สมัยนี้คนเราแต่งงานกันช้าลง พลอยให้มีเบบี้ช้าตามไปด้วย เกือบ 40 โน่นแน่ะ
ถึงจะมีเจ้าตัวเล็ก ขณะบางคนก็ตั้งท้องตอนเอ๊าะๆ เป็นคุณแม่ในวัยไม่ถึง 20
ปัญหามันอยู่ตรงนี้ล่ะค่ะ ตรงที่สุขภาพของแม่ท้องวัยสาวรุ่นๆ กับสาวมากๆ เขาว่าเสี่ยงอันตรายน่าดู
แม่อายุไม่ถึง 20 ปี
ข้อมูลจากโรงพยาบาลศิริราชปี 2541-2544 พบว่าแม่ท้องผู้มีอายุน้อยกว่า 20 ปี มีถึง 10-13%
และในอนาคตตัวเลขนี้จะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
ฟังๆ ดูอาจมีผู้อ่านคิดว่า เอ...ตั้งท้องตั้งแต่ยังสาวก็ย่อมดีกว่าตั้งท้องตอนแก่สิ
เพราะไหนร่างกายจะสดกว่า แข็งแรงกว่า แต่ตามการศึกษาที่ผ่านมาเขาบอกว่า
แม่ท้องสาวจะต้องผจญกับภาวะเสี่ยงหลายๆ อย่างไม่ว่าจะเป็น...
- ภาวะแย่งอาหารกันเองระหว่างแม่ลูก เพราะร่างกายของแม่ท้องสาวยังต้องการอาหาร
เพื่อการเจริญเติบโตสำหรับตัวเองอยู่ แต่เมื่อมีลูกความต้องการอาหารจะเพิ่มขึ้น
ทำให้เกิดภาวะแย่งอาหารกันขึ้นได้ระหว่างแม่กับลูก และส่งผลให้ลูกเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่ค่ะ
- ร่างกายไม่พร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ เนื่องจากกระดูกเชิงกรานจะขยายเต็มที่เมื่ออายุ 18 ปีเต็ม
และจะใช้งานได้มีประสิทธิภาพในช่วงอายุ 20 ปีต้นๆ ในกรณีแม่ท้องสาวอายุต่ำกว่า 18 ปี
จะมีปัญหาในการคลอดเพราะเชิงกรานขยายยังไม่เต็มที่ บางรายอาจต้องผ่าตัดคลอดหรือเกิดตกเลือดหลังคลอดได้ง่าย
- เด็กน้ำหนักน้อย จากตัวเลขพบว่า เด็กที่คลอดจากแม่ท้องสาวถึง 18% จะมีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน
ยิ่งรายไหนสูบบุหรี่ด้วยแล้วจะยิ่งเพิ่มโอกาสที่จะได้ลูกน้ำหนักตัวน้อยเป็นสองเท่าทีเดียว
- เด็กคลอดก่อนกำหนด โดยเฉพาะแม่ท้องอายุน้อยกว่า 16 ปี มีโอกาสคลอดก่อนกำหนดมากกว่าคุณแม่ทั่วๆ ไป
และผลที่ตามมาคือลูกอาจจะมีภาวะปัญญาอ่อน หรืออวัยวะภายในร่างกายเจริญเติบโตไม่เต็มที่
แถมยังเสี่ยงกับการเสียชีวิตตั้งแต่เป็นทารกด้วยค่ะ
- วุฒิภาวะยังเป็นเด็กอยู่ แม่ท้องสาวส่วนใหญ่ยังสนุกกับการใช้ชีวิต
แต่การมีลูกอาจทำให้สัมพันธภาพระหว่างเพื่อนห่างเหินกันไปบ้าง
ซึ่งจะส่งผลต่ออารมณ์ของแม่อย่างมาก นอกจากนั้นพ่อแม่หรือญาติผู้ใหญ่มักจะดูแลอย่างใกล้ชิด
เพราะห่วงใยการตั้งท้องก่อนวัยอันควร จึงอาจทำให้แม่ท้องรู้สึกอึดอัดใจและเครียดได้ง่ายค่ะ
แม่อายุเกิน 35 ปี
ทางการแพทย์ถือว่าการตั้งท้องตอนอายุมากคือ 35 ปีขึ้นไป เมื่อไปฝากท้องกับหมอสูติฯ
จะได้รับการดูแลเป็นพิเศษถึงหลังคลอด เพราะมีความเสี่ยงนับตั้งแต่...
