หลังจากที่ความต้องการขั้นพื้นฐานของลูกวัยขวบแรกได้รับการตอบสนองมาโดยตลอด
เมื่อถึงวัยเตาะแตะเขาจะเริ่มเรียนรู้โลกกว้างมากขึ้น และเริ่มรู้ถึงความมีตัวตนของตัวเองมากขึ้น
ฉะนั้นบ่อยครั้งเราจะเห็นว่าเด็กวัยนี้เริ่มพูดคำว่า ไม่ เพื่อแสดงความต้องการของตัวเองอยู่บ่อยๆ
แต่ถึงแม้ลูกจะเริ่มเป็นตัวของตัวเอง และต้องการความอิสระเพียงใด สิ่งที่ทำให้ลูกวัยนี้เป็นกังวล
ยังคงเป็นเรื่องของการกลัวการพลัดพรากเหมือนลูกวัยขวบแรก เรียกว่าถึงจะกล้าออกไปเรียนรู้โลกภายนอกสักแค่ไหน
แต่ก็ยังต้องการกำลังใจจากเราอยู่สูงมากค่ะ
ในการที่ลูกได้ออกไปเปิดหูเปิดตา เขาจะเริ่มตั้งคำถามกับเราทีละเล็กทีละน้อย อย่างทำไมดอกไม้ถึงมีสีสวย
หรือหนูเกิดมาได้อย่างไร ฯลฯ คำถามเหล่านี้จะช่วยให้ลูกคลายความสงสัย และความกังวลใจที่เขามีต่อสิ่งที่เขาพบเห็นได้ค่ะ
นอกจากนั้น เด็กวัยนี้กล้ามเนื้อมือ แขนขายังทำงานได้ไม่เต็มที่ แต่บางครั้งลูกอาจอยากเรียนรู้ที่จะทำอะไรด้วยตัวเอง
แต่ทำไม่สำเร็จดังใจ ครั้นจะบอกให้เรารู้ ลูกก็ยังไม่สามารถเรียงร้อยถ้อยคำได้ดีพอ ความเครียดเล็กๆ อย่างนี้
นี่เองแหละค่ะที่ทำลูกแผดเสียงร้องเหมือนขัดใจอะไรมาอย่างแรง ถ้าความเครียดดังกล่าวไม่ได้รับความเข้าใจจากเรา
ลูกอาจรู้สึกคับข้องใจ เครียด และหงุดหงิดทุกครั้งที่เขาออกไปเรียนรู้โลกกว้าง และฝึกทำอะไรด้วยตัวเอง
ซึ่งเขาก็ยังทำอะไรได้ไม่ดีพอ ดังนั้นถ้าไม่อยากให้ลูกเครียด และแผดเสียงร้องไห้ เราควรให้กำลังใจเขา
รวมถึงแนะหรือช่วยเหลือลูกบ้าง เพื่อให้เขารู้สึกภูมิใจกับสิ่งที่เขาพยายามทำอยู่ค่ะ
สรุปภาพรวมแล้วเด็กวัยนี้ไม่ต้องการให้พ่อแม่สนองตอบความต้องการขั้นพื้นฐานมากเท่ากับเด็กเบบี้
เพราะเขาเริ่มสนใจโลกภายนอกมากขึ้น แต่อย่างไรเสียเขายังต้องการกำลังใจและแรงใจจากเราอยู่มาก
ทั้งในเรื่องการตอบข้อสงสัยและการช่วยเหลือยามที่เขาทำอะไรไม่ได้คล่องและดีเท่าผู้ใหญ่ค่ะ
พ่อแม่รับมือได้โดย...
ด้วยความที่ลูกวัยเตาะแตะกำลังอยากเรียนรู้โลกภายนอกมากขึ้น
เราสามารถหาโอกาสพาลูกไปเปิดหูเปิดตาตามสถานที่ต่างๆ อย่างพิพิธภัณฑ์เด็ก พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ
เพื่อให้เขาได้มีประสบการณ์ตรงจากสิ่งที่เขาอยากรู้ได้ค่ะ
นอกจากนั้น การหาหนังสือภาพมาอ่านให้ลูกฟังก่อนนอนจะช่วยกระตุ้นต่อมเรียนรู้ของลูกได้มากขึ้นด้วยนะคะ
เพราะเรื่องราวในหนังสือรวมทั้งภาพต่างๆ จะช่วยให้เขาได้ฝึกคิด ฝึกจินตนาการ
รวมทั้งไขข้อข้องใจบางอย่างที่ลูกอาจกำลังสงสัยอยู่ให้รู้ได้
เด็กวัยนี้ชอบลอง ชอบทำอะไรด้วยตัวเองเพราะอยากเรียนรู้โลกให้มากขึ้น
แต่ปัญหากลับพบว่าตัวเขายังไม่สามารถบังคับกล้ามเนื้อมือ แขน ขาให้ทำงานได้อย่างเต็มที่
ถ้าเราสามารถเสริมทักษะตรงนี้ให้ดีขึ้น อย่างปั้นแป้งโด หากระดาษเปล่าๆ มาให้ลูกวาดรูป
หรือหาทราย หรือไม้บล็อกมาให้ลูกฝึกอยู่บ่อยๆ อาการหงุดหงิดรำคาญใจที่ทำอะไรไม่ได้ดั่งใจ
จะลดน้อยถอยลงไปเรื่อยๆ ค่ะ
สิ่งหนึ่งที่ลูกวัยเตาะแตะมักจะทำก็คือ ตั้งคำถามกับพ่อแม่ ดังนั้นถ้าเราเข้าใจ
และอดทนที่จะตอบคำถามลูกในทุกสิ่งที่เขาอยากรู้ จะช่วยให้เขาเข้าใจอะไรมากขึ้น
และมีความสุขที่จะเรียนรู้สิ่งอื่นๆ ต่อไปในอนาคตค่ะ
(update 9 เมษายน 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 22 ฉบับที่ 255 เมษายน 2547 ]
|