มาดูซิว่าตอนนี้ทารกของคุณเป็นอย่างไรบ้าง
ตอนนี้ทารกของคุณจะมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นวันละ 1 ออนซ์ ซึ่งอาจมีน้ำหนักมากถึง 3.5 กิโลกรัม (7 ปอนด์ 11 ออนซ์)
และยาวประมาณ 36 เซนติเมตร (14 นิ้ว) เมื่อครบกำหนด 40 สัปดาห์พอดีทารกอาจยาวถึง 20 นิ้ว
หรือมากกว่านี้เล็กน้อย
เมื่ออายุครรภ์ประมาณ 36 สัปดาห์ ทารกจะมีความสมบูรณ์ของร่างกายเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์แล้ว
และจะสามารถมีชีวิตรอดได้หากมีการคลอดก่อนกำหนด โดยอาจไม่จำเป็นต้องใช้เวลา
ในหน่วยบริบาลแรกเกิดของโรงพยาบาลนานนัก เนื่องจากปอดสมบูรณ์เต็มที่แล้ว
พร้อมที่จะทำงานเมื่อทารกออกสู่โลกภายนอก
ในช่วงสี่สัปดาห์สุดท้ายของการตั้งครรภ์ทารกจะมีการเพิ่มน้ำหนักขึ้นอย่างรวดเร็ว
และมีการสะสมไขมันใต้ผิวหนังจะทำให้ทารกดูอ้วน แก้มยุ้ย ทั้งนี้เพื่อเป็นการเตรียมตัว
ในการรองรับแรงกดที่จะเกิดขึ้นในระหว่างการคลอดนั่นเอง
ขนที่ปกคลุมร่างกายอยู่มากมายจะเริ่มหายไป และมีไขมันมาเคลือบผิวหนังอยู่แทน
ไขมันเล่านี้จะช่วยปกป้องผิวที่บอบบางของทารกเอาไว้ ผิวหนังอาจจะลอกและแห้งแตกบ้าง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า และผิวหนังมักมีสีค่อนข้างซีดเมื่อแรกคลอด
ใบหน้าเมื่อแรกคลอดจะค่อนข้างกลม และรอบขอบตาอาจดูคล้ำเล็กน้อย
ซึ่งจะหายไปเองถึงแม้บางคนจะใช้เวลานานถึงหกเดือนก็ตาม
แขนและขาจะอยู่ในท่างอ นิ้วมือและนิ้วเท้ามีความสมบูรณ์เต็มที่ และนิ้วมือและนิ้วเท้าเล็กๆ
นั้นจะมีเล็บที่บอบบางและคมอาจทำให้ข่วนตัวเองได้ซึ่งคุณอาจจะเห็นรอยข่วนนั้นได้
เมื่อทารกคลอดออกมา
หากเป็นทารกเพศชาย ตอนนี้ลูกอัณฑะจะเคลื่อนลงมาอยู่ในถุงอัณฑะเรียบร้อยแล้ว
ซึ่งจะสามารถมองเห็นได้จากการตรวจอัลตราซาวนด์ สำหรับทารกเพศหญิงจะมีเนื้อเยื่อของเต้านม
และหัวนมได้เคลื่อนมาอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องเรียบร้อยแล้ว
ขี้เทาที่อยู่ในลำไส้ของทารกจะทำให้ระบบขับถ่ายเริ่มมีการเคลื่อนไหว
และขับถ่ายเป็นครั้งแรกเมื่อทารกออกสู่โลกภายนอก
ทารกจะมีการเคลื่อนไหวน้อยลงเมื่อคุณใกล้คลอด แต่ทารกที่อยู่ในสภาวะที่ไม่ดีนัก
ก็จะเคลื่อนไหวน้อยลงเช่นกัน เพื่อเก็บพลังงานเอาไว้ ดังนั้นเมื่อคุณตื่นนอนขึ้นในตอนเช้าและก่อนเข้านอน
นั่งอยู่บนเตียงสักสามสิบนาทีและนับจำนวนครั้งของการเคลื่อนไหวของทารก หากคุณนับได้จำนวน 5-6 ครั้ง
