ของขวัญล้ำค่าสำหรับลูกแรกคลอดคือนมอุ่นจากอกแม่ แต่ก็มีสาเหตุมากมายที่ทำให้ลูกน้อยพลาดโอกาสสำคัญแห่งชีวิตคราวนี้เลยจะมาบอกวิธีการเพื่อไม่ให้หนูน้อยเสียของขวัญตามธรรมชาติไปแบบง่ายๆ ค่ะ
ในยุคเลิกเหล้าเลิกจน กาติดขวดเป็นสิ่งที่ต้องห่างไกล แต่นั่นเป็นเรื่องของผู้ใหญ่ที่จะต้องเลิกติดขงดเพื่อชีวิตที่ดีกว่าห่างขวดใกล้เต้าเป็นเส้นทางสำหรับคุณแม่คุณลูกให้ได้ภูมิคุ้มกันและมีสุขภาพที่ดีคุณแม่ที่ต้องยอมแพ้ไปไม่เสียใจนะคะเอาประสบการณ์มาบอกเพื่อให้แม่รุ่นใหม่ให้ระวังจะดีกว่า การกินนมแม่มีข้อดีมากมายในด้านสารอาหารและภูมิคุ้มกัน การกินนมผงก็มีข้อเสียมากมายเช่นกัน เพราะไม่ได้รับภูมิสำเร็จแถมยังเพิ่มโอกาสเจ็บป่วยและปัญหาโรคภูมิแพ้อย่างมากมาย
คุณแม่ที่ตั้งใจจะให้ลูกกินนมแม่คงหวาดหวั่นและไม่อยากพลาดท่าให้ลูกต้องผูกพันกับนมขวด เพราะรู้ดีว่าในช่วงแรกๆ ลูกอาจเกิดความสับสนระหว่างการดูดจากเต้ากับบนจุกยางได้ง่าย และจะเป็นเหตุให้ต้องยอมแพ้ เวลาที่จะต้องแก้ไขก็ต้องใช้ความอดทนอย่างสูงกว่าจะผ่านไปได้ การป้องกันจึงสำคัญมากๆ
3 ดูด 4 เงื่อนไขเพื่อป้องกันการติดขวดนม
ดูด 1 : เริ่มต้นให้ดูดจากเต้าหลังคลอดเร็วที่สุด เพราะชั่วโมงแรกคลอดเป็นชั่วโมงของชีวิต เป็นการเปิดประสบการณ์ใหม่ สัญชาตญาณและการตอบสนองอัตโนมัติเพื่อการอยู่รอด (Reflex) ที่เกี่ยวข้องกับการดูดกลืน ซึ่งจะทำงานได้ดีจากการถูกกระตุ้นด้วยผิวสัมผัสเนื้อแนบเนื้อกับแม่ที่เพิ่งคลอดใหม่ๆ ซึ่งจะมีอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นจากผลฮอร์โมนรัก (Oxytocin) เป็นเหมือนตู้อบธรรมชาติช่วยให้ลูกปรับอุณหภูมิร่างกายตัวเอง ในบรรยากาศที่ต่างจากความอบอุ่นในท้องแม่ที่ 37 องศาเซลเซียส ด้วยความอบอุ่นปลอดภัยนี้จะช่วยกระตุ้นให้ลูกเรียนรู้ได้เป็นอย่างดี สิทธิอันนี้ถ้าไม่ปกป้องไว้ให้ลูกก็ไม่มีใครทำแทนเราได้
ดูด 2 : ดูดให้ถูก ให้ลูกอ้าปากกว้างไม่ดูดเฉพาะหัวนมเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาหัวนมแตก หัวนมเจ็บ อันเป็นเหตุสำคัญที่ต้องพึ่งอุปกรณ์อื่นๆ เช่น นมขวด แผ่นครอบหัวนม แล้วลุกลามไปกันใหญ่ หลักสำคัญคือคางชิดนม ท้องแนบท้อง
ดูด 3 : ดูดสม่ำเสมอ อย่างน้อยทุกๆ 2-3ในวันแรกๆ และอาจเป็น 3-4 ชั่วโมงเมื่อน้ำนมมาดีแล้ว ข้อนี้เป็นหลักประกันในการทำให้มีน้ำนมมากพอ และเพื่อให้แม่ได้เรียนรู้วิธีจัดการกับปัญหาที่เกิดจากการเลี้ยงลูกด้วยตนเอง เพราะแม่ควรนำลูกไว้ในห้องเดียวกับแม่ตั้งแต่หลังคลอด หรือที่เรียกว่า Room in หรือ นอนเตียงเดียวกัน Bed in เพราะลูกบอกไม่ได้ แม่ต้องหัดสังเกตและทดลองปฏิบัติ
เงื่อนไข 1 : แม่และคนรอบข้างต้องทำงานกันเป็นทีม (อาจหมายถึงคุณหมอคุณพยาบาล) คิดแบบเดียวกัน หาความรู้เตรียมความพร้อมจากการพูดคุยกับผู้มีประสบการณ์ เชื่อมั่นและศรัทธาในความเป็นพ่อแม่ลูก อันเป็นธรรมชาติของมนุษย์เพื่อเพิ่มขีดความสำเร็จ
