สาเหตุที่ทำให้ลูกพูดปดนั้นมีอยู่มากมาย เช่น เลียนแบบตัวละครในทีวี หรือ เลียนแบบคนรอบข้าง แม้การพูดปดในวัยเด็กจะไม่มีอะไรร้ายแรง แต่ถ้าปล่อยไว้จนติดเป็นนิสัย ก็อาจทำให้ปัญหาบานปลายเมื่อโตขึ้นได้ ฉะนั้นควรรีบหาทางจัดการพฤติกรรมไม่น่ารักของลูกตั้งแต่ตอนนี้ดีกว่าค่ะ
เวลาที่ลูกทำผิด เช่น ทำแก้วแตก หรือทำของหาย ถ้าคุณแสดงความโกรธอย่างรุนแรง หรือเฆี่ยนตีลูก จะทำให้ลูกเกิดความหวาดกลัว ต่อไปเวลาที่ทำผิด เขาจะไม่กล้าพูดความจริงกับคุณอีก ฉะนั้นแทนที่จะใส่อารมณ์กับลูกคุณควรพูดกับเจ้าตัวเล็กอย่างใจเย็นและมีเหตุผล และเวลาที่ลูกยอมรับผิด คุณก็ควรจะกล่าวคำชมลูกบ้างเพื่อให้เขามีความรู้สึกที่ดี และกล้ารับผิดเวลาที่ทำความผิดไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ตาม
เพราะลูกปูย่อมเดินตามแม่ปู ฉะนั้นถ้าคุณพูดโกหกให้ลูกเห็น ก็เป็นไปไม่ได้เลยที่ลูกจะไม่ทำตาม แม้ว่าสิ่งที่คุณโกหกจะไม่ใช่เรื่องใหญ่โตอะไร แต่ก็ได้ชื่อว่า โกหก อยู่ดี เช่น เวลาที่มีคนโทรมาหาคุณพ่อที่บ้าน แต่คุณพ่อไม่อยากรับสาย จึงวานให้คุณแม่บอกไปว่า คุณพ่อไม่อยู่บ้าน เมื่อทำบ่อยๆ ลูกจะคิดว่าสิ่งที่คุณพ่อกับคุณแม่ทำเป็นสิ่งที่ถูกต้อง ลูกก็จะทำตามบ้าง และถ้าคุณดุลูก เจ้าตัวดีก็อาจจะย้อนได้ว่า ทีคุณแม่ยังทำเลย เพราะฉะนั้นอะไรก็ตามที่คุณไม่อยากให้ลูกทำ คุณก็ไม่ควรให้ลูกเห็นนะคะ และนอกจากคุณพ่อคุณแม่แล้ว สมาชิกคนอื่นๆ ในบ้านก็ต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้เจ้าตัวเล็กด้วยค่ะ
เด็กจะชอบฟังคุณแม่เล่านิทานเป็นที่สุด คุณจึงสามารถใช้โอกาสนี้ให้เป็นประโยชน์ โดยหานิทานที่เกี่ยวกับการพูดปดมาเล่าให้ลูกฟัง เช่น เด็กเลี้ยงแกะ หรือพินอคคิโอ เป็นต้น พร้อมกับสอนลูกให้เห็นถึงข้อดีของการพูดความจริงและเวลาที่ลูกพูดความจริงและเวลาที่ลูกนั่งดูการ์ตูน คุณก็ควรจะนั่งดูกับลูกด้วย เพราะหากตัวละครในการ์ตูนพูดปด คุณจะได้บอกลูกว่าสิ่งที่ลูกเห็นและได้ยินเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องและลูกไม่ควรทำตามอย่าง
