1. ทางตรง จากการสัมผัส คลุกคลีกับสัตว์ที่ป่วยเป็นโรคไข้หวัดนก

2. ทางอ้อม จากการกินอาหารที่ปะปนด้วยเชื้อของสัตว์ที่ป่วยเป็นไข้หวัดนก ซึ่งเชื้อจะมาจากสารคัดหลั่งของสัตว์ คือ อุจจาระ น้ำมูก น้ำตา น้ำลาย

• เริ่มจากซูบผอม เบื่ออาหาร ไข้ลด ไอ จาม หายใจลำบาก ที่หงอนและเหนียงมีสีดำคล้ำ ตาปิดเพราะหนังตาบวม
• บางตัวอาจมีอาการของระบบประสาทและท้องเสียอย่างรุนแรง
• บางตัวตายโดยไม่แสดงอาการ เพราะได้รับเชื้อปริมาณมาก และมีโรคแทรกซ้อนรวมอยู่ด้วย
• เมื่อสัตว์ได้รับเชื้อไข้หวัดนก จะใช้ระยะเวลาฟักตัวไม่กี่ชั่วโมงไปจนถึง 3 วัน ก็จะทำให้ไก่ตาย

• เคยมีการรายงานการเกิดโรคไข้หวัดนกในคนเป็นครั้งแรกในปี 2540 เมื่อครั้งที่มีการระบาดในฮ่องกง ซึ่งเชื่อกันว่าเชื้อไข้หวัดนกที่กำลังระบาดในปัจจุบัน มีการพัฒนาสายพันธุ์มาจากเชื้อตัวเดิมด้วยค่ะ แต่ปกติเชื้อโรคไข้หวัดนกจะไม่ติดต่อมาสู่คนได้ง่ายๆ หรอกนะ ยกเว้นการสัมผัสโดยตรง กับสัตว์ที่เป็นโรคจากทางเลือด น้ำมูก น้ำลาย

• ปกติแล้ว เชื้อไข้หวัดนกจะไม่สามารถเจริญเติบโตในร่างกายของคนได้ ด้วยความที่คนกับสัตว์มีสายพันธุ์ (Species) ต่างกัน เมื่อเชื้อไข้หวัดนกเข้าสู่ร่างกายคน มันจะไม่สามารถอยู่ในสภาวะอุณหภูมิร่างกายของคนเราได้ แล้วยิ่งถ้าคนไหนมีภูมิต้านทานโรค และร่างกายแข็งแรง เชื้อโรคไข้หวัดนกก็ยากที่จะทำอันตรายค่ะ

• โรคไข้หวัดนกมักระบาดในช่วงฤดูหนาว เพราะเป็นช่วงที่มีอุณหภูมิเหมาะสม ซึ่งก็ตรงกับช่วงที่ไข้หวัดใหญ่ของคนกำลังมาทักทายเหมือนกันค่ะ

• ถ้าเจ้าตัวเล็กเกิดมีอาการฟุตฟิต ตามมาด้วยไอ จาม มีน้ำมูก และเจ็บคอ ต้องรีบพาไปพบแพทย์นะคะ ถ้าเป็นไข้หวัดธรรมดา จะหายภายใน 3-7 วัน แต่หากติดเชื้อไข้หวัดนกซึ่งมีระยะฟักตัว 1-3 วัน อาการป่วยก็จะปรากฏชัดเจนและรุนแรงมากขึ้น อาการจะคล้ายๆ กับโรคไข้หวัดใหญ่ค่ะ แต่มีความรุนแรงกว่าคือ
  - มีไข้สูงมากกว่า 38 องศาเซลเซียส และปวดศีรษะมาก
  - ปวดกล้ามเนื้อทั้งตัว
  - มีอาการไอมากจนเจ็บหน้าอก
  - บางรายอาจมีอาการของระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง หรือป่วยเป็นปอดบวมแทรกด้วยค่ะ

  คนที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคไข้หวัดนก ก็คือ คนที่ทำงานในฟาร์มสัตว์ปีก คนที่ฆ่าชำแหละสัตว์ปีก และคนที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่การระบาดของไข้หวัดนก การรักษาของหมอจะเริ่มตั้งแต่การซักประวัติ ว่าสัมผัสกับสัตว์ที่ป่วยและตายจากไข้หวัดนกหรือไม่ หรืออยู่ในเขตพื้นที่ที่มีการระบาดของไข้หวัดนกหรือไม่ ซึ่งจะได้รับการรักษาอย่างใกล้ชิดจากหมอค่ะ

• รักษาร่างกายให้แข็งแรง
  ช่วงนี้ต้องระวังอย่าให้เป็นไข้หวัดนะคะ รักษาสุขภาพของเจ้าตัวเล็กให้แข็งแรงสมบูรณ์ด้วยการกินอาหารครบ 5 หมู่ ชวนกันไปออกกำลังกายเป็นประจำ แล้วพักผ่อนให้เพียงพอในห้องที่มีอากาศถ่ายเท ที่โรงเรียนอาจจะล้างแอร์ หรือเปิดห้องเพื่อให้อากาศได้ถ่ายเทบ้างค่ะ

