คำถามยอดฮิตของเจ้าหนูวัยอุแว้ก็เรื่องนี้ค่ะ นม คุณแม่มือใหม่มักมีปัญหาเรื่องเปลี่ยนนมให้ลูก ไม่รู้ว่าควรจะเปลี่ยน ตอนไหนดี ถ้าไม่เปลี่ยนก็กังวลว่าลูกจะไม่ได้รับสารอาหารครบถ้วน แท้จริงเป็นอย่างไร คำตอบมีอยู่นี่แล้ว
ลาคลอดได้เพียง 3 เดือนจากที่เคยให้นมแม่จะเปลี่ยนเป็นนมผสมเลยได้ไหม ?
อย่าเพิ่งหักดิบเลยดีกว่าค่ะ เพราะจะร้าวรานใจได้ทั้งแม่และลูกเปล่าๆ เตรียมลูกก่อนล่วงหน้าคุณแม่ไปทำงานประมาณ 2 อาทิตย์ ฝึกให้ลูกกินนมแม่จากขวด หรือกินนมผสมแทนนมแม่บางมื้อ เช่น อาจจะให้ลูกกินนมแม่ช่วงเช้า กลางวันหรือบ่ายให้ลูกกินนมจากขวด ส่วนกลางคืนก็ให้ลูกกินนมแม่ตามปกติ
เมื่อคุณแม่ต้องไปทำงานก็ให้เตรียมปั๊มนมให้ลูกกิน แต่ถ้าไม่พอจริงๆ ก็อาจใช้นมผสมแทนนมแม่ในมื้อกลางวัน (อย่าลืมปั๊มนมเก็บไว้ให้ลูกเวลาที่ไปทำงาน จะมีน้ำนมแม่เก็บไว้ให้ลูกกินและยังเป็นการกระตุ้นให้นมไม่หมดอีกด้วย) วิธีนี้จะช่วยให้ทั้งลูกและแม่ไม่ร้าวราวใจแถมยังได้รับภูมิคุ้มกันจากนมแม่และสารอาหารก็ครบถ้วนอีกด้วยค่ะ
อยากให้ลูกกินนมแพะจะกินได้เมื่ออายุเท่าไหร่ดี ?
นมแพะ หากได้ดัดแปลงสามารถให้ได้กับเด็กอายุมากกว่า 1 ปีขึ้นไป มีประโยชน์คล้ายกับนมวัว เพราะให้โปรตีนสูงเหมือนกัน ต่างกันก็ตรงชนิดโปรตีนที่เป็นไปตามปกติของสัตว์ที่ต่างชนิด และมีเกลือแร่ต่างกัน
ถ้าจะเปลี่ยนนมให้ลูก ควรทำอย่างไรดี ?
วิธีเปลี่ยนนมผงลูกทำได้หลายวิธี คือ
1. ผสมนมใหม่กับนมเก่าโดยค่อยๆ เพิ่มสัดส่วนนมใหม่มากขึ้นๆ จนนมเก่าหมด
2. ให้ลูกกินนมใหม่สลับมื้อกับนมเก่าไปจนกว่านมเก่าจะหมด
3. เปลี่ยนนมใหม่ให้ลูกกินเลย
การเปลี่ยนนมไม่มีวิธีตายตัวนะคะ คุณแม่ต้องคอยสังเกตลูกเองว่าเขาพร้อมยอมเปลี่ยนเลยหรือต้องค่อยๆ เด็กแต่ละคนแตกต่างกันจะใช้กฎตายตัวไม่ได้ เด็กบางคนพอเปลี่ยนแล้วอาจจะไม่ค่อยยอมกิน ก็ต้องค่อยๆ ปรับไป แต่หากเป็นนมยี่ห้อเดียวมักจะไม่มีปัญหาเพราะรสชาติของนมจะคล้ายกันวัตถุดิบเป็นแบบเดียวกัน
เปลี่ยนนมให้ลูกแล้วท้องเสียแสดงว่าแพ้นมหรือเปล่า ?
สาเหตุที่เด็กแพ้นมวัวเกิดขึ้นได้ 2 กรณี คือ ร่างกายไม่สามารถรับน้ำตาลแล็กโทส (คาร์โบไฮเดรตในนมวัว) และแพ้โปรตีนในนมวัว เบต้าแลคโตกล็อบบูลิน ซึ่งจะทำให้เด็กมีผดผื่นตามหน้าและตามตัว บางคนอาจจะอาเจียนและท้องเสีย แต่ปัจจุบันมีนมชนิดที่สกัดโปรตีนตัวนี้ออกแล้วมีขายตามท้องตลาด ซึ่งจะเปลี่ยนให้ลูกกินนมถั่วเหลืองก็ได้ ซึ่งนมถั่วเหลืองจะมีการเอาน้ำตาลแล็กโทสออก นมถั่วเหลืองจะรู้จักกันในชื่อนมโปรโซบี นมไอโซมิล และนมโปรเจสตามิล แต่หากแพ้ทั้งนมวัวและนมถั่วเลือง จำเป็นต้องปรึกษาคุณหมอเพื่อกินนมสูตรพิเศษ
เห็นลูกเพื่อนอายุครบ 6 เดือน เขาก็เปลี่ยนนมที่กินให้ อย่างนี้ควรเปลี่ยนตามเขาไหม ?