ก็ถือว่าเพียงพอแล้วและคุณก็สบายใจได้ว่ามีความปลอดภัยในโลกส่วนตัวเล็กๆ นั้น
ทารกเคลื่อนไหว 10 ครั้งต่อวันถือว่าปกติดี
ปอดของทารกนั้นมีการพัฒนาจนสมบูรณ์เต็มที่ มีการผลิตฮอร์โมนบางชนิดออกมา
ซึ่งช่วยในการพัฒนาความสมบูรณ์ของปอดภายหลังการคลอด
หัวใจของทารกจะเต้นประมาณ 110-150 ครั้งต่อนาที เมื่อทารกคลอดออกมาจะมีการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญเกิดขึ้น
ในระบบไหลเวียนเลือด เมื่อปอดมีการขยายตัวออก ทำให้เลือดมีการไหลผ่านไปยังปอด
และเกิดระบบไหลเวียนเลือดที่สมบูรณ์
รกซึ่งให้อาหารและออกซิเจนแก่ทารกมาเป็นเวลานานจะมีความสมบูรณ์เต็มที่เมื่ออายุครรภ์ 34 สัปดาห์
หลังจากนั้นจะเริ่มมีการเสื่อมสภาพลงเมื่อมีการคลอดรกออกมา รกจะมีน้ำหนักประมาณ 1 ใน 6 ของน้ำหนักของทารก
ร่างกายของคุณแม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง ตอนนี้คุณแม่รู้สึกเป็นอย่างไรบ้าง
คุณแม่อาจจะเหนื่อยกับการตั้งครรภ์ ในเดือนสุดท้ายนี้คุณจะอุ้ยอ้ายมากขึ้น
จะไม่สามารถเคลื่อนไหวได้สะดวกเหมือนอย่างแปดเดือนแรก แต่อาการที่ไม่พึงประสงค์ต่างๆ
เช่น หายใจไม่พอ อาหารไม่ย่อย heartburn จะลดลงเนื่องจากทารกเคลื่อนตัวลงสู่ช่องเชิงกราน
และทำให้คุณเคลื่อนไหวหรือเดินได้ลำบากมากขึ้น
คุณแม่มักจะหงุดหงิดรำคาญ
ในช่วงนี้สิ่งที่มากระทบเล็กๆ น้อยๆ มักทำให้คุณหงุดหงิดอยู่เสมอ ความอดทนของคุณจะลดลง
คุณอาจจะหงุดหงิดกับการที่ต้องเดินเข้าห้องน้ำบ่อยมากนับครั้งไม่ถ้วนในตอนกลางคืน
หรืออารมณ์เสียที่ไม่สามารถก้มลงไปผูกเชือกรองเท้าของตัวเองได้ หรือรำคาญกับคำถามที่ซ้ำซาก
เช่น ท้องกี่เดือนแล้ว ? เมื่อไหร่จะคลอด ? ใกล้ครบกำหนดหรือยัง ?
คุณกังวลหรือเปล่า ?
ความกลัวจะทำให้คุณรู้สึกกังวลใจ อย่าเก็บความกลัวความกังวลเอาไว้กับตัวคุณ
พูดกับคนอื่นจะช่วยให้รู้สึกดีขึ้น และจะทำให้คุณหายกลัวได้ หากคุณถามถูกคน
ตื่นเต้นและดีใจ
เมื่อมาถึงขั้นที่ทารกมีการเจริญเติบโตเต็มที่ และพร้อมที่จะออกมาดูโลกแล้ว
บางทีคุณจะย้อนกลับไปคิดถึงเรื่องราวในแปดเดือนที่ผ่านมา
เรื่องราวบางอย่างที่เป็นสาเหตุให้คุณกังวลใจในอดีต อาจเป็นสิ่งที่ทำให้ขบขันได้ในตอนนี้
คุณจะลุกขึ้นมาทำความสะอาดและตกแต่งบ้านยกใหญ่
เหมือนเป็นสัญชาตญาณของการทำรัง คุณจะทำความสะอาดและตระเตรียมพื้นที่สำหรับต้อนรับสมาชิกใหม่
แต่ขอให้คุณมีคนช่วยทำ และอย่าหักโหมเกินไปเพราะมันอาจทำให้คุณต้องไปโรงพยาบาลก่อนกำหนด