  ทำความสะอาด

  ขั้นแรกของการตั้งด่านป้องกันเชื้อโรคเลยค่ะ เริ่มต้นที่มือก่อนเลยนะคะ เพราะทำหน้าที่เป็นสะพานนำพาเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายที่สุด ฝึกให้เด็กล้างมือทุกครั้งหลังทำกิจกรรมเสร็จ ทั้งหลังเข้าห้องน้ำ ก่อนกินข้าว เล่นของเล่นเสร็จ หรือเล่นกับสุนัข แมว ไก่ หรือนก ยิ่งต้องล้างให้สะอาดทุกซอกเล็บเลยค่ะ ฝึกให้เป็นนิสัย คุณพ่อคุณแม่และคุณครูสามารถเป็นตัวอย่างที่ดีของการล้างมือ รวมถึงการอาบน้ำให้สะอาดนะคะ

  หลีกเลี่ยงสัตว์และพื้นที่เสี่ยงโรค

  บอกเจ้าตัวเล็กว่าอย่าเล่นกับไก่หรือนกนะคะ เพราะอาจจะได้รับเชื้อได้ง่าย และอย่าให้เข้าไปอยู่ในเขตพื้นที่ที่มีการระบาดของไข้หวัดนก หรือเข้าใกล้บริเวณที่มีสัตว์ป่วยหรือตายค่ะ

  ถ้าที่บ้านหรือที่โรงเรียนเลี้ยงไก่หรือมีกรงนก คุณพ่อคุณแม่ และคุณครูต้องคอยสังเกตดูอาการของสัตว์เหล่านี้นะคะ ช่วงนี้อาจจะนำออกไปให้ห่างจากเด็กไว้ก่อนเป็นดีค่ะ รวมถึงงดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับฟาร์มเลี้ยงนก เลี้ยงไก่ หรือถ้าต้องออกไปทัศนศึกษาในสวนสัตว์ช่วงนี้ เมื่อกลับมาแล้วก็ให้เด็กอาบน้ำให้สะอาดด้วยค่ะ

  หรือถ้ามีสัตว์ปีก อย่างไก่ เป็ด นก มาตายบริเวณบ้านให้เผาหรือฝังโดยขุดหลุมลึกประมาณ 1 เมตร แล้วราดทับด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อโรค เช่น น้ำยาคลอรีน หรือปูนขาว กลบหลุมให้แน่น และอย่าจับซากสัตว์โดยเด็ดขาด ขณะขุดหลุม ควรสวมถุงมือและผ้าปิดจมูกด้วย แล้วล้างมือให้สะอาด หรือแจ้งกระทรวงสาธารณสุข หรือกรมปศุสัตว์ที่ใกล้ที่สุดค่ะ

  ปรุงสุก...ปลอดภัยชัวร์

  ถ้าคุณพ่อบ้านแม่บ้านจะเลือกซื้อเนื้อไก่หรือไข่ มีหลักง่ายๆ แต่ต้องจำให้ดีค่ะ เพราะหมายถึงชีวิตของเจ้าตัวเล็กด้วยนะคะ

  - ไม่เลือกเนื้อไก่ที่มีสีคล้ำและมีจุดเลือดออก และมีจุดขาวๆ ที่เครื่องในค่ะ

  - ส่วนไข่ให้เลือกฟองที่สดใหม่และไม่มีมูลไก่ติดมา ถ้าตอกแล้วมีกลิ่นเหม็นเน่าโชยมาก็ให้รีบทิ้งทันทีเลยนะคะ

  - ควรแยกเขียงหั่นเนื้อไก่ที่ยังไม่ปรุงสุกกับสุกแล้ว เพื่อความปลอดภัยค่ะ

  - เลือกซื้อที่มี อย. รับรองว่าปลอดภัย แล้วทั้งไก่และไข่ ก่อนจะนำมาประกอบอาหารต้องล้างให้สะอาด และทำให้สุกก่อนขึ้นโต๊ะนะคะ เพราะเชื้อไวรัสไข้หวัดนกชนิดนี้ตายเมื่อโดนความร้อนที่อุณหภูมิตั้งแต่ 60 องศาเซลเซียส โดยเชื้อจะตายภายใน 30 นาทีค่ะ ถ้าเนื้อยังมีสีแดงและเลือดปนอยู่แบบนี้ไม่ผ่านค่ะ ต้องใช้เวลาทอดเพิ่มอีก

  มีวัคซีนป้องกันมั้ยนะ

  มีวัคซีนป้องกันเจ้าตัวเล็กจากโรคไข้หวัดใหญ่ค่ะ ซึ่งราคาค่อนข้างแพง การจะตัดสินใจให้เจ้าตัวเล็กฉีด หรือไม่ก็ขึ้นอยู่กับคุณพ่อคุณแม่ หรือดูภาวะร่างกายของเจ้าตัวเล็กว่าช่วงนี้ร่างกายอ่อนแอหรือแข็งแรงเพียงใด แต่วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ไม่สามารป้องกันไข้หวัดนกได้ค่ะ

  ทางที่ดีรักษาร่างกายให้แข็งแรง ก็วางใจได้เปลาะหนึ่ง แต่ถ้าเจ้าตัวเล็กป่วย ควรให้หยุดเรียนนะคะ เพราะจะได้ไม่เป็นการแพร่เชื้อ และรับเชื้อโรคจากคนอื่นมาด้วยค่ะ