- เหนื่อยง่าย ธรรมดาแล้วช่วงท้องมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนทำให้แม่ทุกคนรู้สึกเหนื่อยกว่าปกติ
แต่ถ้าเป็นแม่ท้องอายุมากความเหนื่อยจะทวีคูณขึ้นค่ะ
- โรคแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ เช่น ครรภ์เป็นพิษ โรคความดันโลหิตสูง
ซึ่งแม่ท้องอายุมากมีความเสี่ยงต่อโรคนี้ถึง 2 เท่า เมื่อเทียบกับแม่ท้องสาว
โรคเบาหวานอีกเช่นกันค่ะ แม่ท้องอายุมากจะมีความเสี่ยงเป็นโรคนี้ถึง 2-3 เท่า
เมื่อเทียบกับแม่ท้องสาว ซึ่งโอกาสเสี่ยงจะยิ่งสูงขึ้นอีกถ้าแม่มีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นตลอดหลายปีที่ผ่านมา
- ตกเลือดได้ง่าย ในกรณีแม่ที่เคยมีลูกมาก่อนหน้านี้แล้ว ความเสี่ยงในการตกเลือดจะมากขึ้น
- แท้งได้ง่าย มีความเสี่ยงที่จะแท้งเกือบ 18% และมีการศึกษาระบุด้วยนะคะว่า
มีอัตราการตายของทารกในท้องโดยไม่รู้สาเหตุสำหรับแม่ท้องอายุมาก
มากกว่าแม่ท้องสาวถึง 2 เท่าด้วยกัน
- และสาเหตุการแท้งก็มีหลายสาเหตุเช่นกัน อาทิ ไข่ไม่มีความสมบูรณ์ตั้งแต่แรก
เยื่อบุโพรงมดลูกไม่แข็งแรงพอจะพยุงครรภ์นั้นๆ ต่อไป แม่บางรายอาจต้องผจญกับภาวะรกเกาะต่ำ
หรือรกหลุดลอกตัวจากผนังมดลูกทำให้แท้งได้ง่าย
- ต้องผ่าตัดคลอด เพราะอุ้งเชิงกรานขยายตัวได้น้อยลง ทำให้กระบวนการคลอดของแม่ท้องอายุมาก
ใช้เวลานานกว่าแม่ท้องสาว และเมื่อหมอสูติฯ เห็นว่าแม่ต้องใช้เวลาเบ่งคลอดนานเกินกว่า 2 ชั่วโมง
หมอจะตัดสินใจให้แม่รับการผ่าตัดคลอด
- ลูกอาจมีน้ำหนักน้อย เมื่อเทียบกับเด็กที่คลอดโดยแม่อายุไม่มากนัก
- ลูกเสี่ยงสูงเป็นดาวน์ซินโดรม โดยหมอจะเจาะน้ำคร่ำตรวจให้ช่วงครรภ์ที่ 16-18
เพราะช่วงนี้เซลล์จากผิวเด็กจะหลุดลอกออกมาในน้ำคร่ำมาก การตรวจเซลล์ของทารกจะทำให้เรารู้ว่า
ลูกผิดปกติหรือไม่ แต่ถ้าเราไม่ต้องการให้ตรวจก็ได้อีกเหมือนกัน เป็นสิทธิ์ของเราเองค่ะ
ไม่ว่าจะเป็นแม่ท้องอายุมากเกินหรือน้อยเกิน ทางที่ดีเมื่อรู้ตัวว่าท้องควรรีบไปฝากท้อง
และปฏิบัติตามที่หมอแนะนำ ที่สำคัญควรบำรุงตัวเองด้วยอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพอย่างปลา
ไข่ ผักใบเขียวๆ หรือผลไม้สดๆ และหมั่นออกกำลังกาย ทำใจให้สบาย
อย่างน้อยปัจจัยเหล่านี้จะช่วยทุเลาปัญหาที่พ่วงมากับ วัย ที่ มากเกิน และ น้อยเกิน ได้ค่ะ
(update 4 กรกฎาคม 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 23 ฉบับที่ 265 กุมภาพันธ์ 2548 ]
|