เงื่อนไข 2 : หลีกเลี่ยงการใช้ยาระหว่างการคลอด เพื่อป้องกันปัญหาที่ยาจะไปลดการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ เช่น การคลายกล้ามเนื้อ ซึ่งจะทำให้ลูกง่วงนอน ไม่ดูดไม่กลืนเพราะฤทธิ์ของยาตัวอย่างที่อาจเกิดขึ้นกับแม่ที่ได้ยาแก้ปวดหรือยาชา คือลูกคลอดออกมามักง่วงนอนไม่สนใจเรียนการกินในวินาทีแรก ดังนั้นเงื่อนไขนี้จำเป็นต้องทราบข้อดีที่อาจเกิดขึ้นเสียก่อน และควรได้รับการแจ้งวิธีแก้ไขปัญหาด้วยอาการที่เกิดขึ้นของแต่ละคนไม่เหมือนกัน
เงื่อนไข 3 : ตั้งใจแน่วแน่ จะไม่ยอมแพ้ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น ก็ช่วยกันแก้ปัญหา ความตั้งใจที่จะไม่ใช้จุกนมหรือเสริมนมถ้าไม่จำเป็นนั้น ถ้าทำเองไม่ได้ก็หาผู้รู้คอยช่วย เงื่อนไขนี้ต้องอยู่บนพื้นที่ฐานความเป็นจริงและต้องไม่มุ่งมั่นจนเป็นแรงบีบให้เกิดความเครียด ลองมองหาผู้ที่จะให้ความช่วยเหลือในหลายๆ ด้านให้พร้อมอาจจะเขียนเป็นแผนการคลอดหรือเบอร์ติดต่อไว้ เผื่อเหลือเผื่อขาดในกรณีฉุกเฉิน
เงื่อนไข 4 : หมั่นรักษาการผลิตน้ำนมไว้เสมอ แม้ว่าต้องหยุดพักการกินจากเต้าเมื่อสามารถให้กินจากเต้าอีกเมื่อไหร่ก็จะหมดปัญหาน้ำนมไม่พอไปเอง เงื่อนไขนี้เพื่อให้คุณแม่ดูแลตนเองให้ได้อาหารที่มีประโยชน์ ได้รับการพักผ่อนพอแก่อัตภาพของแม่ลูกอ่อน ซึ่งไม่เหมือนคนอื่น โดยเฉพาะเรื่องการนอนหลับที่จะต้องตื่นมาให้นมลูกเป็นระยะๆ ระหว่างวันจะช่วยคุณแม่ให้สดชื่นและไม่อ่อนล้า
3 ดูด 4 เงื่อนไขจะเป็นหลักกว้างๆ ในการป้องกันตั้งแต่ต้นมือ แต่ถ้าเกิดมีเหตุสุดวิสัยที่ต้องไปใช้จุกนมหรือทำให้เป็นปัญหาก้อย่าได้ผิดหวังและหมดอารมณ์ ทุกอย่างมีทางออกมีทางเลือกถึงแม้เลือกไปแล้วไม่เข้าทางก็ยังเลือกใหม่ให้ถูกทางได้ค่ะ
รู้หรือเปล่าว่า
คุณแม่มีสิทธิร้องขอไม่ให้พยาบาลป้อนนมขวดแก่ลูกได้เพราะ
1. ผู้ป่วยมีสิทธิเลือกสิ่งที่ตนเองต้องการ
2. ผู้ป่วยมีสิทธิที่จะได้รับข้อมูลที่ถูกต้องก่อนการตัดสินใจ
3. ผู้ป่วยมีสิทธิที่จะปฏิเสธสิ่งที่คิดว่าไม่เหมาะสมหรือไม่ต้องการหลังจากไตร่ตรองแล้ว
4. เด็กทุกคนมีสิทธิในด้านต่างๆ เท่าเทียมกัน
(จากคำประกาศสิทธิของผู้ป่วยที่ทั่วโลกต่างยอมรับตรงกัน)
ประโยชน์เมื่อกินนมแม่ทันทีหลังคลอด
- ช่วยให้ลูกได้หัวน้ำนม Colostrum ที่อุดมไปด้วยอาหารของสมองและภูมิคุ้มกันโรคทันที
- ช่วยให้ทารกได้ใช้สัญชาตญาณการดูดการกลืน ซึ่งจะดีที่สุดในช่วง 1 ชั่วโมงแรกหลังคลอด
- ช่วยให้ลูกได้รับผิวสัมผัสกับแม่ซึ่งมีอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นจากการคลอดลูกจะอบอุ่นและรู้สึกปลอดภัย
- ช่วยให้แม่มีน้ำนมมากขึ้นในการให้นมลูกในมื้อต่อไป
- ช่วยป้องกันการตกเลือดหลังคลอดเพราะช่วยให้มดลูกหดรัดตัว
- ช่วยให้แม่และลูกผูกพัน มีความมั่นใจรู้สึกสงบผ่อนคลาย
(update 18 สิงหาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.12 No.141 July 2007]
|