ด้วยคุณสมบัติพิเศษของน้ำนมแม่ทำให้แม่มือใหม่หลายคนตกใจ เพราะของเสียที่ลูกขับถ่ายออกมา บางทีอึบ่อยบางทีไม่อึ บางทีอึเหลวเหมือนท้องเสีย วันนี้เป็นโอกาสที่จะมาเปิดโปงเบื้องหน้า เบื้องหลังของ
อึ
กัน
เด็กที่กินนมแม่มักมีระบบย่อยง่าย ถ่ายคล่อง โดยเฉพาะน้ำนมสีเหลือง (Colostrum) หรือหัวน้ำนม ที่เป็นสุดยอดของอาหารสำหรับทารกแรกเกิดนั้น จะมากไปด้วยภูมิคุ้มกัน วิตามิน เกลือแร่ โปรตีน ไขมัน ซึ่งทั้งหมดล้วนไปช่วยให้ลูกเติบโตแข็งแรง ช่วยขับขี้เทา ซึ่งเป็นอึชุดแรกของลูกที่มีลักษณะเหนียว สีเขียวเข้มเกือบดำที่จะอึออกมาใน 2-3 วันแรก แถมยังช่วยจับสารตัวเหลือง บิลลิลูบิน (Billirubin) ออกมาทิ้งพร้อมกับอึกองโต ป้องกันไม่ให้ลูกตัวเหลืองเกินไปอีกด้วย
อึ 7 วันแรกของเบบี๋
อึของเด็กแรกเกิดมักบอกสุขภาพและความสมบูรณ์ของเด็กได้ เช่น เด็กที่คลอดครบกำหนดก็มักจะแข็งแรงขับขี้เทาออกมาได้ตามเวลา และกินเก่งเพราะถ่ายออกไปมาก น้ำนมแม่เลยตามอายุของลูกใน 7 วันแรกกัน
| อายุทารก(วัน) | สีของน้ำนม |
สีอึ | ลักษณะ | จำนวน(ครั้ง/วัน) |
| 0 - 1 | หัวน้ำนมสีส้มเหลือง |
ขี้เทาสีเขียวเข้มเกือบดำ | เหนียวข้นมาก |
1 - 2 |
| 2 - 3 | หัวน้ำนม มีสีขาวขุ่นปนมากขึ้น |
ขี้เทาปนเหลือง |
มีอึสีเหลืองนิ่มปนเหนียวข้นน้อยลง |
1 - 2 |
| 3 - 4 | สีขาวขุ่น (Transition) |
เหลือง | อึเป็นเนื้อ เละ เนียน | 3 |
| 7 | สีขาวอมฟ้า (True milk) |
เหลือง | อึเป็นเนื้อ เละ เนียน | 3 - 4 |
เมื่อลูกอายุประมาณ 1 เดือนจึงจะเริ่มอึเป็นเรื่องเป็นราวเพียงวันละ 1 ครั้ง แต่ต้องไม่ลืมนะคะว่า เด็กหลายคนที่กินนมแม่นั้นนานๆ อึทีก็มี
เพื่อเป็นเครื่องมือช่วยให้คุณแม่จำวันที่ลูกอึหรือระยะความถี่ห่างการอึของลูก อาจทำเป็นตารางจดบันทึกไว้ง่ายๆ
ด้วยการทำสัญลักษณ์หรือเครื่องหมายอะไรก็ได้ และบันทึกตามตัวอย่างค่ะ
อึแบบนี้เพราะอะไร ?
อึสีเหลืองปนเขียว มักเกิดจากการดูดนมที่ท่าดูดทำให้หัวนมยืดไม่ดี ทำให้กลไกน้ำนมพุ่งออกมาน้อย (Let Downs Reflex) ลองแก้ไขท่าดูดโดยให้ลูกอมลึกถึงลานนม จะช่วยให้น้ำนมพุ่งดีขึ้น
อึมีมูกปน อาจมาจากน้ำมูกที่ลูกกลืนลงไปปนออกมากับอึ
อึมีเลือดปน ลูกอาจมีแผลที่ร่องก้น หรือเกิดจากอาการแพ้โปรตีนในอาหารของแม่หรือลูก หรืออาจมีเลือดจากลำไส้ อึลักษณะนี้คุณแม่ต้องดูให้ละเอียดหน่อยค่ะ
อึมีน้ำปนมาก มักพบในกรณีที่คุณแม่กินยาปฏิชีวนะ จึงทำให้ลูกอาจมีอาการถ่ายเหลว
ในเด็กที่กินนมแม่อาหารทั้งหมดจะถูกนำไปใช้ และเหลือเป็นกากอาหารเพื่อขับถ่ายเป็นประจำทุกวัน บางคนอาจถ่ายแค่ 2 - 3 ครั้งในสัปดาห์ ถ้าลูกกินอิ่มนอนหลับ ร่าเริงดี ไม่งอแงเพราะอึดอัด น้ำหนักเพิ่มขึ้นถ่ายปัสสาวะมากกว่า 6 - 8 ครั้งในหนึ่งวันแสดงว่าทุกอย่างเป็นปกติดี คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องกังวลค่ะ
อึอย่างนี้ต้องใส่ใจ
- เด็กเกิดครบกำหนดถ้าผ่านไป 4 - 5 วัน แล้วยังถ่ายเป็นขี้เทา แสดงว่ากินนมแม่ไม่เพียงพอ หรือกินไม่ถูกวิะทำให้ไม่ได้น้ำนมต้องมีการแก้ไขเรื่องวิธีการดูดนมแม่ ด้วยการจัดท่าและการดูดกลืนน้ำนม
- การที่อึลูกเป็นสีเขียวมักเกิดจากการได้รับน้ำนมที่ไม่เพียงพอ หรือเกิดจากอาหารที่แม่รับประทานเข้าไป ซึ่งรู้อย่างนี้แล้วคุณแม่คงต้องระมัดระวังและเลือกกินสักหน่อยค่ะ
(update 30 พฤศจิกายน 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.11 No. 131 September 2006]
|
