"จะเอาอะไรคะลูก จะไปไหนคะ ชี้นิ้วอย่างเดียวเลย
"พูดคำว่า 'แม่' สิลูก แม่...
"ปีนี้หนู 2 ขวบแล้วนะลูก ทำไมไม่ยอมพูดอีกนะ ???
หลายบ้านคงเจอเหตุการณ์แบบนี้กันบ่อยๆ ทั้งที่พัฒนาการด้านการพูดของเด็กจะเริ่มจากวัยทารก
จะมีการส่งเสียงอือ อา ออ พัฒนาการมาเรื่อยๆ จนกระทั่ง 1-2 ขวบ จะเริ่มพูดเป็นคำๆ ที่มีความหมาย
หรือเป็นประโยคสั้นๆ ได้ เช่น หม่ำๆ จ๊ะเอ๋ ไม่เอา แม่จ๋า บ๊าย บาย และพัฒนาไปสู่การพูดเป็นประโยค
และคำที่มีความหมายยาวๆ ได้ แต่การพูดช้าหรือเร็วของเด็กนั้น พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมมีส่วนสัมพันธ์
และส่งเสริมการพูดและการเรียนรู้ที่ดีของเด็กด้วย
พ่อนักจ้อ...แม่นักคุย ไหงลูกไม่พูดเลย
เด็กที่มีพัฒนาการไม่เป็นไปตามอายุ เช่น 2 ขวบแล้ว
ไม่พูดเป็นคำๆ หรือพูดคำที่ไม่มีความหมาย อาจมีสาเหตุมาจาก
- ความผิดปกติของการได้ยิน คุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตการณ์ได้ยินของลูกตั้งแต่วัยทารกว่ามีการตอบสนองต่อเสียงต่างๆ
อย่างไรบ้าง เช่น ลูกหันหน้า หันตัวตามเสียงนั้นหรือไม่ หรือส่งเสียงอือออ อ้อแอ้ตามเสียงที่ได้ยินหรือไม่
หากไม่มีการตอบสนองใดๆ ควรพาลูกไปพบแพทย์ เพื่อตรวจระบบการได้ยินของลูก
- การใช้ภาษาที่หลากหลายในครอบครัว การที่คนในครอบครัวใช้ภาษาพูดคุยกันหลากหลาย
ภาษาจะส่งผลให้ลูกเกิดความสับสนในการพูด ไม่รู้จะพูดภาษาไหนดี คุณพ่อคุณแม่ควรตกลงกันว่า
จะใช้ภาษาใดเป็นภาษาหลักในการพูดคุยกับลูก ส่วนภาษารองนั้นให้เป็นการสื่อสารระหว่างพ่อกับแม่
เพื่อให้เด็กเกิดความเข้าใจในภาษาและพูดได้ พร้อมๆ กับซึมซับภาษารองที่พ่อแม่สื่อสารถึงกันและกันไปในตัว
- ขาดสิ่งเร้าต่อการพูด เด็กไม่มีโอกาสพูดคุย โต้ตอบคำพูดต่างๆ จากคนรอบข้าง โดยเฉพาะครอบครัวที่พ่อแม่
พี่เลี้ยงทำงานหนักไม่มีเวลาพูดคุยด้วย เด็กจะขาดทักษะการเรียนรู้ด้านการพูด พ่อแม่บางท่านมักเข้าใจผิดคิดว่า
หากเปิดทีวีให้ลูกดูจะช่วยให้ลูกมีพัฒนาการด้านภาษาที่ดีจากการฟังบ่อยๆ แต่การเรียนรู้ด้านการสื่อสาร
เพื่อนำไปสู่การพูดนั้นต้องมีคนถามคนตอบร่วมด้วย พ่อแม่ควรหาเวลาว่างเล่นและพูดคุยกับลูก
กระตุ้นให้ลูกโต้ตอบคำพูดมากขึ้นจะช่วยให้ลูกมีพัฒนาการการพูดที่ดี
- ความผิดปกติจากตัวเด็ก มี 2 ลักษณะด้วยกัน คือ ตัวเด็กเองมีพัฒนาการล่าช้าทุกด้านหรือภาวะปัญญาอ่อน
และภาวะออทิสติก เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าทุกด้าน หรือภาวะปัญญาอ่อนนั้นจะมีพัฒนาการด้านอื่นๆ
ช้าไปพร้อมๆ กัน ส่วนเด็กที่มีภาวะออทิสติก จะมีความบกพร่องในเรื่องการใช้ภาษา
และการสื่อสารกับผู้อื่นทางการพูด รวมถึงการสื่อสารโดยไม่ใช้คำพูดด้วย
เมื่อไรถึงจะเรียกว่ามีความผิดปกติด้านการพูด
การที่เด็กพูดได้ช้า ไม่ได้หมายความว่า เด็กทุกคนมีปัญหาด้านการพูดทุกคน
โดยทั่วไปเมื่อเด็กอายุ 2 ขวบแล้ว ยังไม่สามารถพูดคำที่มีความหมายได้เลยหรือพูดคำต่างๆ ได้คำเดียว
ไม่สามารถสื่อสารกับคนทั่วไปได้ ถือว่าเป็นความผิดปกติด้านการพูดแน่นอน
พ่อแม่ควรสังเกตพัฒนาการพูดของลูกว่าเหมือนกับเด็กปกติวัยเดียวกันหรือไม่
ลูกสื่อสารหรือเข้าใจในสิ่งที่พ่อแม่พูดหรือสั่ง แล้วทำตามได้หรือไม่ ลูกมีปฏิกิริยาต่อคำพูดของพ่อแม่อย่างไรบ้าง
โดยทั่วไปเด็กอายุ 1 ขวบจะมีปฏิกิริยาตอบรับต่อท่าทางและคำพูดง่ายๆ ของพ่อแม่ได้
หากลูกไม่มีปฏิกิริยาต่อคำพูดหรือคำสั่งของพ่อแม่ ลูกอาจเข้าข่ายมีพัฒนาการการพูดล่าช้า
ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
หากพ่อแม่ไม่สามารถกระตุ้นการพูดให้ลูกได้ จำเป็นต้องพาลูกเข้ารับการฝึกหรือกระตุ้นการพูดจากผู้เชี่ยวชาญ
ซึ่งจะช่วยเหลือในเรื่องการออกเสียง การขยับปากให้ลูกได้
พัฒนาการพูดของลูกน้อยจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนและส่งเสริมที่ดีจากพ่อแม่และคนรอบข้าง
ในทิศทางที่ถูกต้อง สิ่งแวดล้อมมีผลต่อการพูดของเด็กเช่นกัน หากพ่อแม่จัดให้ลูกอยู่ในสภาพแวดล้อม
ที่มีการพูดคุย คนรอบข้างพูดคุยด้วยเป็นประจำ จะช่วยส่งเสริมพัฒนาการด้านการพูด
ลูกจะเกิดระบบความคิดภายในสมอง มีความพร้อมด้านการได้ยิน ด้านสมอง การเปล่งเสียงที่ถูกต้อง
การขยับปากตามตัวอย่าง อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมพัฒนาการด้านอื่นๆ ด้วย
(update 14 กุมภาพันธ์ 2006)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ มีนาคม 2005]
|
