ความทหลากหลายของอาหารทำให้ร่างกายของเรามีโอกาสที่จะได้รับสารอาหารชนิดต่างๆ ครบถ้วน ในปริมาณที่เพียงพอที่จะทำให้เซลล์แข็งแรง และสามารถทำงานได้ปกติ

หลายคนอาจสงสัยว่ากินอย่างไรจึงเรียกว่าหลากหลาย ที่จริงแล้วก็คือ การกินอาหารให้ได้มากชนิด หรือกินอาหารที่ปรุงจากส่วนประกอบที่แตกต่างกันหลายชนิด เช่น การกินข้าว (กล้อง) กับน้ำพริกปลาทู ร่วมกับผักเคียงชนิดต่างๆ

มีคนเคยกล่าวไว้ว่าเพื่อให้ได้สารอาหารครบถ้วนใน 1 วันเราควรกินอาหารชนิดต่างๆ รวมกันแล้ว ไม่น้อยกว่า 20 ชนิด นอกจากนี้ การไม่กินซ้ำซากจำเจ ยังเป็นการป้องกันสารพิษที่อาจปนเปื้อนมากับอาหารซ้ำๆ นั้นมากเกินไปโดยที่เราไม่รู้ตัวด้วย

หลักฐานการวิจัยในช่วงกว่าสิบปีที่ผ่านมาชี้ให้เห็นว่าการกินธัญพืช ผัก และผลไม่มากขึ้น ทำให้โอกาสของการเป็นโรคมะเร็งลดลง เนื่องจากอาหารเหล่านี้มีใยอาหาร (Dietary fiber) อยู่มาก ทำให้การขับถ่ายอุจจาระสะดวกขึ้น มีการตกค้างของกากอาหารน้อยลง และยังเปิกโอกาสให้ของเสียและสารพิษต่างๆ ที่อาจปนเปื้อนในลำไส้ใหญ่ถูกขับออกมาด้วย จึงช่วยลดความเสี่ยงของการเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้

นอกจากนี้ ใยอาหารหลายชนิดที่กระเพาะและลำไส้เล็กของคนเราย่อยไม่ได้นั้น ปรากฎว่าแบคทีเรียในลำไส้ใหญ่สามารถนำใยอาหารเหล่านี้ไปย่อยเพื่อเป็นอาหารของพวกเขา ซึ่งในระหว่างการย่อยนั้นได้ปลดปล่อยกรดไขมันอิสระที่มีโมเลกุลขนาดเล็ก หรือที่เรียก Volatie free fatty acid ออกมาในลำไส้ใหญ่ ซึ่งกรดไขมันเหล่านี้ช่วยป้องกันการเกิดเป็นโรคมะเร็งได้

อาหารจำพวกผัก ผลไม้ ยังเป็นแหล่งที่ดีของเกลือแร่ วิตามินต่างๆ ตลอดจนสารธรรมชาติที่เรียกรวมๆ ได้ว่าสารพฤกษเคมี (Phytochemical) ซึ่งมีฤทธิ์ในการป้องกันและต่อต้านมะเร็งอยู่ด้วย ดังนั้น เราทุกคนจึงควรกินผัก ผลไม้ ให้มากขึ้นในทุกมื้ออาหาร หรือกินเป็นอาหารว่างแทนขนมขบเคี้ยว สำหรับธัญพืชควรกินชนิดที่ไม่ผ่านการขัดสีหรือขัดสีแต่น้อย ทั้งนี้เพราะสารพฤกษเคมีและใยอาหารมีอยู่จำนวนมากในส่วนผิวของเมล็ด การขัดสีทำให้สารสำคัญเหล่านั้นสูญหายและถูกทำลายไป

มีการศึกษาทางระบาดวิทยาพบว่า การกินไขมันในปริมาณสูบงกว่าร้อยละ 30 ของพลังงานโดยรวมมีความสัมพันธ์กับการเป็นมะเร้งเต้านม มะเร็งตับอ่อน มะเร็งลำไส้ใหญ่ และมะเร็งต่อมลูกหมาก

การกินอาหารที่มีไขมันต่ำ จึงเป็นปัจจัยที่สำคัญในการป้องกันมะเร็ง นอกจากนี้ อาหารที่มีไขมันแล้วเกิดการหืนขึ้นก็ควรหลีกเลี่ยง เพราะจะเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็ง

มีการศึกษาพบว่าการกินอาหารรสเค็มจัดมีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งในกระเพาะด้วย อาหารรสเค็มๆ ทั้งหลายเหล่านี้ ยังหมายถึงอาหารประเภทดองเค็มต่างๆ ด้วย ดังนั้นการกินอาหารรสจืดลงหรือปรุงแต่งแต่พอเหมาะ ก็เป็นแนวทางในการป้องกันมะเร็งด้วย

