คุณเชื่อไหมคะว่ามีแค่กล่องใบหนึ่งกับเด็กเล็กๆ และจินตนาการ ก็สามารถสร้างความเพลิดเพลินสนุกสนานพร้อมๆ กับการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ให้เกิดขึ้นได้
และกล่องใบนี้แหละที่จะกลายเป็นกล่องแห่งความทรงจำที่ดีในการสร้างจินตนาการในวัยเด็กได้อย่างดีทีเดียว
- เมื่อจอมซนเริ่มเล่นในกล่อง
มีคุณแม่คนหนึ่งเล่าประสบการณ์ตรงที่เกิดขึ้นกับเธอและลูกๆ ให้ฟังว่า ตอนที่เธอซื้อทีวี 29 นิ้วมา เธอก็สังเกตเห็นว่าลูกชายวัย 2 ขวบของเธอเข้าไปเล่นในกล่องที่ใส่ทีวี ซึ่งกล่องกว้างพอที่จะให้ลูกชายของเธอซ่อนตัวอยู่ในนั้นได้คุณแม่คนนี้เลยปิ๊งขึ้นมาว่าเธอน่าจะรีไซเคิลกล่องนั้นให้เป็นของเล่น เธอกับลูกช่วยกันระบายสีตบแต่งกล่องใบนั้นด้วยกัน จนสุดท้ายมันก็กลายเป็นของเล่นที่ทนทานที่สุดของลูกไป เธอเล่าต่ออีก ว่าลูกจะใส่ตุ๊กตาหมีเข้าไปในกล่องนั้น และเล่นราวกับว่ากล่องนั้นเป็นบ้าน และก็เป็นบ้านของเขาจนถึงอายุ 6 ขวบ จากนั้นลูกสาวคนเล็กของเธอ ก็ได้รับช่วงต่อนำกล่องบ้านนั้นกลับมาเล่นอีกครั้ง
มิเชล ลิม ผู้ศึกษาเรื่องการเล่นของเด็ก ได้สร้างมุมหนึ่งในห้องเรียนของโรงเรียนอินเตอร์แห่งหนึ่งที่นั่นเธอสอนเด็กๆ อายุ 6-7 ขวบ แต่ละมุมในห้องเรียนนั้นจะมีการเล่นที่สร้างเสริมและพัฒนาทักษะด้วย เธอบอกว่า เด็กๆ อยากจะเล่นตลอดเวลา ดังนั้นจะต้องมีการกำหนดเวลาเล่นที่แน่นอนว่าจะให้เขาเล่นในมุมนั้นกี่ครั้งต่อวัน ไม่งั้นห้องเรียนทั้งห้องก็จะจบลงนั่นเอง จากการสังเกตเพิ่มเติมของเธอยังพบอีกว่าเพราะเต๊นท์เหมือนกับมุมหนึ่งในบ้านซึ่งเป็นที่ที่เด็กๆ สามารถเล่นได้โดยไม่ต้องระมัดระวังตัว มันจึงเป็นการสร้างสิ่งแวดล้อมที่คุ้นเคยที่ซึ่งพวกเขาจะไปประยุกต์จินตนาการมาสู่สิ่งรอบๆ ตัว เด็กที่โตขึ้นมาหน่อยอาจจะฉีกกระดาษเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยและสมมติว่านั่นคือบะหมี่ แต่กล่องกระดาษหรือเต๊นท์ก็ไม่ได้ทำให้เด็กๆ รู้จักบทบาทและหน้าที่ของพวกเขารวมทั้งไม่ส่งเสริมการเล่นเป็นกลุ่มด้วย มิเชลสังเกตเห็นว่าเด็กๆ รู้จักบทบาทและหน้าที่ของพวกเรารวมทั้งไม่ส่งเสริมการเล่นเป็นกลุ่มด้วย มิเชลสังเกตเห็นว่าเด็กๆ มักจะนั่งเล่นเงียบๆ อยู่ในเต๊นท์ พวกเขาจะเอาเกม หนังสือและหมอนเข้าไปด้วย และมีความสุขอยู่ภายในพื้นที่ของตัวเอง บางครั้งก็ไม่ชอบให้ผู้ใหญ่เข้าไปยุ่มย่าม
หลายๆ ครั้งในการเล่นของเด็กๆ นั้น พวกเขาก็พยายามหาวิธีการเล่นใหม่ๆ ที่ต่างออกไป Corolyn Kee นักจิตวิทยาเด็กของ institute of mental health's child guidance clinic บอกว่าการกระทำซ้ำๆ นั้น เป็นวิธีการเรียนรู้ของเด็กๆ มักจะใช้กล่องต่างๆ เพื่อประกอบจินตนาการของพวกเขา สมมติว่ากล่องเป็นบ้านบ้าง เป็นยานอวกาศบ้าง หรือเป็นรถก็มี ขึ้นอยู่กับว่าพวกเขาจะจินตนาการให้เป็นอะไร
จิตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องเด็กแห่งโรงพยาบาล Raffles Dr.Claice Hong เห็นด้วยกับที่ว่า การที่เด็กใช้สิ่งของธรรมดาๆ เช่น กระดาษแข็ง หรือกล่องกระดาษ เล่นเป็นบ้านหรือเป็นของเล่นต่างๆ นั้นหมายถึงเด็กเริ่มใช้จินตนาการแล้ว สำหรับเด็กแล้วกล่องกระดาษจะเป็นบ้านก็ได้เป็นอุโมงค์หรือเป็นเตาอบยังได้เลย ของเล่นง่ายๆ แบบธรรมดาๆ นั้นสามารถเกิดขึ้นได้จากตัวเด็กๆ เอง และเมื่อพวกเขาโตขึ้นของเล่นนั้นก็จะถูกเปลี่ยนแปลงให้โตตามวัยของพวกเขาไปด้วย การได้สนุกสนานและค้นหาอะไรต่างๆ จากของเล่นนั้นเกิดขึ้นจากความสุขในความคิด และการสร้างสิ่งต่างๆ ของพวกเขาเอง
Dr. Hong อธิบายว่า บางครั้งผู้ใหญ่ก็ไม่มีเวลามากพอที่จะเล่นกับเด็กๆ เด็กก็เช่นกัน บางครั้งก็ไม่อยากให้ผู้ใหญ่เข้าไปเกี่ยวในโลกจินตนาการของพวกเขา ซึ่งนี่อาจจะเป็นเหตุผลว่าทำไมเด็กๆ ถึงเลือกกล่องหรือพื้นที่เล็กๆ ไว้เพื่อเป็นที่เพื่อปลดปล่อยจินตนาการสำคัญมากสำหรับพวกเด็กๆมันคือพื้นที่หรือตำแหน่งที่วางใจได้เหมือนเส้นแข่งเขตซึ่งจะแบ่งพื้นที่ที่ปลอดภัยไว้ให้กับพวกเขา เด็กๆ สามารถมองสิ่งง่ายๆ ให้เป็นสิ่งซับซ้อนได้ด้วย นั่นก็เพราะเด็กๆ ไม่ได้แสดงออกว่ามันมีความแตกต่าง
มิเชล แนะนำเพิ่มเติมว่า พ่อแม่ควรจะมีส่วนร่วมในจินตนาการของลูกด้วย โดยการจัดห้องตามจินตนาการของเด็กๆ อาจจะทำได้ง่ายๆ เช่น แขวนเสื้อผ้ายาวๆ สีสดใส และสร้างเต๊นท์กลมๆ คาดผ่านเตียงของพวกเขาแต่ก่อนอื่นนั้นพ่อแม่จะต้องรู้จักลูกของตัวเองก่อนว่าความอยากรู้อยากเห็นความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการเฉพาะตัวของเด็กนั้นเป็นอย่างไร เป็นวิธีที่ทำให้พ่อแม่ก็จะกลายเป็นผู้นำพาลูกๆ เดินทางค้นหาสิ่งต่างๆ การสำรวจจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ของลูกจะช่วยให้พ่อแม่ประหยัดเงินได้ด้วยถ้าพ่อแม่ค้นพบว่าแท้จริงแล้วลูกชื่นชอบและพอใจกับของเล่นธรรมดาๆ ซึ่งก็ไม่จำเป็นต้องเสียเงินมากมายเพื่อซื้อของเล่นให้ลูก แนะนำว่า เวลาที่เราใช้กับเด็กๆ นั้น สามารถทำให้เขาเกิดการเรียนรู้ได้ด้วย เช่น การไปช้อปปิ้ง ทั้งสนุกสนานและได้เรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน
ฉะนั้นเมื่อใดก็ตามที่ลูกสนใจจะเล่นในกล่อง พ่อแม่ไม่ควรพรากสิ่งนี้ไปจากความนึกคิดของเด็กๆ เพราะนี่คือโอกาสที่คุณจะได้เสริมสร้างเจ้าตัวเล็กให้เข้าสู่โลกสดใสอันเต็มเปี่ยมไปด้วยจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ การมอบความคิดสร้างสรรค์และส่งเสริมจินตนาการให้กับพวกเขา ดีกว่าการให้สิ่งอื่นสิ่งใดในชีวิตเขาเสียอีกเพราะความคิดสร้างสรรค์คือแรงบันดาลใจให้เกิดสิ่งต่างขึ้นมาบนโลกของเราใบนี้ค่ะ.
(update 27 เมษายน 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.164 March 2007]
|
