คุณแม่คงได้ฟังมาบ่อยๆ ว่าปัญหาในการให้ลูกกินนมแม่ มักเกิดจากลูกดูดนมจากเต้าไม่ถนัด ดังนั้น คุณแม่เริ่มต้นให้นมในท่าที่ถูกต้องตั้งแต่แรกย่อมจะหลีกเลี่ยงปัญหาได้สารพัดเลยทีเดียว
1. นั่งหลังตรง วางเท้าราบกับพื้นเรียบ ตักอยู่แนวราบ
2. อาจเลือกใช้หมอนหรือเบาะวางบนตักเพื่อรับน้ำหนักตัวลูกและหนุนให้ลูกอยู่ในระดับเท่าๆ กับเต้านมพอดีๆ
3. เมื่อลูกดูดนมข้างซ้าย ให้ใช้มือขวาโอบอุ้มลูกไว้ และสลับกันเมื่อเปลี่ยนเต้า ศรีษะ คอ และหลังของลูกควรอยู่ในแนวตรงและเงยหน้าไปข้างหลังเล็กน้อย
4. หนุนรองด้านล่างของศรีษะและคอของลูกเพื่อให้ลูกขยับคอและศรีษะไปตามจังหวะดูดได้สะดวก
5. อุ้มให้ลูกแนบอกเข้ามาในท่าที่จมูกอยู่แนวเดียวกับหัวนมแม่
6. ใช้เต้านมหรือหัวนมแตะปากลูกเบาๆ รอให้ลูกอ้าปากกว้างเหมือนหาว นี่คือการกระตุ้นรีเฟล็กซ์อ้าปาก (Rooting reflex)
7. พอลูกอ้าปากกว้าง ขยับให้คางลูกแตะบริเวณใต้หัวนมริมฝีปากบนของลูกจะพอดีกับหัวนม ริมฝีปากล่างควรจะอมลานหัวนมด้านล่างเข้าไปในปากด้วย ลิ้นจะอยู่ในลักษณะเหยียดเต็มที่ในปาก ศรีษะลูกอยู่ในลักษณะตรง ไม่บิดไปข้างๆ
8. เมื่อลูกอยู่ในท่าดูดได้ถนัดดีแล้ว คุณแม่จะขยับแขนที่หนุนอุ้มลูกบ้างก็ย่อมได้
ตรวจสอบดูว่า ลูกดูดนม ถนัดแค่ไหน
- ลูกอ้าปากกว้างดี
- คางของลูกจรดกับเต้านมแม่
- ตัวลูกอยู่ในแนวเส้นตรง
- ปากลูกอมทั้งหัวนม และด้านล่างของลานหัวนม
- ลูกอมนมแม่เข้าไปเต็มปากแล้ว
- ริมฝีปากลูกอ้ากว้างในขณะอมหัวนม
- จมูกลูกไม่ถูกสิ่งใดกดเบียด
- ลูกเริ่มดูดทันที จากนั้นค่อยๆ ปรับจังหวะดูดแรงและหนาขึ้น
- ขณะดูดนม สังเกตเห็นขากรรไกรและใบหูของลูกขยับเล็กน้อยตามจังหวะการกลืน
- แม่ลูกได้สบตากันด้วย
เคล็ดลับของท่าให้นม
- ให้นมในท่านั่ง ถ้าเก้าอี้ก้นลึก ควรเตรียมหมอนไว้ใกล้มือหลายๆ ใบ เอาไว้หนุนหลังคุณแม่ให้นั่งถนัดขึ้น
- หาอะไรมาหนุนเท้า อย่างเช่น ม้านั่งเตี้ย หรือสมุดโทรศัพท์ เพื่อปรับให้ตักอยู่ในแนวราบ
- ห่อแขนลูกให้แนบลำตัว หากไม่ชอบให้ลูกยกมือปัดโน่นปัดนี่เวลาดูดนม ลองใช้ผ้าห่อแขนลูกให้แนบลำตัว
- อุ้มลูกเข้ามาแนบทรวงอก ไม่ใช่ยื่นเต้านมไปหาปากลูก เพราะประการหลัง คุณแม่อาจอยู่ในท่าไม่ถนัด และอาจทำให้น้ำนมไหลไม่สะดวก
- เขี่ยริมฝีปากลุกเบาๆ ถ้าลูกไม่ยอมอ้าปากกว้างๆ ลองใช้ปลายนิ้วหรือหัวนมคุณแม่เขี่ยเบาๆ ที่ริมฝีปากบนของลูก เพื่อกระตุ้นให้ลูกอ้าปาก อาจต้องทำอยู่สองสามรอบจึงจะเห็นผล อย่าเพิ่งวิตกเกินควร ถ้ายังไม่ได้ผลในครั้งแรกๆ
- ไม่จำเป็นต้องอมลานหัวนมทั้งหมด การดูดนมที่ถูกต้อง ลูกไม่จำเป็นต้องอมลานหัวนมทั้งหมด ขอเพียงอมลานหัวนมส่วนล่างให้มากเข้าไว้ เห็นลานหัวนมส่วนบนบ้างก็ไม่เป็นไรคุณแม่อาจขอให้ใครช่วยดูด้วยว่าลูกอมหัวนมได้ถูกต้องหรือยัง
- อย่าบีบหรือกำเต้านมขณะที่ลูกดูด อย่างมากที่สุดควรทำแค่ใช้มือสอดราบชิดซี่โครงใต้ฐานทรวงอกเพื่อหนุนยกเต้านมขึ้น
- ให้ลูกดูดนมข้างแรกให้นอนราบตราบเท่าที่ลูกต้องการ ต่อเมื่อลูกอ้าปากปล่อยหัวนมแล้วจึงค่อยเปลี่ยนเป็นอีกข้าง
- หัดให้นมในท่านอน เมื่อคุณแม่ชำนาญกับการให้นมในท่านั่งแล้ว ก็ถึงคราวหัดให้นมในท่านอน ซึ่งจะมีประโยชน์และสะดวกมากในเวลากลางคืน
- เทคนิคที่ทำให้ลูกปล่อยปากจากหัวนม คือใช้นิ้วก้อยสอดเข้ามุมปากลูกอย่างนุ่มนวลเพื่อคลายแรงดูด หัวนมจะหลุดจากปากลูกโดยง่าย อย่าใช้วิธีดึงนมออกจากปากลูก คุณแม่จะเจ็บได้
- ขอคำแนะนำจากผู้รู้ ถ้าคุณแม่ไม่แน่ใจว่า ทำท่าต่างๆ เวลาให้นมลูกถูกต้องหรือยัง ควรขอคำแนะนำจากคุณหมอ พยาบาล หรือที่ปรึกษาการให้นมเสียก่อนปัญหาจะบานปลาย
(update 16 พฤศจิกายน 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.170 September 2007 ]
|