• จ๊ะเอ๋…เบบี๋ เกมฮิตครองใจที่เล่นได้กับเด็กทุกเพศทุกวัย มีเพียงคุณแม่และมือกับผ้าผืนเล็กๆ คุณแม่แค่มาปิดหน้าตัวเองสลับกับหน้าลูกแล้วเปิดมาจ๊ะเอ๋ เท่านี้ก็เรียกรอยยิ้มและเสียงหัวเราะได้แล้ว หนำซ้ำยังช่วยให้เจ้าตัวเล็กรู้จักกับใบหน้าของคนรอบๆ ตัวอีกด้วย ถ้าโตอีกนิดก็เปลี่ยนเป็นเล่นเกมซ่อนของในมือ ถ้าตอบถูกก็อย่าลืมชมด้วยนะ เกมนี้จะช่วยกระตุ้นให้ลูกมีความอย่ากรู้อยากเห็นและรู้จักค้นหามากขึ้น

• ไขว่คว้า เอาของเล่นที่ลูกน้อยชอบที่สุดมาวางไว้ในระยะที่เอื้อมมือถึง แล้วเรียกให้ลูกคืบตัวมาจับ ช่วงฝึกตากับมือให้ทำงานประสานกัน

• ตกไม่เก็บ วัยนี้ชอบปล่อยสิ่งของลงพื้นบ่อยๆ นั่นเป็นเพราะพัฒนาการมือช่วงนี้ของเขายังจับได้ไม่นาน เห็นคุณแม่ก้มเก็บของบ่อยๆ เขาก็หัวเราะชอบใจคิดว่าเป็นการเล่นอย่างหนึ่ง คุณแม่ก็อย่าเพิ่งหงุดหงิดไปนะคะ เดี๋ยวก็เบื่อเลิกเล่นเอง

• โยกเยก เกมนี้สนุกค่ะเพราะลูกจะได้มีโอกาสนั่งบนเข่าคุณแม่ หรือไม่ก็ขี่หลังคุณพ่อควบเป็นม้าวิ่งทั่วห้อง อย่าควบแรงนักค่ะแล้วต้องจับลูกให้มั่นด้วย

• ตบแผะ ให้ชวนลูกน้อยมาตบมือสลับข้างกัน นอกจากส่งผ่านสัมผัสความอบอุ่นผ่านมือ ยังฝึกให้ลูกใช้ทักษะการเคลื่อนไหวด้วย

• โมบายล์ สะดุดตาเจ้าหนูตรงที่มันหมุนแกว่งไปมาได้ ดึงดูดให้มองตามได้ดี หามาติดไว้ในที่ที่ลูกเห็นได้ชัดและถนัดตา จะให้ดีก็เปลี่ยนแบบใหม่ๆ เพื่อให้เกิดความหลากหลาย แล้วยังช่วยกระตุ้นสายตาด้วยสีสันและรูปทรงที่แตกต่างกันด้วยล่ะ

• ของเล่นดูดได้ อาจจะเลือกแบบวงแหวนหรือตุ๊กตายางอ่อนนุ่ม เพื่อให้ลูกได้จับถนัดมือและเอาเข้าปากได้ ชิ้นนี้จะช่วยกระตุ้นพัฒนาการสัมผัสและแก้มันเขี้ยว

• ตุ๊กตาส่งเสียง เสียงที่ออกขณะเด็กทุบเด็กเขย่ากระตุ้นทักษะการฟังได้ดีค่ะ แต่ของเล่นประเภทนี้ต้องไม่เป็นพลาสติกที่แตกหักง่ายและต้องไม่ประกอบด้วยชิ้นเล็กๆ หลายชิ้น เพราะถ้าพังแล้วชิ้นส่วนอาจจะหลุดร่วง เผลอหยิบเข้าปากล่ะก็ติดคอแย่แน่เลย

• ล้อลาก ลากรถ ของเล่นจำพวกรถยนต์ หรือสัตว์ชนิดต่างๆ ที่เคลื่อนที่บนล้อยางหรือล้อพลาสติกขนาดใหญ่ เป็นเครื่องมือช่วยให้ลูกน้อยหัดคลานได้ดี

