”คุณๆ คงจะทราบกันดีครับว่า เมื่อไปฝากครรภ์จะเป็นที่ใดก็ตามคุณจะต้องถูกเจาะเลือดเอาไปตรวจ (ถ้าสถานที่คุณไปฝากครรภ์นั้นมีมาตรฐานทางการแพทย์) " ทำไมต้องเจาะเลือดตรวจ ? คำตอบก็คือ ก็เพื่อดูว่าสุขภาพโดยรวมของคุณนั้นอยู่ในสภาพดีหรือไม่ มีอะไรต้องแก้ไขหรือเปล่า หรือว่าจะมีอะไรที่มีอันตรายเกิดขึ้นกับทารกในครรภ์ได้ จะได้หาทางแก้ไข หรือว่าเตรียมตัวเตรียมใจล่วงหน้ากับสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้นมาได้ในอนาคต เป็นต้น แล้วจะต้องเจาะตรวจอะไรบ้าง ? ก็มีอยู่ไม่กี่อย่างหรอกนะครับ ประการแรกก็คือ ตรวจดูสภาพเลือดทั่วๆ ไปว่า เลือดคุณมีคุณลักษณะเป็นปกติดีหรือไม่ มีโลหิตจางแอบแฝงในตัวคุณหรือเปล่า ชาวไทยเราจำนวนหลายเปอร์เซ็นต์ทีเดียวที่มีโรคโลหิตจางแอบแฝงอยู่ด้วย โดยที่เจ้าตัวไม่รู้ตัวมาก่อนเลย จะมารู้กันก็ตอนตั้งครรภ์นี่แหละ” โลหิตจางที่ทางแพทย์พบได้บ่อยจนเป็นที่รู้จักกันดีก็คือ โรคธาลัสซีเมีย โรคนี้มี 2 ลักษณะ คือ ลักษณะที่เป็นโรคเต็มตัวซึ่งเจ้าตัวก็มักจะรู้ตัวเอง เพราะจะมีโลหิตจางอย่างมาก แถมเหนื่อยง่าย อาการของโรคบอกยี่ห้อได้เลยว่างั้นเถอะ อีกลักษณะหนึ่งซึ่งเจอได้บ่อยกว่ามากก็คือ เป็นโรคแบบแอบแฝง คือไม่ส่ออาการของโรค อาจมีโลหิตจางบ้างแต่ไม่มาก อาการเหนื่อยง่ายก็มักจะไม่เกิดขึ้น นอกเสียจากว่าได้ออกกำลังกายมากๆ จะรู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าชาวบ้าน ลักษณะของแบบโรคนี้อาจจะเรียกคนที่เป็นได้ว่า เป็นพาหะของโรค หมายความว่า สามารถผ่องถ่ายไปยังลูกหลานเหลนโหลนได้ทางพันธุกรรม เพราะเหตุที่มันสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้นี่เอง มันจึงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งที่คุณๆ จะต้องได้รับการเจาะเลือดตรวจหาสภาพของโรคที่อาจแอบมากับตัวคุณได้ โดยที่คุณไม่รู้ตัวมาก่อนเลย ว่ากันตามความจริงแล้ว การเจาะเลือดหาโรคที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้แบบโรคเลือดที่ว่านี้นั้น ควรจะได้ตรวจกันให้รู้ดำรู้แดงกันตั้งแต่เป็นแฟนกัน หือว่าอย่างน้อยก็ตอนก่อนแต่งงาน หรือว่าตอนเตรียมตัวที่จะตั้งครรภ์มีลูก เพราะถ้าหากได้รู้ก่อนล่วงหน้าจะได้มีการเตรียมตัวเตรียมใจ กับเรื่องของการสร้างครอบครัวที่สมบูรณ์แบบได้ แต่ก็เอาละได้มาเจาะเลือดกันตอนที่ตั้งครรภ์แล้ว ก็ยังดีกว่าไม่ได้เจาะเอาไว้เลย เมื่อได้รับทราบผลของเลือดที่เจาะแล้ว หากทราบว่าคุณเป็นพาหะนำโรคทางพันธุกรรมก็จะได้วางแผนการมีลูกได้ถูกว่า ควรจะมีลูกกี่คน หรือไม่ควรมีลูกเลยจะได้เป็นการตัดตอนของการผ่องถ่ายโรคทางพันธุกรรมไปได้ เพราะว่าถ้าหากว่าชั้นของลูกได้รับการถ่ายทอดพันธุกรรมของโรคมาจากพ่อแม่นั่นก็หมายความว่า โรคอาจจะถ่ายทอดไปถึงชั้นลูก ชั้นหลานและต่อๆ ไป ไม่มีที่สิ้นสุด คงจะไม่มีอะไรดีแน่ต่อทั้งสังคมครอบครัวเอง และต่อสังคมโดยรวมของประเทศชาติ ประการที่สองของการเจาะเลือด ตามความจำเป็นก็คือ ตรวจหาโรคติดเชื้อบางอย่างที่มีความสำคัญต่อทารกในครรภ์ ได้แก่ โรคซิฟิลิส กับโรคเอดส์ ซึ่งทั้งสองโรคนี้คุณๆ คงจะรู้จักมันดี และคงไม่มีใครอยากจะให้ลูกคลอดออกมาแล้วเป็นโรค หรือมีผลกระทบจากโรคภัยร้ายแรงดังกล่าว การเจาะเลือดดูโรคที่ว่านี้ จึงถือว่าเป็นสิ่งที่จำเป็นที่ถือว่าจะต้องเจาะตรวจดูทุกรายไป แม้ว่าการเจาะดูโรคเอดส์เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนจำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากคนไข้เสียก่อนว่า อนุญาตให้เจาะดูโรคเอดส์ได้ มิฉะนั้นแล้ว โดยสิทธิของมนุษย์ทางแพทย์เองก็ไม่สามารถกระทำได้ ถ้าหากไม่ได้รับอนุญาตก่อนการเจาะ แต่ยังไม่เคยเจอคุณแม่ท่านใดปฏิเสธการเจาะเลือดหาโรคเอดส์มาก่อนเลย แม้แต่รายเดียวและกับตัวคุณเอง ผมเชื่อเลยว่าคุณก็ไม่ปฏิเสธเช่นเดียวกัน ประการที่สาม การเจาะดูว่า คุณมีภูมิต้านทานโรคบางชนิดที่มีส่วนสัมพันธ์กับทารกในครรภ์หรือไม่ เช่น ภูมิต้านทานต่อโรคหัดเยอรมัน เพราะถ้าตรวจแล้วพบว่า คุณมีภูมิต้านทานอยู่แล้วก็ให้สบายใจได้ ว่าทารกของคุณในครรภ์จะปลอดภัยจากหัดเยอรมันอย่างแน่นอน แต่ถ้าตรวจแล้วคุณไม่มีภูมิต้านทานต่อหัดเยอรมัน ก็จะช่วยให้คุณมีความระมัดระวังที่จะไม่ให้เกิดโรคนี้ขึ้นมากับตัวคุณโดยเฉพาะในช่วงอายุครรภ์ 3 เดือนแรก เพราะถ้าเป็นโรคหัดเยอรมันนี้ในช่วง 3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ นั่นก็เท่ากับว่ามีความเสี่ยงต่อความพิการ เกิดขึ้นกับทารกในครรภ์แล้ว และความพิการที่เกิดขึ้นก็ใช่ว่าเป็นความพิการอย่างอ่อนๆ นะครับ ตรงกันข้ามจะรุนแรงมาก เป็นต้นว่า ตาบอด หูหนวก ปัญญาอ่อน รวมไปถึงความพิการทางหัวใจด้วย จึงขอแนะนำว่า ถ้าใครยังไม่มีภูมิต้านทานต่อโรคหัดเยอรมันก่อนการตั้งครรภ์มีลูกแล้วล่ะก็ควรจะฉีดวัคซีนกันเสียก่อน อีกประการหนึ่งคือ โรคไวรัสตับอักเสบ ชนิดบี คุณก็จะได้รับการตรวจเพื่อดูว่า คุณมีภูมิต้านทานหรือไม่ หรือว่าคุณเป็นพาหะนำโรคหรือไม่ ว่าไปแล้วเรื่องของไวรัสตับอักเสบ ชนิดบีใช่ว่าจะเกี่ยวข้องกับทารกในครรภ์ซักเท่าไหร่ แต่ความจริงแล้วมันเกี่ยวข้องกับความเป็นครอบครัวเสียมากกว่า เพราะถ้าหากใครในครอบครัวเป็นพาหะนำโรค บุคคลอื่นในครอบครัวทุกคนจำเป็นต้องมีภูมิต้านทานโรค หรือต้องฉีดวัคซีนคุ้มกันจะได้ไม่ต้องเสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือเป็นโรค ทารกแรกคลอดจะได้รับการฉีดวัคซีนตั้งแต่แรกเกิด แต่ถ้าคุณแม่เป็นพาหะนำโรคอยู่ครับ ทารกแรกเกิดจำเป็นต้องได้รับการฉีดยาป้องกันการกำเริบของโรคที่ทารกอาจจะได้รับมาจากแม่ตั้งแต่ตอนคลอดนั้นแล้ว การเจาะเลือดตรวจตอนฝากครรภ์ จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งและใช่ว่าจะมีแต่ที่ผมกล่าวถึงเท่านั้น ยังคงมีอีกหลายอย่างที่สำคัญ แล้วคุณจะได้รับทราบเมื่อคุณตั้งครรภ์และไปฝากครรภ์กับแพทย์นะครับ (update 14 มีนาคม 2005) [ ที่มา... นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 11 สิงหาคม 2547 ]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600