• ตากุ้งยิง
  พบไม่บ่อยในเด็กแรกเกิด เพราะเด็กแรกเกิดจะมีภูมิคุ้มกันที่ได้รับจากนมแม่ แต่พบในเด็กอายุประมาณ 6 เดือนขึ้นไป ซึ่งมักใช้มือจับโน่นจับนี่ มือจึงมักสกปรก แล้วมาขยี้ตาทำให้เกิดการติดเชื้อที่เปลือกตา เกิดเป็นตุ่มอักเสบที่เปลือกตาขึ้นมาได้

  จึงควรพาลูกไปพบจักษุแพทย์เพื่อรักษาอาการอักเสบ อาจต้องปิดดวงตาสักพัก เพื่อไม่ให้ลูกน้อยขยี้ตาที่อักเสบจนการติดเชื้อลุกลาม

  นอกจากนี้ในเด็กที่เป็นโรคผิวหนังพุพอง (Impetigo) ทั้งที่หน้าและหัว อาจเป็นเม็ดที่เปลือกตาที่เรียกว่าตากุ้งยิงร่วมด้วย ถ้ารักษาโรคผิวหนัง ตากุ้งยิงจะหายไปพร้อมกัน

  หนังตาบวมแดง มีขี้ตาสีเหลืองหรือสีเหลืองปนสีเขียว

  อาการเช่นนี้แสดงว่ามีเชื้อโรคเข้าตาลูก ทำให้ตาอักเสบ เชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อไวรัสที่มาจากฝุ่น หรืออากาศที่ไม่สะอาดเป็นสาเหตุ ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีเพราะแพทย์จะจัดยาหยอดตาที่เหมาะกับโรคมาให้ค่ะ

  โรคตาแดง (เยื่อตาอักเสบเฉียบพลัน)

  จะทำให้ลูกมีขี้ตาเต็มตาจนแทบจะลืมตาไม่ขึ้นเวลาตื่นนอนตอนเช้า ต้องพาไปพบจักษุแพทย์ เพื่อรักษาอาการติดเชื้อและอักเสบ เพราะโรคตาแดงมีสาเหตุจากเชื้อโรคหลายชนิด อาจเกิดจากเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อไวรัส หรือบางครั้งเกิดจากอาการภูมิแพ้ต่อสิ่งที่ระคายเคืองนัยน์ตา แต่ถ้าเป็นตาแดงที่แพร่ระบาดอย่างเร็ว มักจะเกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งก็ยังเกิดจากไวรัสหลายชนิดอีกเช่นกัน

  ตาแดงจากเชื้อไวรัสอาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น การอักเสบในช่องปากและคอหอย โดยบริเวณตาขาวจะแดงมาก น้ำตาไหล เคืองตา ปวดตา มีขี้ตาเยอะ

  จริงๆ แล้วไม่มียารักษาโรคตาแดงที่เกิดจากเชื้อไวรัส แต่การใช้ยาหยอดตาที่เป็นยาปฏิชีวนะ จะช่วยป้องกันไม่ให้มีเชื้อแบคทีเรียมาซ้ำเติมทำให้ตาอักเสบเพิ่มขึ้น

  ในเด็กอายุ 4-5 เดือน ถึงแม้จะเป็นตาแดง อาการมักจะไม่หนัก หยอดตา 3-4 วันอาการตาแดงก็หาย ส่วนอาการแทรกซ้อนอื่นๆ ถ้ามีมักจะหายไปในเวลา 12-14 วัน

  ตาแฉะเนื่องจากติดเชื้อ

  พบได้บ่อยในทารกแรกเกิด ส่วนใหญ่เป็นเพราะมีสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในตาเด็กระหว่างการคลอด เช่น น้ำคร่ำหรือเลือด หรืออาจได้รับสิ่งแปลกปลอมหลังคลอดแล้ว อาการคือลูกจะมีขี้ตามาก เลยทำให้ลืมตาไม่ค่อยขึ้นเมื่อตื่นนอน เพราะขี้ตาที่แห้งเหนียว ควรพาลูกไปพบแพทย์ เพื่อหาสาเหตุและรักษาอาการอักเสบให้เหมาะสม

  ตาแฉะเพราะแพ้สารเคมี

  ทารกแรกเกิดอาจเกิดอาการแพ้สารซิลเวอร์ในเตรตที่หยอดตาหลังคลอด เพื่อป้องกันการติดเชื้อหนองในจากแม่ ทำให้มีตาแฉะได้ คุณพ่อคุณแม่ควรทำความสะอาดเช็ดขี้ตาให้ลูกอย่างสม่ำเสมอ อาการแพ้จะค่อยๆ หายไปเอง

