนำไปแปรรูปได้หลายอย่าง เช่น ถั่วงอก ถั่วซีก แป้งถั่วเขียว วุ้นเส้น ขนมหวาน ฯลฯ

  การเลือกซื้อถั่วเขียวนั้น ควรเลือกเมล็ดที่สมบูรณ์ อวบอ้วน ไม่มีมอดหรือแมลงต่างๆ กัด และไม่มีกรวดปนค่ะ

  ถั่วแดง มีโปนตีนสูง ไขมันต่ำ นำไปใช้ทำอาหารได้ทั้งที่เป็นฝักสดและเมล็ดแห้ง แต่ที่นิยมคือนำเมล็ดแห้งมาประกอบอาหารทั้งคาวและหวาน เช่น ซุปถั่วแดง ไอศครีมถั่วแดง และขนมหวานต่างๆ นอกจากนั้นถั่วแดงยังมีเส้นใยอาหารหรือไฟเบอร์สูง จึงเหมาะกับคุณแม่ท้องค่ะ

  ถั่วเมล็ดแห้งทุกชนิดก่อนจะนำไปทำอาหาร ควรล้างน้ำให้สะอาดก่อน และถ้านำไปต้มก็ควรทิ้งน้ำที่ต้มครั้งแรกเพื่อล้างฝุ่นละอองและสารเคมีที่ปนเปื้อนออกไป

• คนที่มีภาวะพร่องเอนไซม์ หรือ G6PD ซึ่งเป็นโรคทางพันธุกรรม ห้ามรับประทานถั่วปากอ้านะคะ เพราะมีสารที่ทำให้เม็ดเลือดแดงแตก อาจทำให้เป็นอันตรายถึงชีวิตได้ค่ะ

• การเลือกซื้อและการเก็บรักษาเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ควรระวังค่ะ เพราะถั่วเมล็ดแห้งที่เก็บรักษาไม่ดี มีความชื้นอาจก่อให้เกิดเชื้อราขึ้น ซึ่งเป็นสารที่ก่อให้เกิดมะเร็งได้

• ก่อนปรุงอาหารควรดูว่า ถั่วแต่ละชนิดทำอะไรได้บ้าง เช่น ถั่วที่รับประทานสดได้ก็ควรจะรับประทานสดจะดีกว่า เพื่อป้องกันการสูญเสียวิตามินที่ละลายในน้ำ เช่น กลุ่มวิตามินบี วิตามินซี