1. รวบรวมสติ และอย่าตระหนกกับอาการชักที่เกิดขึ้น เรื่องนี้สำคัญมากเพราะหากคุณพ่อคุณแม่ตกใจเกินเหตุ อาจให้การดูแลเบื้องต้นไม่เหมาะสม ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดอันตรายกับเด็กได้

2. จัดท่าทางของเด็กให้อยู่ในท่าที่ปลอดภัยในท่านอนหงาย เช่น ถ้าเกิดอาการชักในขณะนั่งให้จัดเด็กนอนราบลง ถึงแม้ว่าจะยังคงมีอาการกระตุกหรือเกร็งอยู่ โดยตะแคงศีรษะเด็กไปด้านใดด้านหนึ่งพร้อมกับเชยคางขึ้นเล็กน้อย ถ้ามีน้ำลายหรือเศษอาหารที่บริเวณใบหน้า ให้เช็ดออกเพื่อป้องกันการอุดกั้นทางเดินหายใจ

3. ห้ามนำวัสดุของแข็งหรือนิ้วมือล้วงเข้าไปในปาก และห้ามงัดหรือพยายามเปิดปากเด็ก

4. เช็ดตัวลดไข้ตามวิธีที่ถูกต้อง

5. ในกรณีที่แพทย์เคยแนะนำให้ใช้ยาหยุดชัก ซึ่งอาจจะเป็นยาเหน็บทวาร และคุณพ่อคุณแม่มีความเข้าใจในการใช้ยานี้ แนะนำให้ใช้ยานี้สวนทวารทันทีตามขนาดที่แพทย์แนะนำ

6. พาลูกส่งโรงพยาบาลใกล้บ้าน เพื่อรับการรักษาเฉพาะที่เหมาะสมต่อไป

• ติดเชื้อในระบบประสาท ซึ่งพบได้ทุกอายุ ถึงแม้จะพบได้ไม่บ่อยนักแต่เมื่อเกิดขึ้น อาจก่อให้เกิดความพิการรุนแรงได้ ดังนั้นเมื่อเกิดอาการชักร่วมกับไข้สูงโดยเฉพาะในเด็กอายุน้อยกว่า 1 ปี หรือในเด็กที่เกิดอาการชักร่วมกับไข้สูงเป็นครั้งแรกควรไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้ถูกต้อง
  เด็กบางคนอาจต้องตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่นๆ รวมถึงการกรวดน้ำไข้สันหลัง โดยการใช้เข็มขนาดเล็กเจาะเข้าไปในช่องระหว่างไขสันหลังกับเยื่อหุ้มที่บุรอบๆ ซึ่งเป็นวิธีเดียวที่จะวินิจฉัยโรคติดเชื้อในระบบประสาทนี้ได้

  สำหรับเด็กทารกอายุน้อยกว่า 1 ปี แพทย์จะแนะนำให้ตรวจทุกราย เพราะการตรวจร่างกายในเด็กเล็กมักจะให้ผลไม่ชัดเจนเท่าเด็กโต ยกเว้นในรายที่ไม่สงสัยว่าจะมีการติดเชื้อในระบบประสาท โดยช่องที่แพทย์ใช้เข็มเจาะเข้าไปนี้ จะอยู่ในช่วงที่ไม่มีไขสันหลังอยู่ ดังนั้นในเด็กที่ไม่มีข้อห้ามในการตรวจนี้ จะไม่ทำให้เกิดอันตรายกับไข้สันหลังอย่างที่มักจะเชื่อกัน

  ชักจากไข้ พบได้ร้อยละ 2-5 ในเด็กอายุระหว่าง 3 เดือนถึง 5 ปี แต่ส่วนใหญ่มักเกิดในช่วงอายุ 1-3 ปี การชักในกลุ่มนี้มักเกิดอาการภายใน 24 ชั่วโมงแรกที่มีไข้สูง แม้จะยังไม่มีข้อมูลเฉพาะเจาะจงว่าต้องมีไข้สูงเท่าใด โดยทั่วไปถ้าไข้ที่เกิดมากกว่า 38.5 องศาเซลเซียส ก็จะมีโอกาสชักมากกว่า

  ลักษณะการชักเป็นแบบเกร็งทั้งตัว หรือแบบกระตุกทั้งตัว ร่วมกับอาการเกร็ง โดยเกิดประมาณ 5 นาที ไม่เกิน 15 นาที เกิดได้กับเด็กที่มีพัฒนาการปกติตามอายุ อาจจะมีญาติที่เคยมีอาการชักในลักษณะเดียวกันในช่วงอายุนี้ และตรวจไม่พบความผิดปกติของร่างกาย

  อาการชักเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นโรค และอาจเกิดได้อีกพร้อมกับการมีไข้ โดยไม่ก่อให้เกิดความผิดปกติกับระบบประสาททั้งในระยะสั้นและระยะยาว และไม่ทำให้เกิดสมองพิการ

