จากการรวบรวมสารพัดปัญหาของวัยซนที่คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักเป็นกังวล เนื่องจากไม่รู้ว่าเป็นอาการผิดปกติหรือไม่ และไม่ทราบว่าจะแก้ไขอาการเหล่านี้อย่างไร ฉบับนี้มีวิธีป้องกันและแก้ไขมาฝากค่ะ
1. อมข้าว
อีกแล้วลูกแม่
สาเหตุ
- ไม่หิว
- ต่อต้านวิธีที่ใช้การบีบบังคับ
- ฝึกไม่ถูกวิธี เช่น ดูทีวีไปป้อนข้าวไป
- เรียกร้องความสนใจหรือรางวัลจากพ่อแม่
วิธีการป้องกันและแก้ไข
- ไม่ควรดื่มนมหรือขนมระหว่างมื้อ
- ให้เจ้าตัวเล็กป้อนข้าวด้วยตัวเอง
- ไม่ติดสินบนด้วยรางวัล
- จัดบรรยากาศที่โต๊ะกินข้าวให้ดี และเป็นที่เป็นทาง
- พาเจ้าตัวเล็กออกกำลังกายบ่อยๆ
- เสมอต้นเสมอปลายในการฝึก
2. ทำไมลูกกลัวคนแปลกหน้า
สาเหตุ
- เป็นสัญชาตญาณประจำตัว ถ้าไม่มีเลยก็ทำให้ไว้ใจคนมากเกินไป
- มีการขู่หรือใช้เสียงดัง ให้กลัวหรือตกใจบ่อยๆ
- ไม่มั่นใจในพ่อแม่
- เป็นเด็กขี้วิตกกังวลสูง
วิธีแก้ไข
- ตอบสนองความต้องการของเจ้าตัวน้อยอย่างสม่ำเสมอ ด้วยท่าทีที่อบอุ่น และคาดเดาได้ เพื่อสร้างความมั่นใจในตนเอง
- ฝึกให้เจ้าตัวเล็กทำสิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง เช่น กินข้าว อาบน้ำ
3. ทำไงดี ลูกไม่นอนกลางคืน
สาเหตุ
- เจ้าตัวเล็กรอคุณกลับบ้านและรอนอนพร้อมคุณ
- เคยปลุกมาเล่นกลางคืนเมื่อยังแบเบาะ
- เคยมีประสบการณ์ถูกทอดทิ้ง
วิธีแก้ไข
- ไม่ควรให้นอนช่วงบ่ายนานเกินไป
- ให้เข้านอนตรงเวลาสม่ำเสมอ อาจเล่านิทานให้ฟังเป็นสัญญาณว่าถึงเวลานอนแล้ว
- ให้ออกกำลังกายมากๆ ช่วงกลางวัน
- สร้างความมั่นใจให้กับเจ้าตัวเล็กว่าจะไม่ทอดทิ้ง
- เลิกเล่นกับเจ้าตัวเล็กกลางดึก เปลี่ยนเป็นเล่านิทานแทน
4. ลูกพูดช้าเพราะอะไร ?
สาเหตุ
- ขาดคนเล่นด้วย ถูกขังไว้กับของเล่น เพราะผู้ใหญ่ไม่มีเวลา
- พ่อแม่ทำให้เจ้าตัวเล็กทุกอย่าง จึงไม่จำเป็นต้องพูดออกมา
วิธีแก้ปัญหา
- ให้เจ้าตัวเล็กอยู่ท่ามกลางคนที่พูด และเล่นกับเขา
- เปิดโอกาสให้เจ้าตัวเล็กพูดถึงความต้องการของตัวเองก่อน ซึ่งต้องอาศัยความใจเย็นในการรับฟัง
5. ติดขวดนม
แก้อย่างไร ?
