ทำตา คือทั้งการผ่าตัดแก้ไขเปลือกตาด้านบนที่หย่อนลงมา หรือทำให้ถุงใต้ตาหายไป ด้วยการเอาไขมันส่วนเกิน ผิวหนังและเนื้อออกไป ทำแล้วอาทิตย์แรกๆ ตาจะระคายเคืองง่าย ถ้าโดนแสง ผลข้างเคียงที่อาจต้องเจอก็คือ อาการตาเบลอชั่วครั้งชั่วคราว อาการติดเชื้อ เลือดออก หางตาบวม ตาแห้ง เวลานอนเปลือกตาปิดไม่สนิท ตาสองข้างไม่สมดุลกัน และอาจต้องผ่าตัดเพื่อการแก้ไขอีกรอบหนึ่งหรือมากกว่านั้น

ดึงหน้า เพื่อให้ใบหน้า แก้ม รวมทั้งผิวบริเวณคอที่หย่อนคล้อยให้ตึงขึ้น ด้วยการเอาไขมันออก จัดผิวให้ตึง ซึ่งส่วนใหญ่ทำกับคนอายุ 40 ขึ้นไป ทำแล้วแรกๆ อาจจะผิวแห้งตึง ถูกแสงแดดไม่ได้ไปหลายเดือน ส่วนที่เสี่ยงก็คือเวลาทำอาจไปโดนเส้นประสาทในการควบคุมกล้ามเนื้อบนใบหน้าที่ทำหน้าที่แสดงความรู้สึก จนทำให้มีอาการผิดปกติ ซึ่งอาจเป็นเพียงชั่วคราวหรือเป็นไปตลอดก็ไม่แน่ บางคนอาจมีรอยแผลเป็น แนวเส้นผมเปลี่ยนไปและไม่สมดุล

ปรับรูปหน้า ทั้งการทำโหนกแก้ม เสริม ลด หรือตัดกราม อย่างหลังทำแล้วอ้าปากไม่ได้หลายอาทิตย์ ความเสี่ยงก็คือ อาจจะออกมาไม่ได้ตามที่คิดจนต้องผ่าตัดใหม่อีก อาจจะมีอาการตึงหน้ามากและมีรอยแผลเป็น หรือทำแล้วหน้าดูหลอกไม่เป็นธรรมชาติ

ทำจมูก ปรับรูปร่างใหม่ทั้งการลดหรือเพิ่มให้โด่งขึ้น หลังจากทำจะมีอาการเจ็บทั้งจมูก รอบๆ ดวงตา และปวดศีรษะ ทำแล้วบางคนอาจจะมีจุดแดงถาวร บางคนทำแล้วไม่ลงตัวก็ต้องผ่าตัดใหม่เจ็บตัวรอบสอง

ดูดไขมันหน้าท้อง เพื่อนำไขมันส่วนเกินและผิวหนังบางส่วนออก เพื่อให้หน้าท้องเรียบตึงขึ้น สำหรับคนที่ผ่าตัดออกไปมากสะดืออาจะอยู่ไม่ถูกที่ ก็เลยต้องย้ายสะดือไปแปะในจุดที่ดูสมจริงอีก หลังผ่าตัดแล้วแน่นอนว่าจะต้อง เจ็บแผล แผลบวม ช้ำ ผิวหนังส่วนท้องไร้ความรู้สึก อ่อนเพลียอยู่หลายสัปดาห์หรือหลายเดือน และต้องเสี่ยงกับผ่าตัดซ้ำอีกครั้ง รอยแผลที่เกิดขึ้นอาจหายไปภายใน 3 เดือนหรือนานถึง 2 ปีก็ได้

ยกทรวงอก แบบนี้ไม่ได้เสริมแต่ยกและปรับปรุงใหม่ให้หายหย่อนคล้อย โดยการตัดผิวหนังส่วนเกินออกและจัดเนื้อและหัวนมใหม่ให้อยู่ในจุดที่เหมาะสม (นึกแล้วหัวนมกับสะดือ เหมือนเป็นสติ๊กเกอร์สามารถย้ายแปะได้) ทำแล้วอาจรู้สึกว่าผิวบริเวณหน้าอกจะแห้ง มีรอยแผลเป็นอยู่นานและแผลจะหนา อาจติดเชื้อ และทำแล้วตำแหน่งของหัวนมอาจจะไม่เท่ากัน และจะไม่มีความรู้สึกบริเวณหัวนม และถ้าน้ำหนักเพิ่ม ตั้งครรภ์ อายุเพิ่มขึ้น ก็จะทำให้หย่อยคล้อยได้อีก

