หมอได้ไปดูงานกับคณะวปอ.ในประเทศแถบสแกนดิเนเวียสี่ประเทศ คือ เดนมาร์ก นอร์เวย์ ฟินแลนด์ และสวีเดนนานถึงสิบวัน ได้มีโอกาสสังเกตพฤติกรรม ความสัมพันธ์ของครอบครัวของมนุษย์แล้ว อยากเอามาเขียนถึงในเชิงศึกษาเปรียบเทียบกับระบบของไทย ต้องเริ่มจากประชาชนที่นี่มีสิทธิ์เท่าเทียมกันระหว่างชายหญิง บางมีฝ่ายหญิงจะดูโดดเด่นมากกว่า ความเท่าเทียมกัน คนไทยเข้าใจผิดในคำว่า “ฟรีเซ็กซ์” หลายคนคิดว่า ใครจะนอนกับใครมั่วไปหมดได้ แต่ไม่ใช่ เขายึดแนวคิดว่า ความสัมพันธ์ทางเพศเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ก็มีขอบเขต การที่หญิงชายจะไปมีความสัมพันธ์ก่อนแต่งงาน เขาไม่สนใจ แต่ต้องรับผิดชอบคุมกำเนิด เมื่อเด็กเติบโตถึงวัยรุ่น พ่อแม่จะสอนเรื่องการคุมกำเนิด ทั้งเรื่องการใช้ถุงยางอนามัยและการกินยาคุมกำเนิด เมื่อเริ่มแบบนี้วัยรุ่นจะออกไปเป็นอิสระด้วยตัวเองเร็ว จะแยกไปอยู่บ้านต่างหาก เรียนหนังสือมหาวิทยาลัยก็ได้ แต่พ่อแม่ไม่ได้ออกเงิน ซึ่งถ้าไม่มีเงิน รัฐจะออกให้ก่อนเป็นลักษณะการกู้ยืมซึ่งก็ต้องมาชดใช้คืนในภายหลัง ด้านหนึ่งแต่ละคนก็ต้องมีความรับผิดชอบต่อตนเองดี อีกด้านก็ดูจะเป็นสัมพันธภาพในครอบครัวที่เปราะบางเกินไป เด็กวัยรุ่นที่นี่มีพฤติกรรมสูบบุหรี่ เปรี้ยวจัด มีสัมพันธ์ทางเพศเร็ว แต่เขาก็ต้องรับผิดชอบดูแลตัวเองไม่ให้เป็นภาระสังคม ที่นี่ห้ามพ่อแม่ตีเด็ก ถ้าแก่นเกเรมากๆ ก็จะมีหน่วยงานทางสังคมมาดูแล ทีนี้มาดูการผูกพันกันจนตัดสินใจแต่งงาน เนื่องจากทุกคนมีอิสรภาพ ต่างฝ่ายต่างเปิดเผยตัวตนทดลองอยู่ด้วยกันจนพึงพอใจ นั่นแหละจึงคิดอยากมีครอบครัว ก่อนแต่งงาน เขาจะมีเพศสัมพันธ์กับใครเป็นเรื่องที่คนที่นี่ไม่สนใจ แต่หากตัดสินใจมีครอบครัวหนึ่งวันก่อนแต่งงาน อาจเห็นผู้หญิงเดินนุ่งบิกินีไปตามท้องถนนกอดจูบกับใครก็ได้ เหมือนเป็นการสั่งลาชีวิตอิสระ เพราะเมื่อแต่งงานเป็นสามีภรรยาแล้วจะทำแบบนี้ไม่ได้อีกเลย ไม่อาจมีได้ทั้งชู้หรือ “กิ๊ก” เป็นสิ่งผิดกฎหมายอย่างยิ่ง เมื่อเขามีลูก ทั้งหญิงและชายต้องช่วยกันเลี้ยงดูลูก ตามท้องถนนจะเห็นผู้ชายจูงลูกอุ้มลูกเข็นรถเพราะสิทธิเท่าเทียมกัน บางทีผู้หญิงไปขับรถ ผู้ชายก็มาเลี้ยงลูก ดูๆ ไปก็เหมือนว่าช่วงเริ่มต้นของการมีครอบครัวดูอบอุ่นมาก เพราะทั้งพ่อและแม่ดูแลลูกเอง แต่แปลกที่เมื่อลูกถึงวัยรุ่น พ่อแม่ก็จะผลักไสให้ลูกออกไปมีชีวิตรับผิดชอบตัวเอง ทั้งนี้ระบบการศึกษาของเขา รัฐบาลดูแลในช่วงวัยเด็กหมด ในมหาวิทยาลัยเขาต้องทำงานหาเงินส่งตัวเองเรียน รวมถึงการหาที่พักด้วย หลังจากแยกครอบครัวไปแล้ว อาจมีการพบปะกันปีละครั้งช่วงปีใหม่ คริสต์มาส การที่ลูกจะมาหาพ่อแม่ก็ต้องโทร.