• บล็อกผ้า เลือกบล็อกใหญ่ เล็ก คละกันไป ให้ลูกได้เล่นทั้งแบบวางซ้อนกัน ต่อเป็นรูปจะช่วยกระตุ้นให้ได้ใช้ความคิดและเสริมสร้างจินตนาการและฝึกใช้ตาให้สัมพันธ์กับมือ

• ตักตวงลอยน้ำ อาบน้ำ ก็ถือเป็นการเล่นอย่างหนึ่ง ถ้ามีถังตวงน้ำหรือสมุดนิทานที่ลอยน้ำได้มาให้ลูกเล่นลูกดู จะได้ทั้งความสนุกสนาน ช่วยฝึกการใช้มือไปพร้อมๆ กัน

• บทบาทสมมติ เป็นคุณหมอกับนางพยาบาลตัวน้อย หรือแม้ค้ากับลูกค้า เล่นแบบนี้ช่วยกระตุ้นจินตนาการและพัฒนาทักษะการพูด การแสดงอารมณ์ออกทางสีหน้า ท่าทาง แล้วยังเป็นการเพิ่มคลังคำให้เด็กด้วย แต่การเล่นแบบนี้ดูจะเหมาะกับเด็กหญิงมากกว่า ส่วนเด็กชายจะเด่นทักษะด้านคณิตศาสตร์ มิติ และทิศทางและการเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อใหญ่ดีกว่าฉะนั้นเราจะเห็นเด็กชายชอบเล่นรถลากหุ่นยนต์มากกว่า ซึ่งวัย 3 ขวบนี้เราจะเห็นว่าลูกแยกของเล่นชาย-หญิงบ้างแล้ว

• จังหวะ เสียงเพลง ชวนกันร้องเพลงสนุกๆ ร้องง่าย ใช้คำซ้ำๆ อย่าง “แมงมุมลายตัวนั้น ฉันเห็นมันอยู่บนหลังคา…” ขณะร้องก็ทำท่าประกอบไปด้วย เพลงที่มีท่าทางประกอบชัดเจนจะช่วยให้เด็กฝึกเชื่อมโยงระหว่างเพลงกับท่าทางเป็นอาหารให้สมองอย่างดี

• ศิลปะเริงใจ เบื่อวาดรูปบนกระดาษแล้วก็เปลี่ยนบรรยากาศมาวาดบนเฟรมผ้าใบผืนใหญ่ดู ละเลงบนผืนผ้าใบทั้งผืนเสร็จแล้วติดบนผนังเป็นอีกหนึ่งความภูมิใจ หรือถ้ายังอยากใช้กระดาษก็เปลี่ยนจากสีเทียนเป็นใบไม้ ดอกไม้ แปะทับผสมปนเปกันไปเป็นงานอาร์ตสไตล์ธรรมชาติ

• ปีนป่ายแสนสนุก ขนหมอนในบ้านนับสิบกองรวมเป็นภูเขาเลากา สูงบ้างต่ำบ้างปีนยากบ้างง่ายบ้างเพิ่มความท้าทายให้เจ้าหนูดีเชียว หรือจะแข่งกันปีนกับคุณพ่อก็น่าสนุกดี ช่วยพัฒนากล้ามเนื้อได้ทั้งมัดเล็กและมัดใหญ่

• สามล้อมาแล้วจ้า ชวนลูกปั่นจักรยานสามล้อ งานนี้ฝึกเป็นนักปั่นตัวจิ๋วช่วยพัฒนากล้ามเนื้อมัดใหญ่ เรียนรู้เรื่องระยะทางและรู้จักควบคุมทิศทาง ที่สำคัญสนุกมากยิ่งชวนไปปั่นที่สวนสาธารณะ พ่อปั่นแม่ปั่นสนุกดีออก หากิ่งไม้ ถังน้ำ มาขวางทางสักหน่อยได้ฝึกการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าไปในตัวด้วย

• พี่บอลที่รัก ไม่ว่าจะบอลผ้า บอลยาง บอลพลาสติก ล้วนสร้างความสนุกสนานได้ทั้งนั้นจะโยนแล้วให้ลูกรับแบบเล่นแฮนด์บอลหรือจะฝึกให้ลูกเตะเป็นพี่เบคตัวน้อยก็ได้ฝึกพัฒนากล้ามเนื้อได้ทั้งนั้น

