เติบโต…ผิดปกติ


การเจริญเติบโตของลูกน้อยเป็นสิ่งสำคัญที่พ่อแม่ทุกคนควรให้ความใส่ใจ เพราะหากเกิดความผิดปกติ ไม่ว่าจะเรื่องส่วนสูง น้ำหนักก็อาจส่งผลต่อเรื่องพัฒนาการของลูกในอนาคตได้

คุณพ่อคุณแม่ท่านใดที่ไม่มั่นใจว่าลูกผิดปกติหรือเปล่า มาฟังคำแนะนำในเรื่องดังกล่าวจาก ผศ.พญ. สันติประภพ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ สาขาต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิซึ่ม โรงพยาบาลศิริราช เพื่อคอยสังเกต ป้องกัน และดูแลเจ้าตัวน้อยได้อย่างถูกต้องเหมาะสมค่ะ


เด็กเจริญเติบโต เพราะ…
1. อาหาร หากเด็กๆ กินอาหารไม่ครบ 5 หมู่ หรือได้รับปริมาณอาหารไม่เพียงพอจะทำให้ขาดสารอาหาร หรือน้ำหนักน้อยได้และถ้าปล่อยไว้นานจะมีผลต่อความสูงร่วมด้วย ขณะเดียวกันถ้าเด็กกินมากเกินความจำเป็น โดยเฉพาะอาหารพลังงานสูง ไขมันสูง เช่น ขนมกรุบกรอบ ของมันของหวาน น้ำอัดลม เป็นต้น ล้วนส่งผลให้เป็นโรคอ้วนได้เช่นกัน ฉะนั้น เรื่องอาหารจึงถือเป็นสิ่งสำคัญมากค่ะ

2. ความสมบูรณ์แข็งแรงของร่างกาย เด็กที่แข็งแรงดีไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ ไม่ต้องเข้าโรงพยาบาลบ่อยๆ จะเจริญเติบโตได้ตามเกณฑ์ แต่ถ้าเด็กไม่มีโรคประจำตัว เช่น เป็นโรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ โรคหอบหืดหรือโรคเลือด เช่น ทาลัสซีเมียอาจมีการเจริญเติบโตผิดปกติได้ โดยเฉพาะในรายที่มีอาการรุนแรง และจะต้องใช้ยาบางชนิดในการรักษาก็อาจมีผลต่อการเจริญเติบโตของเด็กได้ นอกจากนั้นการออกกำลังกายก็มีความสำคัญกับเด็กเพราะทำให้ร่างกายเจริญเติบโตได้ดีและมีสุขภาพแข็งแรงด้วย

3. พันธุกรรม ก็ส่งผลต่อความสูงของเด็กได้เช่นกัน ถ้าพ่อแม่ตัวสูง โอกาสที่เด็กจะสูงก็มีเยอะ แต่ถ้าพ่อแม่ตัวเล็กก็อาจมีผลทำให้เด็กตัวเล็กได้

4. การดูแลด้านจิตใจ หลายคนคิดว่าไม่เกี่ยว แต่จริงๆ แล้วเรื่องของจิตใจนั้นสำคัญ เพราะอาจพบว่าเด็กที่ขาดการดูแลเอาใจใส่ ขาดความรัก ความอบอุ่น แม้จะได้รับอาหารครบ 3 มื้อ ก็อาจจะมีปัญหาในเรื่องตัวไม่โตได้

5. ฮอร์โมนต่างๆ ฮอร์โมนที่สำคัญที่ทำให้ตัวสูงขึ้น คือ Growth Hormone หรือฮอร์ดมนการเจริญเติบโตซึ่งหลั่งจากต่อมใต้สมองถ้าขาดเด็กจะตัวเตี้ยผิดปกติส่วนอีกตัวหนึ่ง คือ Thyroid Hormone ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญอาหารช่วยให้เด็กเจริญเติบโต อีกทั้งยังส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกายและการพัฒนาของสมอง สำหรับเด็กที่ขาด Thyroid Hormone ตั้งแต่แรกเกิด และไม่ได้รักษาในทันทีจะทำให้เด็กเรียนรู้ช้า ท้องผูก ไม่ค่อยร้องกวน เติบโตผิดปกติ

6. ความสมของแม่ขณะตั้งครรภ์ หากคุณแม่ไม่มีโรคภัยใดๆ ตอนตั้งครรภ์โอกาสที่ลูกจะแข็งแรงดีก็มีมาก แต่หากว่าแม่มีโรคต่างๆ เช่น โรคความดันโลหิตสูง “รก” ซึ่งเป็นแหล่งอาหารสำคัญของลูกก็จะไม่สมบูรณ์ เพราะเด็กได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ เมื่อคลอดออกมาก็จะมีภาวะตัวเล็กผิดปกติได้

7. โรคต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโต เช่น โรคไทรอยด์เป็นพิษ หรือโรคเนื้องอกบางอย่าง ซึ่งโรคเหล่านี้อาจทำให้มีความผิดปกติของฮอร์โมนและอาจทำให้การเจริญเติบโตผิดปกติ คุณหมอยกตัวอย่างเด็กผู้หญิงอายุ 12 ปีคนหนึ่ง ตัวโตและสูงกว่าเพื่อนในวัยเดียวกัน เมื่อแพทย์ตรวจจึงพบว่าเป็นเนื้องอกในสมอง ทำให้มีการหลั่งฮอร์โมนการเจริญเติบโตมากผิดปกติ

