การดูด การเคี้ยวและการกลืนของลูกนั้นสำคัญอย่างยิ่ง เพราะพัฒนาการต่างๆ เหล่านี้เป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้ลูกดำรงชีวิตอยู่ได้เมื่อเติบโตขึ้นค่ะ
แม้พัฒนาการด้านการดูด การเคี้ยว และการกลืน จะเกิดขึ้นโดยธรรมชาติในเด็กวัยขวบปีแรกอยู่แล้ว แต่หากพ่อแม่ใส่ใจส่งเสริมให้ลูกได้ดูด เคี้ยว กลืน อย่างเหมาะสมก็จะยิ่งทำให้กล้ามเนื้อปากของเจ้าตัวเล็กแข็งแรงและได้พัฒนาตามวัย ซึ่งมีผลต่อการพูดและการสื่อสารในตอนโตด้วยค่ะ
หนูดูดได้ตั้งแต่อยู่ในท้องแม่
จริงๆ แล้วตามธรรมชาติของเด็กสามารถดูดได้ตั้งแต่อยู่ในท้องแม่แล้วค่ะ แต่ช่วงที่อยู่ในท้องการดูดอาจจะยังไม่ใช่สิ่งสำคัญต่อการดำรงชีวิตของเขานัก เพราะเด็กจะได้รับสารอาหารผ่านทางสายสะดือของแม่อยู่แล้ว แต่เมื่อคลอดและถูกตัดสายสะดือไปแล้วลูกจะเริ่มกินอาหารด้วยตัวเองโดยการดูดนม ดังนั้น พัฒนาการเรื่องการดูดของลูก จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างมากที่จะทำให้เจ้าตัวน้อยดำรงชีวิตอยูได้ค่ะ
Tip for Parents
ในเด็กทารก พ่อแม่ควรส่งเสริมให้ลูกดูดนมแม่เพราะว่านมแม่เป็นอาหารที่มีประโยชน์และเหมาะกับลูกวัยนี้มากที่สุด พ่อแม่ควรส่งเสริมลูกโดยการฝึกให้ลูกดูดอย่างถูกต้องและเหมาะสมกับช่วงเวลาด้วยค่ะ คือให้ลูกดูดนมทุกๆ 2-3 ชั่วโมง นาน 10-15 นาที ซึ่งเป็นเวลาที่พอดีกับปริมาณน้ำนมของแม่ที่สร้างขึ้นและต้องให้ลูกดูดบริเวณลานนมด้วยนะคะ เพราะหากลูกดูดเฉพาะตรงหัวนม น้ำนมจะออกน้อย เจ้าตัวน้อยก็จะไม่อยากดูดค่ะ
ช่วงแรกเกิดจนถึง 3-4 เดือน บางครั้งการดูดยังเป็นปฏิกิริยาสะท้อนกลับอยู่ เช่น ยามที่เราเอานิ้วไปจิ้มที่แก้ม เบบี๋จะทำปากจุ๊บๆๆ ทำให้พ่อแม่อาจเข้าใจว่าลูกหิว ดังนั้น เวลาที่ลูกทำปากขมุบขมิบปุ๊บก็จะทำให้ลูกดูดนมเสมอ ซึ่งทำให้ลูกเกิดปัญหากินนมพร่ำเพรื่อไม่เป็นเวลา ส่งผลเสียต่อสุขลักษณะและทำให้ลูกมีน้ำหนักเกินได้ค่ะ
เคี้ยวๆๆมาพร้อมกับฟัน
โดยทั่วๆ ไปวัย 0-4 เดือนเป็นช่วงที่ลูกกินนมเพียงอย่างเดียวพอ 4 เดือนขึ้นไปแล้วค่อยเริ่มให้อาหารเสริม ในเด็กที่มีกล้ามเนื้อปากพร้อมแล้วเขาก็พร้อมที่จะตวัดลิ้น ใช้กล้ามเนื้อปาก หรือใช้ลิ้นในการกินอาหาร จากนั้นเจ้าตัวเล็กจะค่อยๆ พัฒนาไปเรื่อยๆ ค่ะ
พอลูกอายุ 6-7 เดือน ก็จะเริ่มมีฟันขึ้นพร้อมกับพัฒนาการด้านการเคี้ยว สำหรับเด็กบางคนที่ฟันยังไม่ขึ้นเขาก็จะใช้เหงือกเคี้ยวๆ บดๆ แต่โดยมากแล้วพัฒนาการด้านการเคี้ยวมักจะมาพร้อมกับฟันที่ขึ้นช่วง 6-7 เดือนนี่แหละค่ะ
Tip for Parents
พอลูกฟันขึ้น เขาจะเริ่มเคี้ยวๆ กัดๆ พ่อแม่ควรหาขอวงเล่นสำหรับการกัด ที่เรียกว่า teething toy มาให้เจ้าหนูได้กัดเล่นสมใจ แต่ต้องไม่ลืมดูแลเรื่องความสะอาดและความปลอดภัยด้วยนะคะ ซึ่งโดยทั่วไปของเล่นสำหรับเด็กที่อายุต่ำกว่า 3 ขวบนั้น ควรจะมีขนาดไม่เล็กกว่าแกนกระดาษทิชชู่ค่ะ เพราะถ้าของเล่นมีขนาดเล็กกว่านั้นอาจจะทำให้ติดคอลูกได้
กลืน
พัฒนาการที่ค่อยๆ แข็งแรงขึ้น