สาเหตุ
- พ่อแม่มักใจอ่อนเมื่อเจ้าตัวเล็กร้องขอเพียงแต่ร้อง ขวดนมก็มาหาแล้ว
- พ่อแม่มักกลัวว่าแคลเซียมจากอาหารไม่พอ
วิธีแก้ไข
- เลิกนมมื้อที่ขัดขวางพัฒนาการของเจ้าตัวเล็กก่อน เช่น นมมื้อดึก เนื่องจากขัดขวางฮอร์โมนที่เพิ่มความสูง (growth hormone) และขัดขวางการหลับต่อเนื่องของเขา
- ลดปริมาณนมในขวดลงเรื่อยๆ ภายใน 2-3 สัปดาห์ โดยเปลี่ยนมาใส่แก้วหรือดูดหลอดแทน หากกังวลว่าจะไม่ได้สารอาหารเพียงพอ
- ใจแข็ง ตัดสินใจวันใดวันหนึ่งให้เลิกทันที เจ้าตัวเล็กจะโวยวาย 1-2 สัปดาห์ แต่เขาจะค่อยๆ ปรับตัวยอมรับ จะเห็นว่าสาเเหตุของพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ส่วนหนึ่งมาจากการปล่อยหรือตามใจจนทำให้เจ้าตัวเล็กเข้าใจว่าทำได้ จนติดเป็นนิสัย ดังนั้นการปรับเปลี่ยนมาให้เจ้าตัวเล็กทำในสิ่งที่ถูกต้อง ความใจเย็นและสม่ำเสมอจำเป็นที่สุดค่ะ
6. ลูกแม่ขี้แย
สุดๆ
สาเหตุ
- ขาดความรักความสนใจจากผู้ใหญ่ จนไม่มั่นใจต่อสิ่งรอบตัว
- ไม่ได้ถูกฝึกให้ช่วยเหลือตัวเอง จึงขาดทักษะในการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า
วิธีแก้ไข
- ฝึกให้ช่วยเหลือตัวเอง และช่วยงานบ้านเล็กๆ น้อยๆ เช่น ใส่เสื้อผ้าเอง ป้อนข้าวเอง ช่วยรดน้ำต้นไม้
- พูดคุย ดูแลเจ้าตัวเล็กจากการถูกยั่วแหย่
7. ขับถ่าย
เลอะเทอะไปหมด
สาเหตุ
- ไม่เข้าใจวิธีการ ใจร้อน รวบรัด
- ไม่เข้าใจพัฒนาการของเจ้าตัวเล็ก ช่วงที่ควรฝึกคืออายุ 1 ปีขึ้นไป แต่เป็นช่วงที่เป็นตัวของตัวเองมากที่สุดถ้าไปบีบบังคับ จะยิ่งทำให้เกิดปัญหา
- ไม่ชินกับการถอดกางเกง
วิธีแก้ไข
- การฝึกต้องมีความละเอียดอ่อน เพราะเกี่ยวข้องกับความรู้สึกของเจ้าตัวเล็ก ซึ่งมีผลต่อการพัฒนาการ และเกี่ยวข้องกับเทคนิคของผู้ฝึก ซึ่งต้องทำเป็นขั้นตอน จึงต้องใจเย็น ไม่เร่งรัด แต่ต้องมีสัมพันธภาพที่ดีต่อกันด้วยการให้กำลังใจ และคอยปรับปรุงแบบการฝึกเพื่อให้เข้ากับเจ้าตัวเล็ก
- สม่ำเสมอในการฝึก เพราะระยะการฝึกค่อนข้างยาว
8. ทำไมลูกชอบดูดนิ้ว
สาเหตุ
- เป็นพฤติกรรมของธรรมชาติในขวบปีแรก พอเข้าขวบปีที่ 2 ยังถูกปล่อยให้ยึดติดกับพฤติกรรมนี้ โดยไม่มีการเบี่ยงเบนความสนใจ จนอาจติดเป็นนิสัย
- ความเครียด ความวิตกกังวล เช่นกลัวถูกพลัดพลาด พบเหตุการณ์ที่ตื่นเต้น ฯลฯ
วิธีแก้ไข
- เบี่ยงเบนความสนใจ โดยหมั่นดึงนิ้วออกจากปากเจ้าตัวเล็กทุกครั้งอย่างนุ่มนวล แล้วให้ถือของเล่นแทนเพื่อให้ลืมการดูดนิ้ว
- ปรับเปลี่ยนลักษณะอาหารให้ต้องเคี้ยวมากขึ้น จนไม่อยากใช้กล้ามเนื้อปากทำอะไรอีก แม้แต่ดูดนิ้ว
- ออกกำลังกาย เพื่อให้เวลาการดูดนิ้วขณะหลับสั้นลง
9. โอะโอ๋! ร้องดิ้น อาละวาด
สาเหตุ
- เรียกร้องความสนใจ หรือเอาแต่ใจตัวเอง โดยเจ้าตัวเล็กรู้ว่าวิธีนี้ผู้ใหญ่จะยอมตาม
- ถูกยุแหย่ให้โกรธสุดขีด ขาดคนเข้าใจ
วิธีแก้ไข
- ขณะเจ้าตัวเล็กอาละวาด ไม่ควรสนใจหรือห้ามปราม เพื่อแสดงให้เห็นว่าผู้ใหญ่ไม่ให้ความสำคัญกับพฤติกรรมนี้
- ถ้าทำร้ายผู้อื่นหรือทำลายข้าวของ ให้จับแขนเขาไว้ แล้วกอดไม่ควรจับแรงหรือจับตัวเพื่อเป็นการลงโทษ แต่เพื่อควบคุมไม่ให้ทำร้ายคนอื่น แล้วพูดเหตุผลด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน
- ปรับเปลี่ยนวิธีการเลี้ยง ลดการตามใจ หรือลดการยั่วให้โกรธ
(update 9 มิถุนายน 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.165 April 2007]
|