มาแจ้งนัดหมายเข้ามาก่อน และต้องรอให้ได้รับอนุญาตจึงจะแวะเข้ามาได้ ความสัมพันธ์แบบนี้ดูแข็งมากทั้งๆ ที่ตอนเริ่มต้นดูอบอุ่น ชายหญิงเองก็ดูแลกันแบบที่โรแมนติก มีสัมผัสที่ล้วนแสดงความผูกพัน หรือว่ามันเป็นอะไรที่ชั่ววูบ ไม่มีพื้นฐานที่ดีที่ดูแลต่างจากของไทยก็ คือสามีภรรยาจะดูแลซึ่งกันและกันไปจนแก่เฒ่า เขาอยู่เป็นเพื่อนกัน แต่ก็ดูเหงาๆ คนแก่จะมีอุปกรณ์ช่วยเหลือ แต่จะไม่มีลูกหลานมาคอยดูแล ความลำบากคงมีแค่นี้เพราะรัฐบาลของเขาดูแลดีมากในเรื่องสวัสดิการระบบต่างๆ เพราะเขาเก็บเงินภาษีสูงมาก รายได้เกือบครึ่งหนึ่งถูกหักเป็นภาษีให้รัฐกลับมาดูแลประชาชน คนที่ขับรถยนต์สาธารณะจะต้องมีคุณภาพ มีการกำหนดประสบการณ์ กำหนดความเร็วจำกัด ใบขับขี่ยานพาหนะชนิดต่างๆ มีระบบตรวจสอบ ถ้าฝ่าฝืนจะถูกตัดแต้มและอาจถูกยึดขับขี่ตลอดไป ระบบอิทธิพลวิ่งเต้น ทั้งระบบการเมืองที่จะมาวุ่นวายกับข้าราชการประจำก็ไม่มีเลย หลายอย่างดูดี แต่ก็จะดูเป็นสังคมที่ไม่ผูกพัน แม้จะเห็นความอิสรเสรีในเรื่องการมีความสัมพันธ์ชายหญิง แต่กับปัญหาการหย่าร้างเขาก็มีระบบที่ควบคุมเข้ม เหมือนเป็นการตีกรอบความรับผิดชอบในเบื้องต้น เพราะหากหย่าร้าง ฝ่ายชายจะต้องแสดงความรับผิดชอบหนัก แต่โดยรวมก็ยังมีสถิติหย่าร้างสูงอยู่ดี หมอได้มีโอกาสสังเกตเห็นระบบการศึกษา ดูแล้วอยากไปทำอาชีพนี้เร็วๆ เพราะเขาไม่เน้นการสอบแข่งขัน แต่เน้นการสร้างวินัยตนเองและสังคม การสร้างความสังเกต การเรียนรู้โดยการคิดวิเคราะห์ คุณครูจะพาเด็กๆ ไปศึกษานอกห้องเรียน ให้เล่น ให้ดูธรรมชาติต่างๆ มีการนำอาหารมาจากบ้านมารับประทานร่วมกัน ซึ่งแบบนี้แหละที่หมอชอบ เพราะหมอเองก็เติบโตมาแบบนี้ คือวัยเด็กได้ฝึกการเรียนรู้จากการเล่น ทำให้มองว่าระบบการศึกษาเป็นเรื่องสนุก ทุกวันนี้หนังสือที่ชอบอ่านมากที่สุดคือตำรานิติวิทยาศาสตร์ทั้งหมด เห็นตำราทีก็เหมือนเห็นขนม แต่ส่วนใหญ่จะเป็นตำราฝรั่ง เพราะของเขามีระบบการกรองมาดีแล้ว วิธีการเขียนก็ดูจะเป็นข้อๆ กระชับ อ่านแล้วได้เนื้อดี หมอเองก็มีอิสระทางความคิดแต่อยู่บนพื้นฐานของกรอบศีลธรรม ทุกครั้งที่ไปดูงานเมืองนอกก็เหมือนได้ไปชาร์จแบตเตอรี่ เพราะอุปนิสัยของเรา วิธีคิดของเรา ที่อาจถูกคนไทยพูดว่าก้าวร้าว ไม่มีวินัย กร้าว ตรงเกินไป แต่จริงๆ แล้วสำหรับเรื่องงานเราทุกคนควรพูดด้วยเหตุผล ให้โอกาสในการแสดงความคิด แต่ต้องอยู่บนพื้นฐานของการไม่ยึดติดในอัตตา และ อารมณ์ อ.