น้ำผักและผลไม้ให้สุขภาพที่ดี

เครื่องดื่มประเภทน้ำผักผลไม้ เป็นเครื่องดื่มที่ควรส่งเสริมให้ดื่มเป็นประจำ ส่วนเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เช่น เหล้าและเบียร์ หากดื่มในปริมาณสูงเป็นประจำ มีการศึกษาพบว่า มีส่วนสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งของระบบทางเดินอาหารส่วนต้นและมะเร็งตับ

การใส่ใจดูแลน้ำหนักของตนเองบ้างก็เป็นแนวทางสำคัญอีกประการหนึ่งในการป้องกันมะเร็งเนื่องจากคนที่มีน้ำหนักตัวเกินมักเสี่ยงกับการเกิดโรคต่างๆ รวมถึงการเป็นมะเร็งมากกว่าคนปกติ การศึกษายังพบว่าผู้มีน้ำหนักตัวเกินมีความสัมพันธ์กับการเป็นมะเร็งเต้านม และมะเร็งในถุงน้ำดี

การกินอาหารพอเหมาะไม่มากเกินไปจนเกิดภาวะอ้วน และการหมั่นออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา จะช่วยให้น้ำหนักตัวพอเหมาะและร่างกายแข็งแรงกระฉับกระเฉง

หลีกเลี่ยงอาหารที่อาจเป็นสาเหตุของการก่อมะเร็ง

นอกจากแนวทางการกินเพื่อป้องกันการเกิดมะเร็งแล้ว การงดเว้นหรือหลีกเลี่ยงอาหารบางจำพวกก็เป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้กันในการป้องกันการเกิดมะเร็ง

เนื่องจากส่วนที่ไหม้จะสารก่อมะเร็งจำพวกโพลีไซคลิกอะโรเมติกไฮโดรคาร์บอน (Polycyclicaromatic hydrocarbon) หรือที่เรียกกันย่อๆ ว่าพีเอเอช (PAH) ปัจจุบันเราเริ่มเห็นว่าพ่อค้าแม่ค้าที่ขายหมูย่าง ไก่ย่าง หมูสะเต๊ะ จะเอากรรไกรตัดส่วนที่ไหม้เกรียมของอาหารดังกล่าวทิ้ง ซึ่งนับว่าเป็นสิ่งที่ดี

หลีกเลี่ยงการกินอาหารที่ขึ้นราง่าย เช่น ถั่วลิสงที่ปรุงในก๋วยเตี๋ยว ซึ่งมักจะขึ้นราได้ง่าย ในเชื้อราที่มี สาร อะฟลาทอกซิน ซึ่งทำให้เกิดโรคมะเร็งของตับได้

เนื้อแดงที่มีสีสดมากๆ พึงระวังให้ดี อาจมีการเติมดินประสิวที่เป็นสารเร่งเนื้อแดง การกินสารปนเปื้อนดินประสิวเข้าไปบ่อยๆ อาจจะไปรวมกับสารอาหารบางอย่างในอาหารอื่นๆ แล้วก่อให้เกิดสารจำพวกไนโตรซามีน ซึ่งก่อให้เกิดมะเร็งของตับและสมองได้

ในขนมหวาน อาหารที่มีสีฉูดฉาด อาจไม่ได้ใช้สีผสมอาหาร แต่ใช้สีผิดประเภท เช่น สีย้อมผ้า ซึ่งทำเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งได้

ควรล้างผัก ผลไม้ต่างๆ ให้สะอาดทุกครั้ง โดยการล้างน้ำอย่างน้อย 2-3 ครั้ง และครั้งสุดท้ายควรล้างแบบให้น้ำไหลผ่าน หรือหันมาบริโภคพืชผักอินทรีย์เพราะยาฆ่าแมลงหลายชนิดเป็นสารก่อมะเร็งในร่างกายทำให้เกิดมะเร็งของกระเพาะอาหาร มะเร็งของตับและไตได้

การหลีกเลี่ยงอาหารดังกล่าวข้างต้นจะช่วยให้เราได้รับสารที่อาจก่อให้เกิดมะเร็งนั่นเอง อย่างไรก็ตามถึงแม้เราจะรู้จักกินและรู้จักการเลี่ยงอาหารได้อย่างดีแล้วแต่ถ้าเรายังมีพฤิกรรมการสูบบุหรี่ หรือดื่มสุราเป็นประจำ ก็ยังเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งอยู่นั่นเอง

โรคอาจใกล้ตัวของเรามาก แต่ก็สามารถป้องกันได้ไม่ยาก โดยการักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายพอสมควรพักผ่อนให้เพียงพอและพยายามหลีกเลี่ยงสิ่งที่จะทำให้เกิดมะเร็งต่างๆ ด้วย