มีผู้เป็นเบาหวานจำนวนไม่น้อยที่มีความวิตกกังวล ไม่กล้าเดินทางไกล
เพราะเป็นห่วงเรื่องการเลือกรับประทานอาหารนอกบ้าน และในระหว่างการเดินทาง
ด้วยเกรงว่าจะควบคุมน้ำตาลได้ไม่เป็นไปตามเป้าหมาย เพราะว่ามีเจ้าเบาหวานร่วมเดินทางไปเป็นเพื่อนด้วย
คนเป็นเบาหวาน สามารถดำเนินชีวิตได้เหมือนคนทั่วไป และไม่จำเป็นต้องเก็บตัวอยู่แต่ในบ้านตลอดเวลา
เบาหวานไม่ใช่อุปสรรคของการเดินทาง ถ้าหากดูแลสุขภาพ และเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสมอย่างสม่ำเสมอแล้ว
ก็จะสามารถเดินทางไปยังที่ต่างๆ ได้อย่างมีความสุข เช่นเดียวกับคนที่ไม่เป็นเบาหวาน
ในการเดินทางไกล หากเลือกเดินทางโดยเครื่องบิน ผู้เป็นเบาหวานสามารถขอรับบริการอาหารเบาหวานได้
เพียงแจ้งสายการบินที่เลือกเดินทางล่วงหน้าอย่างน้อย 24 ชั่วโมง ก่อนการเดินทาง
ลักษณะของอาหารที่สายการบินจัดให้สำหรับผู้เป็นเบาหวาน จะยึดแนวทางการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพที่ดี
ซึ่งไม่เพียงเหมาะสำหรับผู้เป็นเบาหวานเท่านั้น แต่ยังเหมาะกับผู้ที่ต้องการมีสุขภาพที่ดีด้วย นั่นคือ
การจัดอาหารที่มีใยอาหารสูง ได้แก่ ผัก และผลไม้ รวมทั้งเลือกใช้คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน
หรือคาร์โบไฮเดรตประเภทแป้ง ได้แก่ ข้าว ข้าวโพด เผือก มัน ก๋วยเตี๋ยว บะหมี่ ขนมปัง เป็นต้น
เนื่องจากอาหารกลุ่มนี้จะมีใยอาหารอยู่ด้วย ซึ่งจะช่วยชะลอการย่อยและดูดซึมอาหารจากลำไส้
จึงช่วยลดระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดได้ นอกจากการจัดอาหารที่มีใยอาหารสูง
และเลือกใช้คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนแล้ว อาหารที่จัดบริการให้ผู้เป็นเบาหวาน
ยังเป็นอาหารที่มีไขมันต่ำ และไม่เติมน้ำตาล
อย่างไรก็ตาม อาหารที่กล่าวนี้ เป็นเพียงอาหารหลักที่สายการบินให้บริการตามเวลาที่กำหนดไว้เท่านั้น
ไม่ได้รวมถึงเครื่องดื่มอื่นๆ ที่มีบริการตลอดเวลาในเที่ยวบินนั้นๆ ดังนั้น อย่าลืมพิจารณาเลือกเครื่องดื่มที่เหมาะสม
และนับเป็นแคลอรีที่รับประทานด้วย ควรเลือกดื่มน้ำเปล่า หากดื่มน้ำผลไม้ควรดื่มเพียงครึ่งแก้ว หรือ 120 ซีซี
และหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำหวานหรือน้ำอัดลม และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
โดยปกติหากเดินทางไปต่างประเทศ จะมีอาหารมื้อหลักจัดบริการให้ในทุกสายการบิน และทุกเที่ยวบิน
แต่ถ้าเดินทางภายในประเทศ จะไม่มีการจัดบริการอาหารมื้อหลักให้ในทุกสายการบิน หรือทุกเที่ยวบิน
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละสายการบิน บางสายการบินจะจัดบริการอาหารมื้อหลักให้ 3 ช่วงเวลา
ตามมื้ออาหาร คือในเที่ยวบินระหว่างเวลา 06.00-08.30 น. 11.00-13.30 น. และ 18.00-20.00 น.
หรือในสายการบินต้นทุนต่ำ จะไม่มีบริการอาหาร แต่จะมีบริการเครื่องดื่ม หรืออาหารว่าง เป็นต้น
ดังนั้น ก่อนจองตั๋วเครื่องบินทุกครั้ง อย่าลืมสอบถามเรื่องอาหารกับสายการบิน ที่เดินทาง
เพื่อวางแผนล่วงหน้าเรื่องการเลือกรับประทานอาหาร
กรณีที่เดินทางโดยรถยนต์ ผู้เป็นเบาหวานควรติดอาหารที่พกพาได้ง่าย เช่น นมจืดพร่องไขมัน
ขนมปังกรอบจืด หรือผลไม้ เช่น ส้ม 1 ผล หรือ กล้วย 1 ผล เป็นต้น เพื่อไว้รับประทานในยามฉุกเฉิน
เช่น รถติด ยางแตก หรืออยู่ห่างไกลจากร้านอาหาร ไม่ควรปล่อยให้ตนเองหิวจัด
หากเลยเวลาอาหารแล้วยังไม่สามารถหาร้านอาหารได้ อาจใช้อาหารที่พกพามารับประทานรองท้องไปก่อน
นอกจากการเลือกอาหารในระหว่างการเดินทางแล้ว การเลือกรับประทานอาหารในขณะอยู่นอกบ้านก็สำคัญ
หลักการง่ายๆ ที่จะช่วยให้ผู้เป็นเบาหวานรับประทานอาหารนอกบ้านได้อย่างมีความสุข
มีสุขภาพดีคือการหลีกเลี่ยงอาหารที่มีน้ำตาลสูง เช่น หมี่กรอบ ขนมจีนน้ำพริก หรือขนมหวาน เป็นต้น
รวมทั้งหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เช่น เนื้อสัตว์ติดหนัง ติดมัน หนังสัตว์ แกงกะทิ หรืออาหารทอด เป็นต้น
สิ่งเหล่านี้จะช่วยให้ผู้เป็นเบาหวาน สามารถลดปริมาณน้ำตาลและไขมันในอาหารได้
สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่ผู้เป็นเบาหวานควรให้ความระมัดระวัง คือปริมาณอาหารที่เลือกรับประทาน
ไม่ควรรับประทานในปริมาณที่มากเกินไป เพราะจะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงได้
ควรปรึกษานักกำหนดอาหารถึงปริมาณอาหารที่เหมาะสม
จะเห็นได้ว่า ไม่ว่าจะเลือกเดินทางไปโดยวิธีใด หรือไปแห่งหนตำบลไหน
หากผู้เป็นเบาหวานมีหลักในการเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม ก็สามารถเดินทางได้อย่างมีความสุข
มีสุขภาพดี และควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ตามเป้าหมาย
วิสสุตา กฤติยานิธิ
นักกำหนดอาหาร โรงพยาบาลเทพธารินทร์
(update 29 มกราคม 2005)
[ ที่มา...
กรุงเทพวันอาทิตย์ ปีที่ 16 ฉบับที่ 6051 วันอาทิตย์ที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2548 ]
|