อ่างสองตัวนี้ทำพังมาเยอะเพราะควบคุมยาก เหมือนๆ ที่ฝรั่งเขาบอกว่า W 2 ตัว เชื่อถือได้ยากเพราะแปรปรวนง่ายคือ Weather- อากาศ และ Woman- ผู้หญิง หมอถูกฝึกให้ช่างสังเกตคิดวิเคราะห์ค้นคว้าสิ่งที่ถูกบังคับจนฝังลึกคือศีลธรรม ซึ่งผู้ทำหน้าที่นี้ก็คือพ่อแม่และครู ในปัจจุบันหาครูคุณภาพอย่างสมัยก่อนได้น้อยลง ที่สวีเดนเขาใช้ครูหนึ่งคนต่อนักเรียนสิบกว่าคนเท่านั้นเอง โอกาสที่จะใกล้ชิดรับรู้ปัญหาต่างๆ จึงทำได้ไม่ยาก สิ่งที่ชอบใจในระบบการศึกษาของที่นี่อีกอย่างก็คือ การสร้างความเคารพสิทธิ ความเท่าเทียมกันของมนุษย์ ระบบการศึกษาของเขาไม่พยายามให้ลูกของคนรวยได้สร้างความต่าง เขาให้ทุกคนนำอาหารมาจากบ้านเหมือนๆ กัน ไม่อนุญาตให้พ่อแม่ฝากเงินให้ลูกมาใช้จ่ายพิเศษ รัฐเองก็ดูแลให้สวัสดิการดีมาก นี่คือสิ่งที่มองจากภายนอกเข้าไปที่ตัวระบบการศึกษา แต่เมื่อมองไปที่ผลผลิตก็ให้รู้สึกว่า ทำไมพฤติกรรมวัยรุ่นจึงดูคล้ายๆ กันหมด เรื่องการแต่งตัวไม่ใช่จุดใหญ่ เพราะแต่ละคนต้องบริหารเงินของตัวเอง แต่เรื่องการสูบบุหรี่ การมีเพศสัมพันธ์ เป็นอะไรที่หมอยังยึดแนวพุทธ ซึ่งออกจะไม่เห็นด้วยกับวิธีการใช้ชีวิตที่ทำลายตัวเอง หมอไม่เคยอยากลองสูบบุหรี่ กินเหล้า ไม่ชอบการมีเพศสัมพันธ์ง่ายๆ ไม่ชอบการพนัน เดิมที่เคยคิดว่าการศึกษาที่ดีน่าจะช่วยสร้างกระบวนการคิดที่ดี แต่ก็น่าจะไม่เพียงพอ การปลูกฝังคุณธรรม การยึดมั่นความดีงามน่าจะเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่ต้องตอกย้ำให้แน่น แม้ว่าคุณพ่อจะดุ โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัยจะไม่ค่อยมีคุณครูที่เก่งทางวิชาการมาสอน แต่ทั้งสองส่วนต่างปลูกฝังเรื่องของคุณธรรมไว้แน่นและลึกมาก ทุกวันนี้หมอจะตรวจสอบก่อนลงมือทำอะไรว่า ผิดในทางธรรมไหม ถ้าผิดจะหยุดทันที ระบบของไทยตอนนี้มันหย่อนยานไปหมด ผู้บริหารกระทรวงศึกษาที่เกี่ยวข้อง ในกรณีเปิดข้อสอบดูก็ยังคงทำงานได้อยู่ กรณีความบกพร่องเชิงคุณธรรมทั้งหลายของนักการเมืองก็ยังคงทำงานได้อยู่ กรณีความบกพร่องเชิงคุณธรรมทั้งหลายของนักการเมืองก็ยังคงอึมครึมเหมือนเดิม ข่าวพระนอนกับสีกาถูกร้องเรียนก็ยังดื้อดึงจนต้องนำภาพถ่ายมาประจาน ...เมื่อผู้ใหญ่มีคุณธรรมด้อยลงแบบนี้ คุณภาพของเยาวชนจะดีขึ้นได้อย่างไร (update 9 กรกฎาคม 2005) [ ที่มา.. kids & family ปีที่ 10 ฉบับที่ 115 ตุลาคม 2548]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600