เสริมทรวงอก นอกจากได้ขนาดใหญ่ขึ้นแล้ว ความรู้สึกบริเวณหัวนมจะเปลี่ยนไปจากเดิม อาจจะไวต่อความรู้สึกมากขึ้นหรือน้อยลง เสี่ยงต่อการเกิดพังผืด ทำให้หน้าอกแข็ง อาจจะมีเลือดออกหรือติดเชื้อ พบว่ามีบางรายระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ บางคนก็ต้องเอาออกหรือเปลี่ยนใหม่

ดูดไขมัน คือการใช้เข็มขนาดใหญ่ดูดไขมันตามส่วนต่างๆ ออกมา ทั้งหน้าท้อง สะโพก ต้นขา น่อง ฯลฯ ก่อนจะดูดก็ต้องฉีดสารละลายไขมันให้เป็นของเหลวก่อนถึงจะดูดออกมาได้ ใช่ว่าดูดแล้วผิวจะเรียบลื่น บางคนอาจมีผิวเป็นคลื่นหรือเป็นถุงห้อย สีผิวบริเวณนั้นอาจเปลี่ยนไป อาจเกิดอาการขาดน้ำมากเกินไปจนช็อก และต้องทำควบคู่กับการควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย

ฉีดคอลลาเจนหรือไขมัน เช่น ฉีดเพื่อให้ริ้วรอยหายไป หรือให้ริมฝีปากอิ่มขึ้น มีการฉีดหลังมือด้วยเพื่อให้หายเหี่ยวย่น วิธีนี้เหมาะกับส่วนผิวหนังที่บาง แต่คอลลาเจนอาจทำให้เกิดการระคายเคืองหรือบวม อาจไปกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันจึงต้องทดสอบก่อน ว่าผิวหนังของเราแพ้อะไรบ้างก่อนทำ ไม่ว่าจะฉีดไขมันหรือคอลลาเจนส่วนที่อยากให้อิ่มเอิบขึ้นมา อาจจะอิ่มแบบผิดรูปร่างได้ บางทีอาจมีอาการคล้ายกับเป็นไข้ ที่น่าเป็นห่วงไม่แพ้การทำศัลยกรรมต่างๆ ก็คือ การฉีดโบทอกซ์ กรอผิว ลอกผิว ทำเลเซอร์ผิว เพราะทั้งหมดนี้เมื่อคุณผู้หญิงลงทุนเจ็บตัวทำแล้ว ไม่น้อยรายเลยทีเดียวที่ต้องการการดูแลพิเศษเป็นระยะเวลานานหรือตลอดไป บางคนไม่สามารถกลับมาใช้ครีมบำรุงผิวที่เคยใช้มาได้ เพราะมันไม่พอเพียงเสียแล้ว ในยุโรปและอเมริกา การทำ microdermabrasion หรือการขัดผิวมีบริการในบิวตี้ซาลอนกันง่ายดาย แล้วยังมีแบบนำกลับไปทำเองที่บ้านทั้งๆ ที่แทบไม่รู้อะไรเลยว่าจะมีผลอย่างไรต่อผิวบ้าง หมอผิวหนังต้องรับรักษาคนไข้ที่มีอาการผิวระคายเคืองมากขึ้นทุกวัน

1. ถามตัวเองว่าต้องการให้ชีวิตดีขึ้นหรือต้องการทำศัลยกรรมกันแน่ ถ้ามีปัญหาเรื่องชีวิตคู่การทำจมูกใหม่ไม่ได้ช่วยให้ความรักราบรื่นขึ้น แก้ปัญหาชีวิตดีกว่าเจ็บตัวแล้วอาจไม่สวยขึ้นอีก