จริงๆ แล้วไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนค่ะ เพราะ นมดัดแปลงสำหรับทารก สามารถกินได้จนอายุครบ 1 ขวบ แต่ที่นิยมเปลี่ยนเป็นนมชนิดนี้จะมีราคาแพง เนื่องจากขั้นตอนการผลิตที่ซับซ้อนเพื่อลดโปรตีนลงให้ใกล้เคียงกับนมแม่
เมื่ออายุเกิน 6 เดือนแล้วสามารถใช้ นมผงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็ก 6 เดือนขึ้นไป ซึ่งจะมีราคาถูกกว่า และเด็กวัยนี้สารอาหารที่ได้รับไม่ควรมาจากนมเพียงอย่างเดียว ควรเริ่มกินอาหารเสริมแทนนมหนึ่งมื้อได้แล้ว เพื่อเป็นการฝึกนิสัยการกินให้ลูกรู้จักอาหารที่หลากหลาย ได้หัดเคี้ยว กลืน ดีกว่าให้กินนมเพียงอย่างเดียวค่ะ
เมื่อลูกอายุครบ 1 ขวบควรเปลี่ยนมาเป็น นมผงสูตรธรรมดา นมชนิดนี้จะมีโปรตีน วิตามิน และแร่ธาตุมากกว่า แถมยังมีราคาถูก ซึ่งนมชนิดนี้กินได้จนอายุ 3 ขวบเลย
ตัวช่วยที่ 1 ฉลาดเลือก
- เลือกซื้อนมให้เหมาะกับอายุลูก อย่าซื้อเผื่ออายุเพราะเห็นว่าราคาถูกกว่า
- สังเกตเครื่องหมาย อย. (องค์การอาหารและยา) ซึ่งถือเป็นเครื่องหมายมาตราฐานที่คุณวางใจได้
- ไม่ควรซื้อนมกระป๋องใหญ่เพียงเพราะของแถมล่อใจคุณแม่ เพราะวิธีนี้จะทำให้ลูกกินนมเก่าค้างกระป๋อง ควรซื้อนมกระป๋องเล็กลูกจะได้กินนมสดใหม่เป็นประจำ
- ในนมผงนั้นมีสารอาหารที่ครบถ้วนอยู่แล้ว แต่สารอาหารที่เพิ่มเติมลงไปในนมบางชนิดนั้น ในความเป็นจริงแม้ไม่ได้รับก็ไม่ส่งผลเสียอะไร ดังนั้นขึ้นอยู่กับความสบายใจและความต้องการของคุณแม่จะเลือกซื้อหรือไม่ก็ไม่ว่ากันค่ะ
เห็นนมผงมีหลากยี่ห้อจริงๆ แล้วนมผงมีทั้งหมดกี่ประเภท ?
นมสำหรับเด็กอายุ 6-12 เดือน มี 3 ประเภทด้วยกันคือ
1. นมดัดแปลงสำหรับทารก (Infant Formula) หรือนมสูตร 1 ใช้สำหรับเด็กตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 1 ปี
2. นมสูตรต่อเนื่อง (Follow-up formula) นมสูตร 2 ใช้ได้ตั้งแต่เด็กอายุ 6 เดือนไปจนถึง 3 ปี
3. นมผงพิเศษสำหรับเด็กที่มีปัญหาแพ้นมวัว ส่วนเมื่ออายุเกิน 1 ขวบแล้วก็จะเป็นประเภทนมผงธรรมดาสำหรับน้องหนูวัย 1 ขวบขึ้นไปค่ะ
ลูก 1 ขวบแล้วให้กินนมวัวสำเร็จรูปได้ไหม ?
เด็ก 1 ขวบให้กินนมวัวได้แล้วเพราะว่าระบบการย่อยค่อนข้างดี สามารถย่อยทั้งโปรตีน แร่ธาตุ และวิตามินในนมวัวได้แล้ว แต่ถ้ายังไม่ครบ 1 ขวบ ไม่ควรอย่างยิ่ง แต่หลังจาก 1 ขวบไปแล้วคุณแม่อาจจะเลือกใช้เป็นนมกล่อง ประเภทพลาสเจอไรซ์ หรือ UHT แบบไม่หวาน ซึ่งกินสะดวก ราคาไม่แพง ถือโอกาสฝึกลูกให้ดื่มนมจากแก้วหรือใช้หลอดดูดแทนขวดนมไปด้วยในตัว แต่ก็ไม่ควรดื่มแต่นมจนไม่กินแาหารเพราะวัยนี้ควรได้รับสารอาหารจากอาหารมากกว่านม
สำหรับข้อมูลทั้งหมดนี้คงจะพอช่วยให้คุณแม่มือใหม่เทิร์นโปรกับลูกน้อยได้สำเร็จลุล่วงนะคะ
ตัวช่วยที่ 2 Milk concern
- น้องน้อย 0-1 ปี ใช้ได้แต่นมสูตร 1 หรือสูตร 2 เท่านั้น อย่าใช้นมธรรมดา นมสด นมพลาสเจอไรซ์ นมคืนรูปธรรมดา เพราะระบบย่อยของทารก ยังรับนมพวกนี้ไม่ได้ อาจทำให้มีเลือดออกในลำไส้ได้
- ห้ามใช้เตาไมโครเวฟอุ่นนมให้ลูก เพราะจะทำให้สูญเสียคุณค่าอาหารบางอย่าง เช่น ไลซีนในนม
- ควรเลือกซื้อนมสูตร 2 ที่ใช้แล็กโทส เพราะเป็นคาร์โบไฮเดรตหลักที่มีอยู่ในนมแม่ทั้งยังหวานน้อย และเลี่ยงแบบที่ใช้ซูโครสแต่งรสหวาน เพื่อสุขภาพที่ดีของลูก
- นมพร่องมันเนยหรือขาดมันเนยไม่เหมาะกับเด็กเล็ก 0-3 ปี เพราะวัยนี้ไม่ต้องไดเอต ร่างกายยังต้องการไขมันเพื่อใช้ในการเจริญเติบโตของสมองและร่างกายอยู่
(update 11 สิงหาคม 2006)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol. 11 No. 127 May 2006 ]
|
