จะแก้ปัญหาวัยรุ่นได้ภายในกี่วัน


“ไม่กลับบ้านมาสองเดือนแล้วค่ะ” คุณแม่รายหนึ่งเล่าให้ผมฟัง “คบผู้ชาย กินเหล้า สูบบุหรี่ ใช้ยาบ้า นี่เพิ่งออกมาจากสถานบำบัด เลิกกับคนเก่าไปกับคนใหม่อีก นี่กว่าจะจับตัวมาให้คุณหมอรักษาได้แทบตาย”

ผมมองเด็กผู้หญิงที่นั่งอยู่ข้างคุณแม่ คะเนว่าอายุประมาณสิบห้า ย้อมผมสองสี เจาะหูและลิ้น ทราบว่าเธอเจาะลิ้นเพราะเธอกำลังเคี้ยวหมากฝรั่ง นั่งพิงพนักเก้าอี้ทิ้งน้ำหนักแบบสบายสบายตามองเพดาน ริมฝีปากสีแดงยิ้มเหยียดเล็กน้อย ไขว่ห้างและกระดิกขา

"คุณแม่อยากให้หมอช่วยอะไรหรือครับ” ผมถาม
"อยากให้คุณหมอช่วยคุยกับเค้าให้เค้ากลับไปเรียนหนังสือและเป็นเด็กดีค่ะ”
................


กรณีที่ยกตัวอย่างมาไม่ใช่นานๆ พบครั้ง แต่พบทุกเดือน บางเดือนโชคดีพบทุกสัปดาห์ โชคดีหรือโชคร้ายหว่า ท่าจะช็อกจนเขียนผิดเขียนถูก

คำถามคือผมควรพูดกับเด็กคนนี้อย่างไร และพูดคุยกันนานกี่วัน กว่าเธอจะกลับไปแต่งชุดนักเรียน ขึ้นรถไปโรงเรียนกับคุณแม่ในตอนเช้า เรียนให้ครบวันแล้วกลับพร้อมคุณแม่ไปกินข้าวเย็นที่บ้าน งดเหล้า บุหรี่ ยาแลเพื่อนชาย

ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 5000 ปีก่อน...อู๋ ! วันนี้หมอจะย้อนไปไกลกว่าเมื่อกรุงสุโขทัยเป็นราชธานีอีกครับ

ขอให้ดูรูป ปิรามิดขั้นบันไดของโซเซอร์ (Djoser) ที่ ซักการาห์ (Saqqarah) ประกอบ ซักการาห์อยู่ทางตอนใต้ของกรุงไคโร ปิรามิดขั้นบันไดนี้เป็นปิรามิดที่สร้างขึ้นเมื่อประมาณศตวรรษที่ 27 ก่อนคริสตกาลเก่าแก่กว่าปิรามิดที่กิซา (Giza) ที่ทุกคนคุ้นตา

การเลี้ยงลูกก็เหมือนการสร้างปิรามิดขั้นบันไดครับ สร้างขึ้นไปทีละชั้น หากชั้นฐานแข็งแรง ชั้นสองก็สร้างง่ายขึ้น หากชั้นสองสร้างได้แข็งแรง ชั้นสาม สี่ ห้า ก็สร้างได้ง่ายตามลำดับ ในที่สุดก็จะได้ปิดรามิดที่แข็งแรงเปรียบได้เหมือนวัยรุ่นที่แข็งแรง ในทางตรงข้ามหากสร้างฐานเละเทะตามขึ้นไปเป็นกระบวน เปรียบเหมือนได้วัยรุ่นที่เละเทะในตอนท้าย

คราวนี้เวลาคุณแม่ลากลูกมาหาผมหรือไปหาจิตแพทย์ใดๆ ก็ขอให้ทราบว่าวัยรุ่นที่เราเห็นนั้นคือวัยรุ่นที่มีฐานรากไม่แข็งแรง จะคาดหวังให้คุณหมอซ่อมแซมปิรามิดที่ฐานรากไม่แข็งแรงให้แข็งแรงในวันก็จะเป็นความคาดหวังที่เกินจริง หากคาดหวังมาก คุณหมออาจจะทำได้เพียงซ่อมส่วนยอดให้เท่านั้น อย่างง่ายและอย่างเร็วที่สุดคือจ่ายยาให้วัยรุ่นกิน