ความสูงและน้ำหนักที่ควรเป็น

ความสูง
    เด็กแรกเกิด จะยาวประมาณ 50 ซม.
  • อายุ 1 ขวบ สูงเพิ่มขึ้นอีกประมาณ 25 ซม. รวมกับ 50 ซม. เป็น 75 ซม.
  • อายุ 2 ขวบ สูงเพิ่มขึ้นอีกประมาณ 10 ซม. บวกกับของเดิมเป็น 85 ซม.
  • อายุ 3-4 ขวบ จะสูงเพิ่มขึ้นอีกปีละประมาณ 7 ซม.
  • อายุ 5-6 ขวบ สูงเพิ่มขึ้นปีละ 6 ซม. และในเด็กผู้ชายความสูงจะช้าลงในช่วงก่อนเข้าวัยรุ่น พอเข้าช่วงวัยรุ่นเด็กผู้หญิงจะสูงได้ถึงปีละ 8 ซม. ในขณะที่เด็กชายจะสูงปีละ 9 ซม
น้ำหนัก
ต้องดูตามช่วงอายุ ถ้าเด็กอายุ 9 เดือนจะมีน้ำหนัก 3 เท่าของเด็กแรกเกิด ดังนั้นถ้าแรกเกิดหนัก 3 กก. พอครบ 9 เดือนน้ำหนักจะอยู่ที่ 9 กก. จากนั้นในแต่ละปีน้ำหนักก็จะเพิ่มขึ้นประมาณปีละ 2 กก. และจะเพิ่มมากขึ้นในช่วงวัยรุ่นค่ะ

พ่อแม่สังเกตได้…

อีกสิ่งหนึ่งที่จะดูว่าลูกเติบโตปกติดีหรือไม่ดี สามารถดูได้จาก Growth Chart หรือตารางแสดงการเจริญเติบโตของเด็กในแต่ละช่วงอายุ ซึ่งแบ่งเป็นเพศหญิงและเพศชาย หรือปรึกษาคุณหมอเมื่อพาลูกไปฉีดวัคซีนก็ได้ค่ะ

ถ้าเด็กมีน้ำหนักน้อยเกินไป จะต้องหาสาเหตุว่าเกิดจากอะไร เช่น กินอาหารเพียงพอไหม กินยากหรือเปล่า หรือพาไปพบแพทย์เพื่อดูว่ามีโรคประจำตัวหรือไม่มีปัญหาเรื่องการดูดซึมอาหารหรือเปล่า

ถ้าเด็กมีปัญหาเรื่องความสูง จะต้องดูว่าเกิดจากอะไร หากเด็กขาดฮอร์โมนการเจริญเติบโตก็ต้องปรึกษาคุณหมอเพื่อแก้ไข เด็กบางคนอาจตัวเตี้ยจากพันธุกรรมหรือตัวเล็กแบบม้าตีนปลาย เด็กกลุ่มนี้จะตัวเตี้ยเมื่อยังเล็ก และเป็นหนุ่มเป็นสาวช้ากว่าเด็กทั่วไป

ซึ่งพ่อแม่จะต้องคอยสังเกตการเจริญเติบโตของลูก สภาพแวดล้อม ตลอดจนการเลี้ยงดูด้วยค่ะ


เลี้ยงลูกให้เติบโตดี

ก่อนอื่นพ่อแม่ต้องดูว่าลูกกินอาหารครบ 5 หมู่หรือเปล่า หากลูกกินได้น้อยตัวจะผอม ความสูงก็จะแย่ไปด้วย แต่หากกินเยอะเกินไปก็จะกลายเป็นโรคอ้วน ซึ่งกลายเป็นปัญหาของเด็กรุ่นใหม่ไปแล้ว เพราะเด็กที่กินอาหารไม่ถูกหลัก เช่น กินอาหารฟาสต์ฟู้ด น้ำอัดลม หรืออาหารที่มีน้ำมันมาก เมื่อเด็กอ้วนก็จะมีปัญหาโรคแทรกซ้อนมากมายตามมา เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือภาวะทางเดินหายใจอุดกั้น เป็นต้น

อีกเรื่องหนึ่งคือการนอนในวัยเด็กก็เป็นสิ่งที่สำคัญที่จะทำให้เด็กเจริญเติบโตได้ตามปกติ ซึ่งเด็กๆ ควรจะนอนได้วันละ 8-9 ชั่วโมง และพ่อแม่ไม่ควรให้เล่นเกมหรือดูทีวีเกินวันละ 2 ชั่วโมง และต้องคอยหมั่นสังเกตสุขภาพของลูก ขณะเดียวกันก็ควรให้ลูกได้ออกกำลังกายควบคู่ไปด้วยค่ะ เพราะจะทำให้ร่างกายแข็งแรง และที่ขาดไม่ได้เลยก็คือ จะต้องให้ความอบอุ่นในเรื่องจิตใจด้วย

และสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับเด็ก นั่นคือการเลี้ยงดูของพ่อแม่ ที่ต้องให้ความสำคัญทุกด้าน ทั้งร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสติปัญญา แม้ว่าในบางครั้งลูกของเราจะเกิดมาไม่ปกติเพราะเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้แต่ความรัก ความอบอุ่นที่คุณพ่อคุณแม่มอบให้จะทำให้เขาเติบโตและเรียนรู้ที่จะอยู่ในสังคมได้ค่ะ


(update 25 สิงหาคม 2007)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 25 ฉบับที่ 294 กรกฎาคม 2550 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600