เคยสงสัยไหมว่าเหตุไฉนเจ้าตัวเล็กเมื่อคว้าอะไรได้แล้วเป็นต้องเอาเข้าปากอยู่เรื่อย ที่จริงแล้ว นั่นคือพัฒนาการปกติตามวัยค่ะ ซึ่งมีจุดที่พ่อแม่ต้องใส่ใจและระมัดระวังเช่นกัน
เรียนรู้..จากปาก
เด็กขวบปีแรก โดยเฉพาะ 4-5 เดือนขึ้นไป ยามหยิบจับอะไรได้ ก็มักชอบเอาเข้าปาก ทำให้พ่อแม่อย่างเราต้องคอยดึงออกทุกที ด้วยความห่วงสารพัด ไม่ว่าจะเรื่องความสะอาด กลัวของติดคอ กลัวติดเป็นนิสัย กลัวลูกได้รับอันตราย ฯลฯ
ก็สมควรห่วงนะคะ แต่อย่ามากจนเกินไปนัก เพราะปากเป็นช่องทางในการเรียนรู้ ทั้งเรื่องรสชาติ สัมผัสที่แตกต่าง แข็ง นุ่ม และเพื่อตอบสนองความต้องการ ซึ่งในช่วงขวบปีแรกเด็กจะใช้ปากดูดเยอะ ดังนั้นเวลาหยิบจับอะไรได้จึงมักจะหยิบใส่ปากนั่นเองค่ะ
อีกอย่างเด็กยังขาดทักษะที่จะเข้าใจว่าของแต่ละชิ้นที่อยู่รอบตัวมีไว้ทำอะไร (ไม่เหมือนวัยใกล้ 2 ขวบ ที่รู้ว่าถ้าจะเล่นรถต้องเล่นอย่างไร) เวลาคว้าอะไรได้จึงมักเอาเข้าปาก การใช้ปากในการเรียนรู้ของเด็กจะทำควบคู่ไปกับพัฒนาการในด้านอื่นๆ ด้วย เช่น การใช้กล้ามเนื้อมือ หรือการใช้สายตาทำงานไปพร้อมๆ กัน
ช่วยหนูเสริมพัฒนาการ
พ่อแม่คือคนสำคัญ
พ่อแม่ควรดูแลอย่างใกล้ชิดนะคะ แต่ไม่ใช่ว่าพอลูกเอาเข้าปากปุ๊บ ก็หยิบออกปั๊บ นั่นเท่ากับไปปิดโอกาสการเรียนรู้และปิดกั้นพัฒนาการของลูกค่ะ ที่ดีคือควรปล่อยให้ลูกได้สัมผัสกับสิ่งของนั้นๆ จะอมจะเอาเข้าปากบ้างก็ไม่เป็นไร แต่เราต้องมั่นใจในเรื่องความสะอาด และไม่เป็นอันตรายต่อลูกนะคะ
เบี่ยงเบนความสนใจ
ไหนๆ เจ้าตัวเล็กก็ชอบหยิบของเข้าปาก เราก็จัดการเปลี่ยนสิ่งของมาเป็นขนมซะเลยค่ะ โดยอาจจะเลือกขนมปังแท่ง ซึ่งสามารถละลายในปาก ให้เขาไว้กินและหัดเคี้ยว และยังช่วยเรื่องการรับรู้รสชาติ เป็นการส่งเสริมพัฒนาการด้านการกินของลูกค่ะ
คุณพ่อคุณแม่อาจเบี่ยงเบนความสนใจของลูกด้วยการเล่นง่ายๆ เช่น โยนลูกบอลให้ไกลตัวลูกสักหน่อย ให้ลูกเอื้อมจับ เป็นการฝึกการแก้ปัญหาในการหยิบของที่อยู่ใกล้หรือไกลตัว และยังเป็นการฝึกการใช้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ด้วยค่ะ
ของเล่นต้องหลากหลาย
เด็กควรมีของเล่นที่หลากหลายเพื่อช่วยเสริมทักษะหลายๆ ด้าน เช่น มีของเล่นประเภทยางกัดที่ลูกสามารถเอาไว้กัดเล่นได้มีของเล่นจำพวกลูกบอลให้เขาได้ฝึกโยน หัดใช้กล้ามเนื้อมือมีหนังสือนิทานเอาไว้อ่านให้เขาฟัง เพื่อเสริมพัฒนาการและจินตนาการค่ะ
ที่สำคัญคือ พยายามฝึกเจ้าตัวน้อยให้รู้จักช่วยตัวเอง เพราะนอกจากจะช่วยเรื่องพัฒนาการในด้านต่างๆ แล้ว เขาจะได้เรียนรู้เรื่องของ Self-esteem คือการรักตัวเอง รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าและสามารถทำอะไรได้ด้วยตัวเองค่ะ
เพื่อพัฒนาการที่ปลอดภัย
- พ่อแม่ควรเลือกของเล่นที่ไม่มีคม ไม่มีสารพิษ ไม่ใช่ตุ๊กตา หรือผ้า เพราะจะอมฝุ่นหรือสิ่งสกปรกได้ง่าย ที่สำคัญต้องไม่ให้ลูกนำของชิ้นเล็กๆ เข้าปากเด็ดขาด เพราะอาจทำให้ลูกติดคอขาดอากาศได้
- หลังลูกเล่นของเล่นควรทำความสะอาดทุกครั้ง รวมถึงสิ่งรอบๆ ตัวลูก ก็ควรทำความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดการสะสมของเชื้อโรคค่ะ
หยิบของใส่ปากเพราะคันเหงือก
บางครั้งการหยิบของเข้าปากของเด็กไม่ได้หมายหถึงการสำรวจโลกกว้างเพียงอย่างเดียว แต่อาจจะเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย เช่น เด็กในวัย 6-7 เดือน ที่ฟันเริ่มขึ้น ช่วงนี้ล่ะค่ะ เจ้าตัวเล็กจะเริ่มคันเหงือก และชอบหาอะไรเข้าปากเพื่อกัดๆ ถูๆ บริเวณที่ฟันกำลังจะขึ้น เพราะฉะนั้นพ่อแม่ควรหาของเล่นจำพวกยางกัดที่ไม่มีสารพิษ หรือ non toxic มาให้ลูกได้กัดเล่น ที่สำคัญอย่าลืมเรื่องความสะอาดและความปลอดภัยนะคะ.
(update 6 กุมภาพันธ์ 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 24 ฉบับที่ 288 มกราคม 2550 ]
|