  เด็กที่มีอาการชักจากไข้นี้จะมีความสามารถในการเรียนพฤติกรรม และเชาว์ปัญญา (IQ) ไม่ด้อยกว่าเด็กที่ไม่เคยชักจากไข้ และมีทำให้มีสมาธิสั้น แต่อย่างไรก็ตามยังต้องดูแลป้องกัน ไม่ให้ลูกเกิดอาการชักเป็นดีที่สุดครับ

  จากโรคลมชัก ที่เป็นอยู่ก่อนหน้าแล้วแต่ไม่ได้รับการวินิจฉัย แล้วเกิดอาการชักขึ้นเนื่องจากไข้เป็นสาเหตุกระตุ้นให้เกิดการชักร่วมกับมีไข้ พบได้ในเด็กจำนวนน้อยๆ เท่านั้น ซึ่งต้องมีการหาสาเหตุและได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง

1. วัดไข้ด้วยวิธีที่เหมาะสม การวัดด้วยเทอร์โมมิเตอร์แบบปรอทเป็นการวัดที่แม่นยำถ้าทำได้ถูกต้อง วัดด้วยการติดเทอร์โมมิเตอร์ที่หน้าผากเป็นการวัดคร่าวๆ การวัดทางรักแร้จะแม่นยำกว่าการวัดไข้เป็นระยะๆ เช่น ทุก 4-5 ชั่วโมง จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ลดไข้ได้ทัน และการเช็ดตัวจะลดโอกาสการเกิดการชักได้

2. ให้เด็กดื่มน้ำ รับประทานยาลดไข้ เช่น paracetamol ในขนาดที่เหมาะสม ตามน้ำหนักตัว เช่น เด็กที่มีน้ำหนัก 10 กิโลกรัม ควรได้รับยา paracetamol ที่มีความเข้มข้น 120 มิลลิกรัมต่อ 1 ช้อนชา (ปริมาณ 5 มิลลิลิตร) จำนวนหนึ่งช้อนชาต่อครั้ง อาจจะให้ซ้ำได้ทุก 4-6 ชั่วโมง

3. เช็ดตัวเด็กด้วยน้ำธรรมดาซึ่งมีอุณหภูมิปกติ อย่าใช้น้ำเย็นหรือน้ำผสมน้ำแข็ง เพราะการใช้น้ำเย็นทำให้เกิดอาการหนาวสั่น มีผลทำให้ร่างกายมีอุณหภูมิเพิ่มขึ้น การใช้น้ำอุ่นไม่ได้ช่วยให้อุณหภูมิร่างกายของลูกลดลง แต่กลับจะยิ่งทำให้การลดไข้เป็นไปได้ยาก และอาจทำให้อุณหภูมิร่างกายเพิ่งสูงขึ้นกว่าเดิมด้วย

การเช็ดตัวนั้นให้เช็ดตัวด้วยผ้าชุบน้ำหมาดๆ เช็ดจากบริเวณซอกคอ รักแร้ ขาหนีบ แขน ขา ตามด้วยหน้าอก ท้อง หลัง และก้น การระเหยของน้ำจะช่วยพาความร้อนออกจากผิวหนัง จากนั้นให้นำผ้ามาชุบน้ำและบิดพอหมาดๆ และนำมาเช็ดซ้ำบ่อยๆ

ส่วนการใช้แผ่นเจลเพื่อช่วยลดไข้ อาจช่วยลดอุณหภูมิของร่างกายได้ แต่ไม่แนะนำให้ใช้ในกรณีที่เกิดอาการชักจากไข้ เนื่องจากไม่สามารถลดอุณหภูมิได้รวดเร็ว โดยทั่วไปแล้วกรณีที่เด็กมีไข้แนะนำให้ใช้ยาลดไข้ที่เหมาะสม ร่วมกับการเช็ดตัวลดไข้ที่ถูกต้อง จะได้ประโยชน์มากกว่าการใช้แผ่นเจลครับ

4. ถ้าดูแลด้วยวิธีที่กล่าวมาแล้วไข้ยังไม่ลดลง ควรนำเด็กไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัย และรักษาสาเหตุของอาการไข้ที่เกิดขึ้น

5. ในกรณีที่แพทย์วินิจฉัยว่าอาการชักที่เกิดเป็นร่วมกับไข้ ก็ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องตรวจเพิ่มเติมใดๆ ในกรณีที่มีข้อสงสัยว่า อาจจะเป็นโรคลมชักหรือโรคที่ระบบประสาทอื่นๆ จึงอาจจะมีการตรวจคลื่นสมอง หรือตรวจทางรังสี เช่น การทำ CT scan (Computerized Tomography) ของสมอง