แม่ส่วนใหญ่มักเจอปัญหาว่าลูกไม่ยอมดูดนมแม่ ทำให้แม่บางคนเครียดและไม่อยากเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ปัญหาเหล่านี้แก้ไขได้ไม่ยากถ้าแม่พยายามทำความเข้าใจกับปัญหาที่เกิดขึ้นและมีความอดทน รวมทั้งมีความตั้งใจจริงในการที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ก็จะทำให้ปัญหาเหล่านั้นค่อยๆ หายไป
อาการที่ลูกไม่ยอมดูดนมแม่ เช่น ลูกอมหัวนมแต่ไม่ดูด หรือดูดเบาๆ ดูด 2 - 3 นาที แล้วก็ปล่อยพร้อมกับสำลักและร้องไห้ หรือบางคนดูดเต้าเดียวไม่ยอมดูดอีกเต้า
สาเหตุที่ลูกไม่ยอมดูดนมแม่ มีหลายสาเหตุ
1. ลูกป่วย เจ็บ หรือได้รับยานอนหลับ
- ถ้าลูกป่วยมักจะอมนมแม่ไว้เฉยๆ ไม่ยอมดูดหรือดูดน้อย ต้องรีบปรึกษาแพทย์ส่วนตัวแม่ต้องบีบนมทุก 2 - 3 ชั่วโมง เพื่อเก็บไว้ให้ลูกดื่ม โดยให้ดื่มผ่านสายยางหรือแก้ว
- ลูกไม่ยอมดูดนมเพราะเจ็บ เช่น มีรอยเขียวช้ำจากการคลอดด้วยคีมหรือเครื่องดูดแม่ต้องอุ้มอย่างระมัดระวังอย่าให้ไปกดบริเวณที่ลูกเจ็บ
- ลูกเป็นหวัดหายใจไม่ออก แม่ต้องดูดน้ำมูกออกจากจมูกลูกหรือเสมหะในคอด้วยลูกยาง โดยดูดออกก่อนที่จะให้นมแม่ ให้ลูกดูดนมบ่อยๆ ประมาณ 3 - 4 วันอาการจะดีขึ้น
- ลูกอาจจะเจ็บปาก หรือปวดฟัน ลูกจะดูดนม 2 - 3 ครั้งแล้วหยุด หรือดูดไปร้องไปฉะนั้นแม่ต้องอทนให้ลุดดูดนมบ่อยขึ้น
- ถ้าแม่ได้รับยาแก้ปวดหรือยาสลบขณะที่คลอด ทำให้ลูกได้รับยานั้นด้วย ลูกจะไม่ยอมหลับและไม่ยอมดูดนมแม่ด้วยเช่นกัน
2. แม่จัดท่าการอุ้มให้ลูกดูดนมแม่ไม่ถูกวิธี
บางคนเป็นแม่มือใหม่อาจจะจัดท่าการอุ้มลูกให้ดูดนมไม่ถูกวิธี ทำให้ลูกไม่ยอมดูดนม หรือดูดนมได้ไม่พอ เช่น แม่เอามือดันศรีษะของลูกให้เข้าหาเต้านม ทำให้ลูกต่อสู้ขัดขืนไม่ยอมดูดนม หรือการที่แม่จับเต้านมหรือเขย่าลูกขณะที่กำลังดูดนมทำให้ลูกดูดนมแม่ไม่กระชับหลุดบ่อยจนไม่อยากดูดอีก
สิ่งสำคัญต้องไม่ให้ลูกดูดจุกนมยางเพราะจะทำให้ลูกไม่ยอมดูดนมแม่ หรือบางครั้งน้ำนมแม่ไหลมากเกินไปทำให้ลูกสำลักและดูดได้ไม่นาน สิ่งนี้อาจจะเกิดกับแม่ให้ลูกดูดนมไม่ถูกวิธีก็ได้หรือพยายามให้ลูกดูดนมทั้งสองเต้าทั้งที่ลูกไม่ต้องการ ฉะนั้นจึงต้องลดการสร้างน้ำนมแม่อย่างถูกวิธี และให้ลูกดูดนมเต้าเดียว มื้อต่อไปจึงให้ลูกดูดอีกเต้า วิธีที่จะทำให้ลดการไหลของน้ำนมคือให้แม่นอนหงายและให้ลูกนอนคว่ำทับบนอกเพื่อดูดนม หรือให้แม่คีบเต้านมแม่ด้วยนิ้วชี้และนิ้วกลางขณะที่ลูกดูดนมจะทำให้น้ำนมไหลช้าลง
3. สับสนกับการเปลี่ยนแปลงรอบๆ ตัว
เด็กเล็กๆ สามารถรับรู้การเปลี่ยนแปลงได้ง่ายและรวดเร็วโดยเฉพาะเด็กอายุประมาณ 3 - 12 เดือน เมื่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวที่เขาคุ้นเคยเปลี่ยนไปเด็กบางคนอาจจะไม่ยอมดูดนมแม่ เช่น เมท่อแม่กลับไปทำงานเมื่อกลับมาบ้านจะเกิดการประท้วงจากลูก เขาจะไม่ยอมดูดนมแม่ หรือถ้าเปลี่ยนสถานที่เลี้ยง พี่เลี้ยงบ่อยๆ เขาจะเกิดความสับสน รวมถึงกลิ่นของแม่ ถ้าแม่เปลี่ยนสบู่หรือโลชั่นที่มีกลิ่นแปลกออกไปจากเดิมเขาจะรับรู้ถึงการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อย่างรวดเร็ว และเป็นสาเหตุที่ทำให้ลูกไม่ยอมดูดนมแม่ ดังนั้นช่วงที่ยังให้นมกับลูกพยายามเข้าใจถึงพฤติกรรมและอารมณ์ของลูกและค่อยๆ ให้เวลากับลูกในการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมรอบตัวด้วย
4. พฤติกรรมของเด็กที่ดูเหมือนไม่อยากดูดนม
พฤติกรรมบางอย่างที่ทำให้แม่คิดว่าลูกไม่อยากดูดนมแม่ เช่น เมื่อมีอะไรมากระตุ้นที่มุมปากเด็กจะหันไปมองจึงเหมือนกับว่าลูกไม่ยอมดูดนม วิธีแก้ไขคือให้แม่เอาหัวนมไปแตะที่กลางริมฝีปากล่างของลูก จะทำให้ลูกอ้าปากกว้าง แล้วแม่จึงกอดลูกให้แน่นกระชับเข้าหาเต้านม จะทำให้ลูกดูดนมแม่แต่โดยดี
ธรรมชาติของเด็กอายุ 4 - 8 เดือนมักจะถูกเบนความสนใจได้ง่ายเมื่อเขาได้ยินเสียงแปลกๆ เขาจะหยุดดูดนมแม่ดังนั้นแม่จึงควรจัดสถานที่เงียบไม่มีเสียงรบกวน
นอกจากนี้เมื่อลูกอายุได้ 1 ปีขึ้นไปจะเริ่มดูดนมน้อยลงหรือเป็นพฤติกรรมที่ลูกเริ่มหย่านมแม่ด้วยตัวเองอย่างช้าๆ ช่วงนี้แม่ ต้องเตรียมอาหารหลักเป็นมื้อๆ เพื่อให้ลูกได้รับสารอาหารอย่างครบถ้วน และควรให้ความใกล้ชิดลูกให้มากขึ้นโดยนอนกับลูกในตอนกลางคืนเพื่อ ให้ลูกได้ดูดนมเพิ่มมากขึ้น.
(update 2 พฤษภาคม 2006)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.151 February 2006 ]
|
