คุณคือผู้หญิงที่อยู่ในวัยไหนคะ 30's 40's 50's รู้หรือไม่คะว่า ผู้หญิงวัยไหนก็อยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งเต้านมด้วยกันทั้งนั้นเพราะโรคนี้คร่าชีวิตผู้หญิงไปแล้วปีละหลายแสนคน และเป็นโรคมะเร็งที่ติดอันดับต้นๆ ของผู้หญิงทั่วโลก แต่น้อยคนนักที่จะมาทำความเข้าใจว่าโรคมะเร็งเต้านมนั้นสามารถป้องกันได้ ไม่ว่าคุณจะอยู่ในกลุ่มเสี่ยงมากหรือกลุ่มเสี่ยงน้อยค่ะ
30's วัยคนทำงานแต่ต้องอย่าลืมใส่ใจเต้านม
หลายคนที่อยู่ในวัยนี้ ลองสำรวจดูว่าในครอบครัวของเรา มีใครเคยเป็นมะเร็งเต้านมหรือไม่ ย้อนไปถึงรุ่นปู่ย่าตายายด้วยเลยก็ดีค่ะ เพราะมีความเสี่ยงสูงในกลุ่มผู้หญิงที่มีสายเลือดใกล้เคียงกัน หรือมีญาติที่ป่วยเป็นโรคนี้มาก่อน อาทิเช่น แม่ พี่สาว หรือน้องสาว จะมีความเสี่ยงสูงเป็นสองเท่าเลยทีเดียว ส่วนผู้หญิงที่มีลูกในวัยหลังจาก 30 ปี หรือ 30 ปี แล้วยังไม่มีลูก ก็มีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรคนี้ด้วยเช่นกันค่ะ
What to Do
- ฝึกฝนการตรวจเต้านมด้วยตัวเองและตรวจเต้านมอย่างสม่ำเสมอเป็นประจำทุกเดือน ซึ่งความจริงแล้วก็ควรเริ่มตรวจตั้งแต่อายุ 20 ปีขึ้นไป ระยะเวลาเหมาะสมที่จะตรวจ คือหลังหมดประจำเดือน
- อย่าดื่มแอลกอฮอล์เยอะเกินไป
- ออกกำลังกาย เดินออกกำลังกายวันละ 20 นาที เป็นการลดความเสี่ยง โดยเฉพาะการเริ่มต้นออกกำลังกายตั้งแต่อายุน้อยๆ จะมีส่วนป้องกันโรคมะเร็งเต้านมได้ค่ะ
- เข้ารับการตรวจเต้านมโดยแพทย์ (CBE) อย่างน้อยทุก 3 ปี
40's ชีวิตเริ่มมั่นคงแต่ต้องตรวจเต้านมบ่อยขึ้น
เมื่ออายุเพิ่มขึ้น โอกาสที่จะเป็นมะเร็งเต้านมก็เพิ่มมากขึ้นเช่นกันค่ะโดยประมาณ 18 เปอร์เซ็นต์ จะเกิดขึ้นในช่วงวัยนี้ โดยทั่วไปผู้หญิงเราใส่ใจการตรวจสุขภาพประจำปีอยู่แล้ว มักจะมีการตรวจเต้านมรวมอยู่ด้วย แต่ถ้าใครไม่เคยล่ะก็ ต้องตรวจอย่างเร่งด่วนเลยค่ะ
What to Do
- เข้ารับการตรวจ Mammogram ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการตรวจพบมะเร็งได้ตั้งแต่ในระยะแรกเริ่ม โดยวิธีนี้เราอาจตรวจพบก้อนมะเร็งได้ก่อนการเป็นมะเร็งได้ 1 ถึง 3 ปี โดยผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรมทุกปี
- ตรวจเต้านมโดยแพทย์ (CBE) ในอายุ 40 ปี ควรตรวจทุกปี
- กินผักและผลไม้เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะผักสีเขียวเข้มและสีส้ม จะมีส่วนป้องกันมะเร็งเต้านมได้
50's มากล้นประสบการณ์แต่ความเสี่ยงสูงขึ้นตาม
ผู้หญิงประมาณ 77 เปอร์เซ็นต์ พบว่าเป็นโรคมะเร็งเต้านม เมื่ออายุมากกว่า 50 ปี เพราะปัจจัยเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นเริ่มเมื่อถึงภาวะหมดประจำเดือน และผู้หญิงที่น้ำหนักเกินก็ยังเสี่ยง โดยเฉพาะกลุ่มที่หมดประจำเดือนแล้ว
What to Do
- รักษาน้ำหนักตัวไม่ให้อ้วนเกินมาตรฐานโดยเฉพาะเมื่ออายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
- ดูแลรักษาตัวเองอย่างสม่ำเสมอ หรือตรวจสุขภาพเป็นประจำ และหากพบสิ่งผิดปกติในร่างกาย ควรแจ้งให้แพทย์ทราบทันที
- กระตุ้นให้คนในครอบครัว ได้รับการตรวจเต้านมอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะคนที่ผ่านประสบการณ์การเป็นมะเร็งเต้านมมาแล้ว
