คุณแม่ที่ตั้งใจจะเลี้ยงลูกด้วยแม่หรือกำลังเลี้ยงอยู่คงเคยได้ยินนะคะว่า ถ้าเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ไม่ต้องให้น้ำเลย เชื่อว่าหลายคนคงรู้สึกแปลกๆ ระคนกับสงสัยว่า กินนมแม่ไม่กินน้ำได้เหรอ แล้วเจ้าตัวเล็กไม่หิวน้ำเหรอ เรามีคำตอบค่ะ
ที่บอกว่ากินนมแล้วไม่ต้องกินน้ำนั้น ต้องบอกก่อนว่าขอจำกัดแค่เด็กที่อยู่ในระยะที่กินนมแม่อย่างเดียวเพียวๆ เท่านั้นคือ 6 เดือนแรกระยะนี้ไม่ควรได้รับนมผสมหรือว่าอาหารเสริมอื่นใด เนื่องจาก
1. เพราะในนมแม่มีน้ำเพียงพอ
2. น้ำจะไปแทนที่นมแม่ค่ะ มีการศึกษาชัดเจนว่า ในอากาศที่ร้อนประมาณ 31-32 c เด็กอายุ 4 เดือนที่กินนมแม่ล้วนๆ ในเวลา 8 ชั่วโมง จะได้นมแม่ประมาณ 270 ซีซี หรือ 9 ออนซ์ แต่ถ้าให้เด็กกินน้ำด้วยจะได้นมแม่ลดลงเหลือ 210 ซีซี หรือ 7 ออนซ์ และได้รับน้ำประมาณ 70 ซีซี ก็เลยได้นมแม่น้อยลง
3. ถ้าลูกได้น้ำที่ไม่สะอาด หรือขวดที่ผ่านกรรมวิธีการฆ่าเชื้อที่ไม่สะอาดพอ น้ำก็จะกลายเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่นำเชื้อโรคสู่ตัวเด็กได้เพราะในช่วง 6 เดือนแรกทางเดินอาหารยังไม่แข็งแรง ภูมิคุ้มกันยังไม่ดีพอ เพราะฉะนั้นถ้ามีเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในร่างกายก็อาจเจ็บป่วยได้ เวลาลูกป่วยจะเสียเวลาโตและพัฒนาร่างกายด้วยค่ะ
เพราะนมแม่มีสารอาหารที่เหมาะกับสมองที่กำลังเจริญเติบโต และสมองก็ต้องการอาหารที่ดีที่สุดคือ นม ฉะนั้นถ้ากินนมแม่อย่างเดียวล้วนๆ ก็จะไปช่วยบำรุงสมองลูกได้อย่างเต็มที่ค่ะ
คุณแม่หลายคนเอาความรู้สึกตัวเองวัด คิดว่าถ้าหากลูกไม่ได้กินน้ำเลยลูกจะกระหายน้ำหรือเปล่า หรือกลัวว่าถ้าให้แต่นมแม่อย่างเดียว เดี๋ยวลูกกินน้ำไม่เป็น เรื่องนี้ไม่ต้องกังวลไปค่ะ เพราะเจ้าตัวเล็กเขาสามารถกินนมแม่แทนน้ำได้
นมแม่มีคุณสมบัติพิเศษตามธรรมชาติที่ต่างจากนมผง ถ้าเป็นนมผงจะมีความเข้มตลอดทั้งขวดเท่ากัน ส่วนนมแม่ในแต่ละช่วงที่ลูกดื่ม จะมีความเข้มตลอดทั้งขวดเท่ากัน นมแม่ในช่วงแรกๆ หรือที่เราเรียกว่าน้ำนมช่วงต้น น้ำนมจะค่อนข้างใสกว่าน้ำนมช่วงหลังที่จะมีความเข้มข้นและมีไขมันเยอะ
ถ้าคุณแม่ลองสังเกตเวลาอากาศร้อนแล้วลูกหิวน้ำ พอให้ลูกดูดนมจากเต้า เขาจะดูดนมได้ทันทีและดูดได้เร็วเลยล่ะค่ะ ลูกก็จะได้น้ำนมส่วนหน้าเข้าไปก่อน จากนั้นก็จะดูดลึกขึ้นๆ จนได้น้ำนมส่วนที่มีความเข้มข้นเพียงพอ คือพอดูดไปจนเต้านมเริ่มยวบก็จะเริ่มดึงเอาน้ำนมส่วนหลังออกมา ซึ่งการที่ความเข้มข้นไม่เท่ากันนี้เองที่ทำให้ระยะดูดนมระยะแรกช่วยดับกระหายลูกไปได้ค่ะ
- กินนมผสม 6 เดือนแรกต้องกินน้ำมั๊ย ?
เรื่องนี้ยังไม่ฟันธงนะคะ ในตำราแพทย์บอกถ้าแม่ไม่สามารถให้นมแม่ได้ ต้องให้นมผสมอย่างเดียวกับลูกอายุ 6 เดือนแรกคือ ยังไม่เอาข้าว เอากล้วยมาป้อนเช่นกัน แต่จะกินน้ำหรือไม่ ถ้าถามหมอก็จะแนะนำให้ล้างปากนิดหน่อย เช่น 5-10 ซีซี คือ 1-2 ช้อนชา ถ้าหากมีคราบนมผสมค้างในปากลูก นมผสมจะมีการเติมธาตุเหล็ก คราบนมซึ่งมีธาตุเหล็กก็จะค้างอยู่ในปาก ซึ่งจะเป็นอาหารชั้นดีของแบคทีเรียนานวันเข้าก็จะเกิดเชื้อราได้ค่ะ เนื่องจากนมผสมไม่มีสารที่จะพาธาตุเหล็กให้เอาไปใช้ได้ หรือพูดง่ายๆ คือ สารภูมิคุ้มกัน สารต้านเชื้อราเหมือนที่นมแม่มี เพราะฉะนั้นเด็กที่กินนมผสม แต่กินเพียงนิดเดียวนะคะ
ส่วนนมแม่นั้นก็มีคราบนมที่มีธาตุเหล็กด้วยเหมือนกัน แต่นมแม่มีความพิเศษคือ ธาตุเหล็กในนมแม่จะมีตัวพาเอาไปใช้ด้วย นมแม่มีสารภูมิคุ้มกันจึงไม่ใช่แหล่งอาหารของเชื้อราหรือแบคทีเรีย ถึงมีบ้างก็มีสารภูมิคุ้มกันช่วยจัดการ ดังนั้นเมื่อกินนมแม่จึงไม่ต้องกินน้ำ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่ากินนมแม่จะไม่เป็นเชื้อราเลยนะคะ อาจเป็นได้แต่โอกาสเกิดการน้อยมาก และเกิดในกรณีที่ลูกได้รับยาปฏิชีวนะ จะมีการทำลายสมดุลเชื้อในตัวลูก ทำให้เชื้อราที่มีอยู่แล้วมีพลังก่อปัญหาจนได้นี่เป็นความต่างที่นมผสมไม่สามารถทำได้เหมือนนมแม่
เพราะอย่างนี้จงอยากเชิญชวนคุณแม่ให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือนแรก ให้ลูกได้รับนมเต็มที่ไม่มีน้ำมาเกี่ยว เพื่อให้ต้นทุนสมองที่ดีของลูก แล้วเจ้าตัวเล็กก็จะแข็งแรงสุขภาพดีด้วยไงคะ
(update 10 พฤศจิกายน 2006)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 24 ฉบับที่ 284 กันยายน 2549 ]
|
