มีพ่อแม่หลายคนบ่นให้ฟังว่าตอนไม่มีลูกก็อยากมี แต่พอมีก็เหนื่อยแต่มีเหตุผลที่ยอมเหนื่อยเพราะความรักที่มีให้กับลูก พ่อแม่หลายต่อหลายคน ยอมสละความสุขส่วนตัวเพื่อลูกได้เสมอ
แต่ในบางจังหวะของชีวิตก็อยากจะพักใจบ้างแต่ก็ทำได้ไม่บ่อยนัก เพราะการเลี้ยงลูกเป็นอาชีพที่พ่อแม่ร่วมใจกันเลือก ฉะนั้นจะลาออกก็ยาก จะเว้นวรรคยิ่งยากใหญ่
เมื่อทุกอย่างถูกกำหนดมาว่าเราต้องเป็นพ่อ-แม่-ลูก กันแล้ว เราก็มาดูว่ามีวิธีไหนบ้างที่จะช่วยให้เราเลี้ยงลูกให้มีความสุขได้ทั้งกายและใจ
ทัศนคติที่ดีในการเลี้ยงลูก พ่อแม่มีความคิดที่ดีต่อการมีลูกว่า โชคดีที่ได้มีลูก เพราะลูกคือสิ่งที่ดี การมีลูกก็เหมือนการได้รับของขวัญอันล้ำค่า ดังนั้นเพียงแต่คิดถึงลูกก็รู้สึกดี มีความสุข มีกำลังใจเกิดขึ้น
การดูแลเลี้ยงลูก พ่อแม่ควรให้ความสำคัญว่าเด็กยังช่วยตัวเองไม่ได้ ต้องได้รับการเลี้ยงดูและพึ่งพิงจากผู้ใหญ่ พ่อแม่จึงตระหนักถึงความสำคัญในการดูแล อบรมสั่งสอนเสริมสร้างอย่างต่อเนื่องด้วยความเข้าใจ ด้วยความอดทน และด้วยความสุขที่ได้ให้การดูแลใส่ใจลูก
ความรัก ความอบอุ่น พ่อแม่ควรให้ความรักความอบอุ่นแก่ลูกอย่างเหมาะสม รักลูกให้มากพอ โดยการแสดง และเอ่ยคำดีๆ ให้ลูกได้รับรู้ถึงความรักที่พ่อแม่มีต่อเด็ก อย่างคำพูดที่ว่า กอดลูกวันละนิดจิตแจ่มใส หรือ วันนี้คุณกอดหรือยัง เพราะการสัมผัสทางกาย ก็เป็นการถ่ายทอดความรัก ความอบอุ่นไปสู่ลูกได้ดี และความรักของพ่อแม่ยังเป็นรักที่ไม่มีเงื่อนไข รักเพราะเป็นลูก และเป็นความรักที่มากพอที่ทำให้ลูกเรียนรู้ที่จะรักผู้อื่นได้อย่างดี
การพูดหรือแสดงวาจาที่ไพเราะ อ่อนหวานและสุภาพ พ่อแม่ควรใช้ถ้อยคำภาษาที่แสดงถึงความรัก การให้กำลังใจ และคำที่มีความหมายดีๆ ถ่ายทอดความรู้สึกรัก ห่วงใย ให้ลูกรู้ถึงความรักที่พ่อแม่ให้กับตน หากจะอบรมสั่งสอนก็จะแสดงวาจาในทางบวก ไม่ใช่ด่าทอ ตำหนิติเตียน เพราะคำพูดที่ดีจะประทับอยู่ในความคิดและจะย้ำเตือนสิ่งที่เด็กได้ยินมา และจะกรอกลับมาเหมือนที่อัดใส่เทปไว้
รับฟังด้วยความสนใจ ทำให้เด็กรู้สึกดี พ่อแม่ควรรับฟังสิ่งที่ลูกพูดด้วยความอดทนให้ตลอดเรื่องจนจบ ไม่ควรแสดงความขัดแย้ง สั่งสอนหรือไม่ยอมรับ เพราะจะทำให้ลูกรู้ว่าพ่อแม่ไม่รับฟัง ไม่เห็นความสำคัญ และไม่เชื่อความคิดและเหตุผลของตนการที่พ่อแม่ฟังลูก พ่อแม่จะได้ทราบความคิดของลูก ถ้าเป็นสิ่งที่ดีๆ จะได้ชื่นชมสนับสนุนหากยังไม่สมบูรณ์จะได้ชี้แนะทางที่เหมาะสม เป็นการช่วยพัฒนาและป้องกันปัญหาที่อาจมี ที่สำคัญการที่พ่อแม่รับฟังลูกพูดตั้งแต่ยังเด็กเรื่อยมาก็จะช่วยให้ลูกอยากฟังพ่อแม่บ้าง ลูกๆ จะไม่ต่อต้านแต่จะรับฟัง ติดตาม และค่อยๆ เปลี่ยนแปลงให้ดีขึ้น
เปิดโอกาสให้ลูกแสดงความคิดเห็น พ่อแม่ควรฝึกให้ลูกแสดงความคิดเห็นและยอมรับการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ของลูก โดยคำนึงถึงความสำคัญในฐานะที่ลูกเป็นสมาชิกในบ้าน มีสิทธิ์จะออกความคิดเห็น พ่อแม่พึงให้โอกาสลูกได้คิดแสดงเหตุผลและยอมรับตามลูกบ้าง แม้ว่าจะไม่เห็นความคิดที่เลิศหรูหรือสมบูรณ์ แต่การยอมรับความคิดเห็นก็จะทำให้ลูกได้คิดแสดงเหตุผลและยอมรับตามลูกบ้าง แม้ว่าจะไม่เป็นความคิดที่เลิศหรูหรือสมบูรณ์ แต่การยอมรับความคิดเห็นก็จะทำให้ลูกได้ฝึกทักษะการคิด การให้เหตุผลและมีกำลังใจในการพัฒนาความคิดได้ดีขึ้น และสิ่งสำคัญที่ทำให้ลูกรู้ว่าตนมีความสำคัญ ได้รับการยอมรับและนับถือจากพ่อแม่
การมีอารมณ์ดี อารมณ์ขัน พ่อแม่ควรส่งเสริมให้ลูกมีอารมณ์ดี อารมณ์ มีเสียงหัวเราะ หน้าตาที่สดชื่น แจ่มใส ร่าเริง การหาบทสนทนาและเรื่องขำขันมาแลกเปลี่ยนพูดคุยกัน หรือการทายปัญหาที่เรียกความตลกขบขัน จะเป็นการช่วยผ่อนคลายและสร้างความสุขเสียงหัวเราะให้เกิดขึ้นได้ นับว่าวิเศษและเสริมสร้างความมีสุขภาพจิตที่ดีได้
อย่างที่บอกว่าการเป็นพ่อแม่นั้นเว้นวรรคไม่ได้
วันนี้จึงควรทำความเข้าใจกับทั้งตัวเองและของลูกว่าอะไรคือความสมดุลของชีวิตที่จะทำให้ครอบครัวเป็นครอบครัวที่ดีได้
(update 11 พฤษภาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.164 March 2007]
|