พัฒนาการด้านการกลืนของลูกก็เกิดขึ้นควบคู่กับการดูดค่ะโดยเจ้าเบบี๋สามารถกลืนน้ำคร่ำได้ตั้งแต่อยู่ในท้องแม่เหมือนกับการดูด แต่การกลืนของเด็กแรกเกิดนั้น กล้ามเนื้อจะยังทำงานไม่ค่อยสัมพันธ์กันนัก จึงทำให้ลูกมีอาการสะอึกบ่อยหรือสำลักพอกล้ามเนื้อที่เกี่ยวกับการกลืนของลูกแข็งแรงขึ้น อาการสำลักและสะอึกก็จะหายเองค่ะ
Tip for Parents
การกลืนของลูกจะเป็นไปตามธรรมชาติของเขาอยู่แล้ว ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่จึงไม่ต้องกระตุ้นลูกด้วยการบังคับจับคอข่มให้เจ้าตัวเล็กกลืนข้าวปลาอาหาร แต่สิ่งที่พ่อแม่ควรดูแลเป็นพิเศษก็อาจจะเป็นเรื่องการกลืนแล้วสำลักมากกว่า ซึ่งเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่งเลยล่ะค่ะที่ต้องคอยระวังสิ่งแปลกปลอมทั้งหลายที่กลืนลงไปแล้วอาจจะทำให้ลูกสำลักและขาดอากาศหายใจได้ ถ้าสำลักนิดหน่อยก็คงไม่เป็นไร แต่หากลูกสำลักอยู่นานก็ต้องรีบช่วยเหลือโดยจับลูกนอนให้ศรีษะต่ำอยู่บนแขนข้างหนึ่งของเราและให้ใช้มืออีกข้างหนึ่งของเราและให้ใช้มืออีกข้างหนึ่งค่อยๆ ตบหลังลูกบริเวณสะบักด้วยความแรงปานกลางค่ะ
เรื่องนี้
ห้ามพลาด !
- การปล่อยให้ลูกหลับคาขวดจะไปเพาะนิสัยที่ไม่ถูกต้องให้ลูก เพราะต่อไปลูกจะไม่สามารถหลับได้เองต้องกล่อมตัวเองโดยการดูดขวดนมจนกว่าจะหลับทุกครั้งซึ่งมีแต่ผลเสียตามมา เช่น ฟันผุ และแรงดันจากการดูดจุกนมกับฟันอาจทำให้ฟันของลูกยื่นหรือเหยินได้
- พ่อแม่บางคนกลัวเรื่องการติดคอ จึงไม่ค่อยปล่อยให้ลูกได้เคี้ยวอะไรเลย เช่น ลูก 6-7 เดือนแล้ว แต่ยังให้เคี้ยวขนมปังชนิดละลายในปากจึงทำให้ลูกไม่ได้ฝึกพัฒนาการด้านการเคี้ยวเท่าที่ควร ดังนั้นจึงควรให้ลูกได้เคี้ยวอะไรที่ได้ออกกำลังกล้ามเนื้อปากแต่ก็ไม่ต้องแข็งจนเกินไปนะคะ
- ถ้าพ่อแม่ไม่ได้ส่งเสริมพัฒนาการด้านเคี้ยวของลูกอย่างเหมาะสม กล้ามเนื้อปากของเจ้าตัวเล็กจะไม่แข็งแรงทำให้มีปัญหา พูดช้า พูดไม่ชัด และบางคนโตแล้วก็รู้จักเก็บน้ำลายไม่ปล่อยให้น้ำลายไหลตลอดเวลาได้
- การดูด การเคี้ยวและการกลืนของลูก กล้ามเนื้อปากและกล้ามเนื้อส่วนคอนั้นจะต้องทำงานสัมพันธ์กันอย่างไรก็ตาม กล้ามเนื้อทั้วสองส่วนก็ถูกควบคุมจากสมองส่วนบนทั้งสิ้นเด็กบางคนนั้นอาจจะไม่ได้มีปัญหาเรื่องกล้ามเนื้อ แต่ไม่มีปัญหาเรื่องสมอง ซึ่งก็ส่งผลต่อเรื่องการดูด กลืน เคี้ยวได้เช่นกัน
- ดังนั้น พัฒนาการ ดูด กลืน เคี้ยว ของลูกจะดีได้ ก็จำเป็นต้องดูแลสมองให้ดีด้วยนะคะ
พัฒนาการของลูกวัยขวบปีแรกเปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลาแม้แต่เรื่องของการดูด เคี้ยว กลืน
รู้อย่างนี้แล้วคุณพ่อคุณแม่ต้องคอยดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิดเพื่อส่งเสริมให้พัฒนาการด้านนี้ของลูกแข็งแรง และเพื่อให้ลูกสามารถใช้ได้เชี่ยวชาญมากขึ้นค่ะ
(update 9 สิงหาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 25 ฉบับที่ 293 มิถุนายน 2550 ]
|