2. จุดด้อยบนใบหน้าเรานั้นหนักหนาจริงหรือเปล่า หรือคุณอยากให้ทุกอย่างเลิศเลอเพอร์เฟ็กต์อีกนิดเดียว แต่ต้องแลกกับความเสี่ยงสารพัด คนที่เป็นโรคอโนเร็กเซีย จะเห็นตัวเองเป็นคนอ้วนทั้งๆ ที่ผอมจนหนังหุ้มกระดูก คุณเห็นตัวเองสวยไม่พอทั้งๆ ที่ดูดีมากแล้วหรือเปล่า

3. คุณอาจต้องผ่าตัดซ่อมอีกครั้งหรือหลายครั้งถ้าการผ่าตัดครั้งแรกออกมาไม่ดี และสภาพผิวที่ผ่านการผ่าตัดจะดูไม่เป็นธรรมชาติเหมือนก่อนทำ

4. อย่าทำเพราะคนอื่นอยากให้คุณทำ หรือทำเพื่อให้คนอื่นพอใจ เพราะคุณจะทนรับผลของมันไม่ได้ และคุณเองเป็นคนที่ต้องอยู่กับหน้าตาหรือร่างกายที่ทำมาใหม่นี้ไม่ใช่เขา นมตู้มหรือหน้าตึงไม่ใช่ใบรับประกันการเปลี่ยนใจของผู้ชาย

5. การทำศัลยกรรมที่ไม่เหมาะสม เช่นอายุเกินสาวน้อยวัยรุ่นไปไกล แต่อยากมีโหนกแก้มสูงอย่างนางแบบแล้วใช้ผ่าตัดไขมันบางส่วนออกเพื่อให้โหนกแก้มเด่นขึ้น 10 ปีให้หลังก็จะเสียใจเพราะจะทำให้คุณดูแก่กว่าอายุจริงไปอีกหลายปีทีเดียว

6. คนที่ไปดูดไขมันมักจะคิดว่าไม่จำเป็นต้องกินอาหารไขมันต่ำ และออกกำลังกาย ในเมื่อดูดไขมันได้ ความจริงการดูดไขมันไม่ได้ง่ายกว่าและไม่สามารถทดแทนการกินอย่างเหมาะสม

7. อย่าเชื่อว่าที่เพื่อนคุณทำมาดูดีแล้วเมื่อคุณทำบ้างผลจะออกมาเป็นที่น่าพอใจเหมือนๆ กัน คนละคนคนละโครงสร้างของผิว ไม่ใช่ฝาแฝดนะคะ

8. ศัลยแพทย์ที่คุณเลือกอาจรับผ่าทุกอย่างก็จริง แต่ละคนก็จะมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ฝีมือก็เด่นกันไปคนละแบบ

9. คุณเคยหาข้อมูลรายละเอียดจากที่ต่างๆ ว่าสิ่งที่คุณจะทำมีผลร้ายเกิดขึ้นบ่อยแค่ไหนหรือไม่

10. หมอจะรับผิดชอบแค่ไหนหากการผ่าตัดไม่เป็นไปตามที่หวัง หรือถ้าต้องมีการผ่าซ่อมอีก ใครจะเป็นคนออกค่าใช้จ่าย

สิ่งที่รายการศัลยกรรมพลาสติกไม่ได้บอกก็คือ หลังจากสวยด้วยมีดหมอแล้ว และคนต้องอยู่กับผลข้างเคียงอะไรบ้าง หลายปีผ่านไปแต่ละคนเป็นอย่างไร เช่น คนอ้วนที่ตัดไขมันรวมทั้งผิวหนังออกไป ตอนทำรายการยังมีเทรนเนอร์ฝึกการออกกำลังกายลดน้ำหนักให้ แต่หลังจากนั้นเขาไม่เกี่ยวแล้ว และความอ้วนก็มาจากผลของการใช้ชีวิต

11. สไตล์การแต่งหน้า การกันคิ้วให้ได้รูป ทรงผม การแต่งตัวช่วยไม่ได้จริงๆ หรือคุณมุ่งมั่นกับการทำศัลยกรรมมากจนลืมวิธีง่ายๆ เหล่านี้

(update 1 กันยายน 2005)
[ ที่มา.. kids & family ปีที่ 10 ฉบับที่ 113 สิงหาคม 2548 ]