เผชิญหน้ามะเร็งเต้านมอย่างเท่าทัน
มะเร็งเต้านมเป็นโรคที่หากพบเร็วที่สุด แพทย์ก็สามารถกำจัดออกจากร่างกาย โดยไม่ยากเย็นจนเกินไป เพราะหากมะเร็งแพร่กระจายไปตามต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ และอาจลามไปยังกระดูก ตับ ปอด ไปทางหลอดเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุให้เสียชีวิตในที่สุดค่ะ หากเราทำความเข้าใจกับเรื่องมะเร็งเต้านมกันก่อน โอกาสหายจะยิ่งสูงขึ้น
ต้องตัดเต้านมจริงหรือไม่
สมัยก่อนการรักษาจะต้องตัดชิ้นเนื้อตรวจดูว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ หากเป็นมะเร็งก็ตัดเต้านมออก เพราะเชื่อว่าการรอเวลาจะทำให้มะเร็วแพร่กระจาย แต่จากการศึกษาพบว่า การรักษาที่เหมาะสมจะทำ 2 ขั้นตอน คือตัดชิ้นเนื้อออกไปตรวจเป็นบางส่วน หากผลออกมาเป็นมะเร็งจึงค่อยนัดมารักษาอีกครั้ง โดยสามารถใช้รังสีเคมีบำบัด จนถึงการผ่าตัดเต้านมออกซึ่งจะเป็นขั้นตอนสุดท้ายค่ะ
ก้อนเนื้ออาจไม่ใช่เนื้อร้าย
- Fibrocystic Change เป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด ก้อนนี้เกิดจากการกระตุ้นของฮอร์โมนทำให้มีถุงน้ำ มักจะมีอาการปวดบริเวณก้อนก่อนมีประจำเดือน มักจะเป็นตอนอายุ 30-50 ปี สามารถเกิดได้ทั้งสองข้างของเต้านม มีหลายขนาดตำแหน่งที่พบคือบริเวณรักแร้ ก้อนนี้ขยับไปมาได้ เมื่อวัยทองก้อนนี้จะหายไป หากเป็นโรคนี้ไม่ต้องรักษา
- Fibroadenomas มักจะเกิดในช่วงอายุ 20-40 ปี ไม่มีอาการปวด ก้อนเคลื่อนไปมาได้ การรักษาต้องให้แพทย์ผ่าเอาออก
- Traumatic Fat Necrosis เกิดจากการที่เต้านมได้รับการกระแทก และมีเลือดออกในเต้านม มักเกิดในคนที่มีเต้านมใหญ่กว่าปกติ ไขมันเกิดการอักเสบรวมกันเป็นก้อนซึ่งอาจจะปวดหรือไม่ก็ได้
เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง
- Radiation Therapy ใช้รังสีเพื่อฆ่าหรือหยุดการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งโดยทั่วไปใช้เวลา 5 วันต่อสัปดาห์ ติดต่อกัน 5-6 สัปดาห์ บางครั้งอาจใช้รังสีรักษาเคมีบำบัด หรือใช้ฮอร์โมนก่อนการผ่าตัดเพื่อให้ก้อนมะเร็งมีขนาดเล็กลงง่ายต่อการผ่าตัด
- Chemotherapy เคมีบำบัด เป็นยาฆ่ามะเร็งอาจเป็นยาฉีดหรือยากิน มักจะให้ระยะหนึ่งแล้วหยุด จุดประสงค์ของการให้ คือป้องกันมะเร็งกลับเป็นซ้ำหลังการผ่าตัดลดขนาดของก้อนมะเร็งก่อนผ่าตัด เพื่อควบคุมโรคในรายที่มะเร็งแพร่กระจายไปที่อวัยวะอื่น
- Hormone Therapy ให้ฮอร์โมนเพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง
Breast Cancer Number Knowledge
80-90% คือจำนวนของผู้ป่วยที่สามารถคลำก้อนเนื้อพบเองได้จากการตรวจเต้านมด้วยตนเอง นับเป็นความสำคัญอันดับหนึ่ง เนื่องจากผู้ป่วยมะเร็งเต้านมส่วนใหญ่มาพบแพทย์ด้วยเรื่องก้อนที่เต้านม
3-5 ซม. คือขนาดของก้อนมะเร็งที่พบของคนที่ไม่เคยตรวจเต้านมด้วยตนเองเลย
30% ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมมีการสัมพันธ์กับคนในครอบครัวหรือยีน
45 ปี คืออายุเฉลี่ยของคนที่หมดประจำเดือนเร็ว โอกาสการเป็นมะเร็งเต้านมจะน้อยกว่าคนที่ประจำเดือนหมดช้าถึง 2 เท่า
(update 17 พฤษภาคม 2007)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.12 No.137 March 2007]
|
