ความมหัศจรรย์ของน้ำนมแม่ไม่ใช่แค่อุดมด้วยสารอาหารเท่านั้นนะคะ แต่สีของน้ำนมแม่ยังปรับปเลี่ยนเพื่อให้ลูกน้อยได้รับสารอาหารตามวัยที่ต้องการอีกด้วย อยากรู้ไหมคะว่าจริงๆ แล้วน้ำนมมีกี่สี และแต่ละสีมีคุณค่าแตกต่างกันหรือเปล่า ลองมาดูกันค่ะ
สีของน้ำนมแม่ไม่ได้เป็นตัวบอกว่าสีไหนดีกว่าสีไหน และไม่ได้บอกคุณค่าทางโภชนาการ ว่ามีสารอาหารครบถ้วนดีหรือไม่ แต่สีของนมแม่จะบอกให้ทราบถึงสภาวะของแม่-ลูก เช่น อายุและความต้องการของลูกเสียมากกว่าค่ะ
Colostrums หัวน้ำนม
อายุทารก 1-4 วัน
ลักษณะ น้ำนมเหลืองมีลักษณะเป็นเหลวสีใส เหนียวเล็กน้อย ในวันแรกๆ จะขาวและใสขึ้นในวันต่อๆ ไปเพราะมีปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น สีเหลืองอมส้มเป็นสีของเบต้าแคโรทีน สารตัวนี้มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของสมองและการมองเห็นของลูกค่ะ
คุณค่าสารอาหาร ช่วงนี้น้ำนมจะมีปริมาณโพแทสเซียมคลอไรด์ โซเดียม วิตามินที่ละลายในไขมันพวกวิตามินเอ วิตามินอี วิตามินดี วิตามินเค และโปรตีนที่สูงกว่านมช่วยอื่น ซึ่งโปรตีนในหัวน้ำนมนี้ยังเป็นภูมิคุ้มกันที่มีชีวิตที่สำคัญมากในการเกิดมาบนโลกของลูก
Transition นมช่วงปรับเปลี่ยน
อายุทารก 5-14 วัน
ลักษณะ น้ำนมสีขาวขุ่น มีลักษณะเข้มข้น เพราะมีปริมาณของน้ำและไขมันสูงขึ้น ทำให้นมช่วงเปลี่ยนแปลงมีน้ำตาลมากกว่านมสีเหลือง
คุณค่าสารอาหาร น้ำนมที่ดูใสมักมีปริมาณของน้ำตาลแลบ็กโทสและน้ำมากเหมือนเป็นเครื่องดับกระหาย ในวันที่ร้อนหรือตอนบ่ายจัด จึงเห็นว่าสีน้ำนมดูใสขึ้นเพื่อเป็นเครื่องดับร้อนไงคะ น้ำตาลแล็กโทสจะถูกต่อมน้ำนมขับออกมา ถ้าการดูดของลูกไม่สามารถขับน้ำนมออกมาได้ดี เช่น ลูกดูดที่หัวนมทำให้ได้น้ำตาลแต่ไม่ค่อยได้ไขมัน ลูกจะขับถ่ายเหลว อุจจาระเป็นสีมัสตาร์ด ลำไส้จะบีบตัวทำให้ท้องอืดและมีลมในท้องมาก คุณแม่จึงต้องแก้ไขถ้าอุ้มกินนมให้ถูกต้องค่ะ
Mature
อายุทารก หลังจาก 10-15 วันเป็นต้นไป
ลักษณะ น้ำนมสีออกฟ้าๆ (Bluish) ซึ่งเป็นสีของโปรตีน Casein ในน้ำนมแม่ช่วงปลายสัปดาห์ที่ 2 ที่สะท้อนความต้องการพลังงานและสารอาหารของลูกที่เพิ่มขึ้น
คุณค่าสารอาหาร น้ำนมมีไขมันมากขึ้น เพราะลูกเริ่มมีกิจกรรม นอนน้อยลงไปบ้าง ช่วงนี้เป็นช่วงน้ำนมจริง เมื่อถึงเวลาที่แม่ลูกปรับการกินได้มากและอิ่มนานน้ำนมก็จะปรับให้มีความเข้มข้นมากขึ้น สีจึงขาวขุ่นหรือดูเข้มข้นขึ้นนั่นเอง
สีแปลกๆ ของนำนมมักเป็นสีเกิดจากเม็ดสีของเม็ดอาหาร ยาหรือสมุนไพร ที่คุณแม่รับประทานเข้าไปและมักจะทำให้สีปัสสาวะของลูกเปลี่ยนไปด้วย เช่น
น้ำนมสีชมพูอมส้ม มักจะมาจากสารเติมแต่งในเครื่องดื่มผสมโซดา พวกแซนควิสโซดา (น้ำส้มประเภทหนึ่ง) น้ำผลไม้ที่มีการเติมแต่งด้วยสี หรือขนมที่มีเจลาติน
น้ำนมสีเขียว เกิดจากสีเขียวของซัลเฟอร์ในอาหารธรรมชาติมักพบในแม่ที่รับประทานอาหารเสริมธรรมชาติพวกวิตามิน สาหร่ายทะเล หรือเครื่องดื่มพวกเกรดเตอเรดที่มีสีเขียว
น้ำนมสีน้ำตาลเข้ม มักพบในคุณแม่ที่ต้องรับการรักษาด้วยยาบางอย่างที่มีธาตุเหล็กอยู่เป็นจำนวนมาก
ขอย้ำอีกทีนะค่ะว่า
.
- ไม่มีน้ำนมชนิดไหนจะเพอร์เฟกต์เท่าน้ำนมแม่ของเราอีกแล้ว
- ไม่มีน้ำนมแม่สีไหนเลยที่ไม่มีประโยชน์
- วิธีการให้นมก็มีผลต่อน้ำนมที่ลูกได้รับ
- การดูแลตนเองและอาหารที่แม่รับประทานสามารถส่งเสริมคุณภาพของน้ำนมแม่ได้ดีขึ้นได้
ขอเป็นกำลังใจให้ทุกๆ ท่านให้ลูกได้กินนมแม่เพียงอย่างเดียวให้ถึงหกเดือนนะคะ
(update 21 กรกฎาคม 2006)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.11 No.126 April 2006 ]
|