เคยได้ยินบ่อยครั้งว่า ผิวสัมผัสที่แตกต่างช่วยกระตุ้นพัฒนาการด้านต่างๆ ของเจ้าตัวเล็กและส่วนไหนบ้างล่ะที่ถูกกระตุ้นและส่งเสริมจากผิวสัมผัสที่หลากหลายนี้
ลองมาหาคำตอบไปพร้อมกันค่ะ
กระตุ้นประสาทสัมผัสต่างๆ
เมื่อเบบี๋ได้จับต้องสิ่งของที่มีผิวสัมผัสหลากหลายจะทำให้ประสาทสัมผัสต่างๆ โดยเฉพาะการสังเกต การฟัง การใช้ผิวสัมผัส รับรู้สิ่งต่างๆ ได้รวดเร็วขึ้น ส่งผลให้ลูกน้อยเกิดการรับรู้และเรียนรู้ต่อสิ่งที่เห็น และเป็นการฝึกให้เป็นคนช่างสังเกตอันเป็นทักษะสำคัญที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ในอนาคต
Parent Tip สิ่งของต่างๆ ในบ้าน เช่น พื้นไม้ พรม ดอกไม้ จาน ผ้าปูที่นอน ฯลฯ ที่มีผิวสัมผัสแตกต่างหลากหลายเป็นของใกล้ตัวที่จะสามารถช่วยให้ลูกเรียนรู้เรื่องผิวสัมผัสได้ดี ดังนั้นจึงควรเปิดโอกาสให้ได้สัมผัสจับต้องกับสิ่งของเหล่านั้นบ้าง
กระตุ้นสมองส่วนบน
สมองส่วน Parietal Lope ซึ่งเป็นสมองส่วนที่ได้รับอิทธิพลจากสิ่งแวดล้อมมากที่สุด เพราะเป็นส่วนที่ควบคุมการรับความรู้สึกสัมผัสของผิวกายส่วนต่างๆ การรับรู้เรื่องของมิติความสัมพันธ์ การสัมผัส ความสามารถในการจดจำสิ่งของจากการสัมผัสจับต้องของต่างๆ การทำงานที่สัมพันธ์กันของมือและตา และความสามารถในการจดจำว่ากำลังมองอะไรอยู่
Parent Tip ของเล่นที่เตรียมไว้ให้ลูกควรมีรูปทรง สีสัน และทำจากวัสดุหลากหลายชนิด เช่น ยาง ไม้ และผ้า เพราะเวลาลูกสัมผัสของเล่นมีผิวที่แตกต่าง จะช่วยกระตุ้นให้สมองส่วนบนของลูกแยกแยะความแตกต่างไปในตัวด้วย
กระตุ้นกล้ามเนื้อมัดใหญ่มัดเล็ก
พื้นผิวและวัสดุที่หลากหลายและแตกต่างกันเป็นสิ่งแปลกใหม่ในความรู้สึกของลูก ดังนั้นเบบี๋จึงรู้สึกตื่นเต้น และจะพยายามใช้มือสัมผัสหรือเดินไปบนพื้นที่แตกต่างมากขึ้น การได้ใช้มือและเท้าบ่อยๆ นี่เอง ส่งผลให้กล้ามเนื้อมัดใหญ่และมัดเล็กของลูกมีการพัฒนาการที่ดีขึ้นไปพร้อมกันด้วย
Parent Tip เมื่อเจ้าตัวเล็กถึงวัยเริ่มคลาน ตั้งไข่ หัดเกาะเดิน ลองพาเขาออกไปสัมผัสสนามหญ้าหรือบนพื้นที่ที่ต่างกัน เช่น ดิน ทราย หญ้า ใบไม้ และน้ำ โดยปราศจากสิ่งปิดกั้นหรือขัดขวางการเรียนรู้อย่างถุงเท้าและรองเท้า แล้วคุณแม่สังเกตสีหน้าของลูกสิคะว่าเขามีความสุขแค่ไหน
กระตุ้นการเรียนรู้ความแตกต่าง
การกระตุ้นประสาทสัมผัสหลายๆ ด้านทำให้เกิดความรู้สึกไวต่อสิ่งที่มาสัมผัส จึงทำให้ลูกสามารถเรียนรู้โลกรอบตัวได้จากการถูกสัมผัสที่ผิวแยกแยะความแตกต่างของบุคคลที่มาสัมผัสและเรียนรู้ความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อถูกสัมผัสได้ด้วย
Parent Tip คุณแม่ลองสัมผัสผิวลูกในหลายลักษณะ เช่น หลังอาบน้ำนวดตามเนื้อลูกด้วยแป้งหรือโลชั่น หรือกอดและลูกผิวเขาเบาๆ ขณะที่กำลังให้นม จะเห็นว่าลูกอารมณ์ดีเมื่อได้รับสัมผัสที่อบอุ่นอ่อนโยน
เมื่อรู้ประโยชน์มากมายของหลากผิวสัมผัสแล้วอย่าลืมหมั่นหยิบยื่นและส่งเสริมให้ลูกได้สัมผัสพื้นผิวที่หลากหลายกันนะคะ
รู้หรือเปล่าว่า
- เบบี๋จะเลือกสัมผัสของที่มีผิวสัมผัสอ่อนนุ่มคล้ายผิวหรือผมของแม่ เพราะถึงจะต้องออกห่างจากอกแม่ แต่เขายังคงต้องการความอุ่นใจด้วยสิ่งของที่ใกล้เคียงผิวสัมผัสของแม่อยู่ดี
- หาสิ่งของที่มีผิวสัมผัสแตกต่างกัน เช่น ผ้าไหม ผ้าขนสัตว์ ไม้ หรือผ้าฝ้าย ค่อยๆ นำพื้นผิวแก้ม เท้า หรือ ท้องลูกเบาๆ ระหว่างนี้คุณพ่อคุณแม่ก็บรรยายให้ลูกฟังไปด้วยว่า ความรู้สึกเมื่อถูกสัมผัสนั้นเป็นอย่างไร เช่น นี่จั๊กจี้นะลูก ส่วนอันนี้นุ้มนุ่มใช่ไหมคะ เป็นต้น ถือเป็นกิจกรรมง่ายๆ ที่ลูกจะได้เรียนรู้ถึงความแตกต่างของสัมผัสพร้อมกับได้รู้คำศัพท์ใหม่ๆ เพิ่มขึ้น
กระตุ้นสัมผัสต้องระวัง
- ถ้าของเล่นไม้ต้องผิวเกลี้ยงหรือพลาสติกที่ไม่แตกหักง่าย และต้องไม่ชิ้นเล็ก เพราะลูกอาจเอาเข้าปากได้
- หากเป็นพื้นทรายหรือสนามหญ้าต้องดูความเรียบร้อย เก็บเศษวัสดุหรือสิ่งที่เป็นอันตรายออกให้หมด
- ของเล่นขนๆ หรือผ้าควรหมั่นซักทำความสะอาดเพื่อไม่ให้เป็นที่สะสมของฝุ่นละอองและไรฝุ่นค่ะ
(update 21 พฤศจิกายน 2006)
[ ที่มา..
นิตยสารหมอชาวบ้านVol.11 No. 131 September 2006]
|