บริเวณท้องส่วนล่างจะรู้สึกหน่วงมากขึ้น เนื่องมาจากศีรษะของทารกที่เคลื่อนลงต่ำเพื่อเตรียมพร้อมต่อการคลอด
จะมีน้ำหนักไปถ่วงบริเวณท้องส่วนล่างมากยิ่งขึ้น
ตอนนี้เลิกกังวลกับน้ำหนักที่เพิ่มมากขึ้นได้แล้ว เพราะว่ามันกำลังจะหายไปในไม่ช้า
น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นแบ่งเป็นส่วนทารก 38% ส่วนของเลือดและของเหลวที่เพิ่มขึ้น 22% ส่วนของมดลูก
เต้านม ก้นและขา ที่ขยายใหญ่ขึ้น 20% เป็นน้ำหนักของน้ำคร่ำ 11% และอีก 9% เป็นน้ำหนักของรก
ปากมดลูกจะอ่อนนุ่มขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมที่จะขยายออก หรือเปิดออกให้ทารกเคลื่อนผ่านออกมาได้
ช่องคลอดจะมีการขยายความยาวออกด้วยเช่นกัน เส้นเลือดดำจะมีเลือดมาคั่งอยู่ทำให้บริเวณช่องคลอดมีสีออกม่วงๆ
และคุณก็จะมีตกขาวออกมากขึ้น ซึ่งมีสาเหตุมาจากปากมดลูกมีการผลิตเยื่อเมือกออกมามากขึ้น
ระมัดระวังในการทรงตัวให้มากยิ่งขึ้น เพราะน้ำหนักของหน้าท้องที่มากขึ้นจะทำให้คุณเสียสมดุลของการทรงตัว
เป็นสาเหตุให้ปวดหลัง
ทาครีมให้ผิวหนังชุ่มชื้นอยู่เสมอ โดยเฉพาะบริเวณที่เป็นรอยแตกของผิวหนังบริเวณหน้าท้อง
เต้านม สะโพกและต้นขา รอยแตกนี้อาจจางลงได้บ้าง
พักให้มากขึ้น ลดกิจกรรมต่างๆ ลง ผ่อนคลายความตึงเครียด เพราะมีทฤษฎีที่พบว่า
ฮอร์โมนจะหลั่งออกมาในขณะที่มีความเครียด ซึ่งเป็นสาเหตุให้มดลูกบีบตัวทำให้คลอดก่อนกำหนดได้
ในหญิงตั้งครรภ์ที่ใกล้จะคลอดจะมีของเหลวสะสมอยู่ตามเข่า เท้า ขาส่วนล่าง ทำให้อวัยวะเหล่านั้นบวมขึ้น
การยกขาสูง หรือการแช่ขาในอ่างน้ำเย็นจะช่วยให้อาการบวมดีขึ้น
เมื่อดำเนินการตั้งครรภ์มาจนถึงเดือนที่ 9 หรือเดือนที่ 10 แล้วการตั้งครรภ์ก็จะต้องสิ้นสุดลง
สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ช่วยกันดูแลประคบประหงมมาเป็นเวลานานนั้น บัดนี้ก็จะออกมาดูโลกภายนอก
ให้ชื่นชมกันแล้วครับ คอลัมน์พัฒนาการในครรภ์ซึ่งได้เขียนมานานกว่าปีแล้วนั้นก็ต้องสิ้นสุดลงเช่นกัน
หวังว่าที่ผ่านมาจะให้ประโยชน์แก่ผู้อ่านบ้างไม่มาก็น้อย อาจช่วยให้สามารถจินตนาการถึงภาพของลูกน้อยในครรภ์ได้ชัดเจนขึ้น
และเข้าในถึงพัฒนาการในช่วงอายุครรภ์ต่างๆ เพื่อเป็นแนวทางในการดูแลครรภ์ได้อย่างเหมาะสม
ทั้งนี้หมอก็ต้องขอขอบคุณผู้อ่านทุกท่านที่ติดตามมาโดยตลอดและหวังว่าจะได้พบกันใหม่ในคอลัมน์อื่นๆ ต่อไปครับ
(update 16 พฤศจิกายน 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารบันทึกคุณแม่ เมษายน 2548 ]
|