ขอให้ดูรูป ปิรามิดแห่งคาเฟร (Khafre) ที่กิซาประกอบ กิซาอยู่ทางตะวันตกของกรุงไคโร ความจริงหมาปิรามิดทั้งสามควรมีหินปูนสีขาวคลุมอยู่ที่ยอด แต่ปัจจุบันเหลือเพียงปิรามิดแห่งคาเฟรที่เห็นได้อยู่ เมื่อผมเห็นยอดสีขาวนั้นก็นึกถึงการเทยารักษาวัยรุ่น

จะได้ผลเพียงใดก็ไม่ทราบ อาจจะดีกว่า ง่ายกว่า และเร็วกว่า การพูดคุยกับวัยรุ่น เพราะจำนวนวัยรุ่นเจ็บป่วยทางจิตนั้นมากมายเหลือเกิน รักษาหลายคนด้วยยาภายในเวลาที่จำกัดอาจจะเหมาะสมกว่ารักษาได้เพียงคนเดียวแล้วทิ้งคนที่เหลือไป อย่างไรก็ตามข้อเสียที่มีอยู่คือแว่วว่ายาต้านอารมณ์เศร้าบางขนานนั้นสามารถเหนี่ยวนำการฆ่าตัวตายของวัยรุ่นด้วย

ดังที่ผมเคยบอกหลายครั้งว่าภายใต้รูปลักษณ์ภายนอกอันแสนจะน่ารำคาญจนทนดูไม่ค่อยได้ของวัยรุ่นนั้น พวกเขามักมีอามณ์เศร้าแฝงเร้นอยู่ จิตเวิชศาสตร์สมัยใหม่เชื่อว่าหากกำจัดอารมณ์เศร้าทิ้งได้พฤติกรรมก็น่าจะดีขึ้นได้ด้วย แต่ก็อย่างว่าสมมติฐานนี้จะเป็นจริงก็น่าจะสืบเนื่องจากการมีรากฐานที่แข็งแรงก่อนแล้วด้วย

วัยรุ่นมักมีอารมณ์เศร้าเพราะพวกเขาไม่สามารถตอบคำถามตนเองได้ 2 ข้อ ข้อแรกคือเขาเป็นใคร และข้อสองคือเขาจะไปไหน

เขาเป็นใครหมายถึงเขามีอัตลักษณ์ (Identity) อย่างไร ยกตัวอย่างง่ายๆ เราเชื่อว่าวัยรุ่นปัจจุบันกำลังสร้างอัตลักษณ์ด้วยมือถือ ของแบรนด์เนม หรือพฤติกรรมก่อกวนสังคมในรูปแบบต่างๆ แต่ตัวตนจริงๆ ภายในจิตใจนั้นว่างเปล่า

เขาจะไปไหนหมายถึงเขาควรเรียนอะไร ประกอบอาชีพอะไร ยกตัวอย่างง่ายๆ เราเชื่อว่าวัยรุ่นปัจจุบันไม่รู้จะเรียนอะไร เพราะเรียนยังไงก็เป็นผู้แพ้ (เนื่องจากอย่างไรผู้ชนะก็ต้องเป็นคนจำนวนน้อย) นอกจากนี้ต่อให้เรียนจบก็ไม่รู้จะไปทำงานอะไร (เนื่องจากมีไม่กี่คณะเท่านั้นที่มั่นในใจได้ว่าเรียนจบมีงานรายได้ดีรออยู่)

เช่นนี้จึงว่าวัยรุ่นปัจจุบันกำลังอยู่ในภาวะวิกฤตแท้จริง และความยากลำบากของชีวิตที่เป็นอยู่นี้แผ่กระจายไปทั่วทั้งสังคม หลายเรื่องสังคมเป็นผู้มอบให้ด้วย เช่น เรื่องการศึกษา เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม คุณพ่อคุณแม่คงอยากทราบว่าเมื่อพวกเรายังแก้ปัญหาสังคมไม่ได้ ในฐานะหน่วยย่อยเช่นครอบครัวสามารถทำอะไรได้บ้าง

พูดจริงๆ นะครับ อย่าช็อกนะครับ กลับไปสร้างฐานปิรามิดกันใหม่

ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 5000 ปีก่อน...อู๋ ! เรื่องมันยาวคงต้องรออ่านเดือนหน้า เดือนนี้ให้นั่งดูรูปปิรามิดขั้นบันไดของโซเซอร์เปรียบเทียบกับหน้าตาลูกวัยรุ่นของเราไปพลางๆ ก่อน ไม่แน่อาจจะคิดออกเองก็ได้ครับว่าชั้นไหนของเขาที่เสียหาย


(update 22 มิถุนายน 2006)
[ ที่มา.. teen&family ปีที่ 10 ฉบับที่ 120 มีนาคม 2006]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600