• มุดๆ แหย่ๆ วัยอยากรู้อยากเห็นชอบเชียวที่จะเอานิ้วแหย่รูปลั๊กไฟ เปลี่ยนเป็นหาของเล่นบล็อกไม้หยอดรูปทรงหรือแป้นตอกหมุด แบบนี้จะช่วยบริหารและฝึกควบคุมกล้ามเนื้อมือ แถมยังได้เรียนรู้ผิวสัมผัสของไม้ และรู้จักรูปทรงไปในตัวด้วย

• นิทานก่อนนอน นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า... สำหรับเจ้าหนูวัยไม่ประสียังไม่เข้าใจหรอกค่ะ แต่ที่จะได้จากนิทานคือการได้เรียนรู้คำศัพท์ใหม่ ไม่ว่าจะคน สัตว์ สิ่งของรอบตัว แล้วยังเป็นการเสริมสร้างจินตนาการ แล้วยังฝึกเชื่อมโยงความคิดคำพูดของคุณแม่กับรูปภาพในนิทานอีกด้วย ที่สำคัญปลูกฝังนิสัยรักการอ่านตั้งแต่ตอนนี้ล่ะ

• วาดภาพ ปั้นดินน้ำมัน ระหว่างที่ลูกจับปากกาขีดเขียน วาดภาพหรือปั้นดินน้ำมันลูกกำลังรวบรวมประสบการณ์จากสิ่งแวดล้อมรอบตัว แล้วถ่ายทอดออกมา พ่อแม่จึงควรสนับสนุนให้ลูกได้ทำงานศิลปะ โดยไม่กำหนดกรอบจินตนาการ

• ตัด-พับ กระดาษ เด็กวัย 3 ขวบครึ่งขึ้นไปสามารถใช้กรรไกรตัดกระดาษได้บ้างแล้วแต่อาจยังควบคุมทิศทางของการตัดกระดาษได้ไม่ดีนัก คุณแม่ลองหากระดาษและกรรไกร (ปลายทู่ของเด็ก) ให้ลูกตัดตามใจชอบ หรือชวนลูกพับกระดาษเป็นรูปต่างๆ

• ขายข้าวขายแกง นี่ก็เกมสุดฮิตอมตะนิรันดร์กาล เด็กๆ โดยเฉพาะเด็กผู้หญิงจะสนุกสนานกับการใช้จินตนาการสมมุติใบไม้เป็นผัก หั่นดินเหนียวเป็นหมู และสมมุติตัวเองและเพื่อนๆ เป็นแม่ค้าและลูกค้ากันอย่างสนุกสนาน และยังเรียนรู้การนับเงิน ทอนเงินอีกต่างหาก

• การเล่นพื้นบ้านไทย การละเล่นพื้นบ้านที่น่าสนใจ อาทิ “หมากกุ๊บกั๊บ” (เดินกะลา)” เด็กๆ ต้องยืนบนกะลาโดยใช้นิ้วหัวแม่เท้าและนิ้วชี้หนีบเชือก แบ่งเป็นฝ่ายหนีและฝ่ายไล่ หรือ “หนอนวง” ต้องขีดวงกลมวงโตๆ ให้เด็ก 1 คน ยืนนอกวงและพยายามแตะเพื่อนๆ ในวงให้ครบทุกคน หรือการเล่นที่เรารู้จักกันดีคือ “รีรีข้าวสาร” หรือ “งูกินหาง”

• บล็อกไม้ เพิ่มสมาธิ ทำให้หนูๆ ได้แปลงร่างเป็นวิศวกรตัวน้อยที่มีงานแปลกๆ ใหม่ๆ ไม่ใช่แค่บล็อกเรียงแถวติดกันเหมือนก่อน เช่น หอคอยสูง คุณแม่อาจจะสร้างเงื่อนไขในการเล่นเพิ่มขึ้น เช่น บล็อกแค่ 10 ชิ้น ต่อเป็นรูปอะไรดี

• ต่อจิ๊กซอว์ เป็นตัวกระตุ้นให้ลูกได้มองหาความสัมพันธ์ระหว่างช่องว่างและสีและชิ้นส่วนของภาพ วัย 3 ขวบ ควรเลือกตัวต่อที่ขนาดใหญ่ จำนวนชิ้นไม่มาก และสีสันสดใส