เคยไหมคะที่คุณรู้สึกว่าลูกพูดปดกับคุณ แต่ไม่มีหลักฐาน เรียกว่า จับไม่ได้คาหนังคาเขา นั่นเอง ในกรณีนี้ คุณแม่บางคนก็ยัดเยียดข้อหาพูดปดให้ลูกเลยซึ่งจริงๆ แล้วลูกอาจจะไม่ได้พูดปดอย่างที่คุณคิดก็ได้ และถ้าคุณกล่าวหาลูกโดยไม่มีหลักฐานบ่อยๆ จะทำให้ลูกเกิดความคับข้องใจสุดท้ายลูกอาจจะกลายเป็นเด็กพูดปดจริงๆ เสียเลย วิธีที่ถูกต้องคือ ถ้าลูกพูดปดกับคุณจริงๆ เขาก็จะพูดปดอีกเรื่อยๆ ซึ่งก็คงจะมีสักครั้งที่มีหลักฐาน เมื่อถึงเวลานั้นคุณค่อยใช้หลักฐานมายืนยันเพื่อจัดการกับพฤติกรรมที่ไม่น่ารักของลูกดีกว่าค่ะ
บางครั้งการเกลี้ยกล่อมผู้ร้ายปากแข็งให้รับผิดก็ต้องมีเทคนิค ถ้าคุณคาดคั้นกับลูกอย่างเอาเป็นเอาตาย เขาไม่มีวันพูดความจริงกับคุณหรอกค่ะ เพราะเขาอยากรู้ว่าต้องถูกทำโทษแน่นอน ทางที่ดีคุณควรหาคำตอบด้วยการชวนลูกคุยจะได้ผลมากกว่า เช่น ถ้าคุณพบว่าลูกทำถ้วยกาแฟของคุณแตกแต่เขาไม่ยอมรับแทนที่คุณจะดุว่าลูกแรงๆ หรือทำโทษโดยไม่บอกเหตุผล คุณควรจะถามลูกดีๆ ว่า ถ้วยกาแฟของแม่แตกลูกรู้ไหมคะว่า มันแตกได้ยังไง คำถามและท่าทีที่เป็นมิตรของคุณจะช่วยให้ลูกกล้ารับผิด และเมื่อลูกสารภาพผิดแล้วคุณก็ไม่ควรทำโทษลูกอย่างรุนแรง เพราะจะทำให้เขาไม่กล้าสารภาพผิดกับคุณอีก
เวลาที่ลูกพูดปดแล้วคุณจับได้ แทนที่คุณจะทำโทษลูก คุณควรจะบอกลูกว่า หนูทำให้แม่ไม่ไว้ใจแล้วนะ ต่อไปเวลาที่ลูกบอกอะไรกับคุณ ท่าทีของคุณจะทำให้ลูกรู้สึกได้ว่าคุณไม่ไว้ใจเขา ซึ่งคุณก็ควรจะบอกเขาทุกครั้งว่าเป็นเพราะลูกพูดปดแม่เลยไม่เชื่อลูก ถ้าลูกอยากให้แม่ไว้ใจ ลูกต้องพูดแต่ความจริง และเมื่อลูกเริ่มพูดความจริงกับคุณมากขึ้น คุณก็ควรจะให้กำลังใจด้วยการกอด และบอกว่า แม่เชื่อว่าหนูไม่โกหกแม่จ้ะ การกระทำและคำพูดของคุณจะช่วยกระตุ้นให้ลูกอยากพูดแต่ความจริงได้ค่ะ
เรื่องของคุณธรรมและจริยธรรมเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน และต้องใช้เวลาในการปลูกฝัง ถ้าหากคุณอยากให้ลูกเติบโตเป็นเด็กดี มีความซื่อสัตย์ คุณก็ควรจะเริ่มสอนลูกตั้งแต่วัยเด็ก ให้เขาค่อยๆ ซึมซับไปเรื่อยๆ ดีกว่ารอให้โตแล้วค่อยสอน เพราะเมื่อถึงเวลานั้นอาจจะสายเกินไปแล้วก็ได้ค่ะ.
(update 9 เมษายน 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.163 February 2007]
|