• ท่อน้ำตาอุดตันตั้งแต่เกิด
  ภาวะท่อน้ำตาอุดตันในเด็กเป็นปัญหาที่พบบ่อยมาก พบได้อย่างน้อย 6% ของทารกแรกเกิด และมักพบในเด็กเล็กๆ อายุประมาณ 2-3 เดือนด้วย โดยเด็กจะมีตาแฉะและน้ำตาไหลออกมาก บางครั้งอาจมีขี้ตามากตามมาได้ ซึ่งในตอนแรกอาการตาแฉะจะมีเพียงน้ำตาใสๆ แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะพบว่า เด็กบางคนจะเริ่มมีขี้ตาเป็นสีเขียวมากขึ้น ซึ่งแสดงว่ามีเชื้อโรคเข้าไปและเกิดอาการติดเชื้อ ซึ่งอาการเหล่านี้คุณพ่อคุณแม่จะสังเกตเห็นได้ ตั้งแต่ลูกน้อยอายุ 2-3 สัปดาห์หลังคลอด

  เด็กที่มีภาวะท่อน้ำตาอุดตัน คุณหมอมักจะให้นวดบริเวณหัวตาของลูกน้อยร่วมกับหยอดตาด้วยยาปฏิชีวนะ ซึ่งถ้าอาการตาแฉะไม่ดีขึ้น จะใช้เครื่องมือขยายท่อน้ำตาช่วย หรืออาจพิจารณารักษาด้วยการผ่าตัดต่อไปได้

  วิธีนวดตาลูกน้อย...เมื่อหนูท่อน้ำตาตัน
  ท่อน้ำตาตันเป็นโรคที่พบบ่อยในทารก หากลูกน้อยเกิดภาวะท่อน้ำตาตัน คุณหมอตามักจะแนะนำให้นวดตาลูก ซึ่งจะช่วยทำให้ท่อน้ำตาเปิด และป้องกันถุงน้ำตาและเยื่อบุตาอักเสบได้

  วิธีก็ง่ายๆ ค่ะ นวดตาให้ลูกวันละประมาณ 2-6 ครั้ง ครั้งละ 10 ที โดยวางนิ้วก้อยไว้ที่ตำแหน่งหัวตาชิดดั้งจมูก ซึ่งจะตรงกับตำแหน่งของถุงน้ำตาและส่วนบนของท่อน้ำตา กดเบาๆ และเคลื่อนลงข้างล่างเพื่อเพิ่มความดันในท่อน้ำตา และทำให้รูของท่อน้ำตาเปิด

  โดยก่อนนวดตาให้ลูก คุณพ่อคุณแม่ควรจะล้างมือให้สะอาดและตัดเล็บให้สั้น เพื่อป้องกันไม่ให้เล็บทำร้ายผิวหนังและดวงตาของลูก

  ต้อกระจกตั้งแต่กำเนิด

  ต้อกระจกคือภาวะเลนส์แก้วตามีสีขาวขุ่น คุณพ่อคุณแม่อาจสงสัยว่าต้อกระจกพบในคนสูงอายุเท่านั้นไม่ใช่หรือ จริงๆ ก็คือต้อกระจกสามารถพบในเด็กเล็กๆ หรือแม้กระทั่งเด็กแรกเกิดได้เช่นกัน ต้อกระจกตั้งแต่กำเนิดนี้ อาจพบร่วมกับความผิดปกติของส่วนอื่นๆ ของร่างกายได้ เช่น หัดเยอรมัน หรือในเด็กที่เป็นโรคหัวใจรั่ว เป็นต้น การรักษามักจะต้องผ่าตัดเอาต้อกระจกออก ในรายที่ต้อกระจกขาวขุ่นมาก

  ตาขี้เกียจ

  ตาขี้เกียจเป็นภาวะที่พบได้บ่อย โดยหนูน้อยจะมีดวงตาซึ่งดูแล้วปกติดี แต่ระดับสายตาแย่กว่าปกติ เช่น สายตาข้างใดข้างหนึ่งไม่ทำงานตามปกติ ตาขี้เกียจอาจมีสาเหตุจากตาเหล่ หนังตาตก ต้อกระจกตั้งแต่กำเนิด หรือสายตาสั้น ยาว หรือเอียงมากๆ ได้

  คุณพ่อคุณแม่อาจมีวิธีทดสอบว่าลูกมีตาขี้เกียจหรือไม่ได้ด้วยตนเอง โดยนำของเล่นมาล่อที่หน้าลูก และใช้มือบังตาลูกข้างใดข้างหนึ่งไว้ เช่น เอาของเล่นมาล่อ แล้วเอามือปิดบังตาข้างขวาไว้ ถ้าลูกไม่มีปฏิกิริยาตอบสนองต่อของเล่น ลูกไม่ตอบสนองแสดงว่าตาซ้ายของลูกอาจจะมองไม่เห็นสิ่งของที่อยู่ตรงหน้าได้ดี

  การรักษาภาวะตาขี้เกียจด้วยการปิดตาข้างที่ปกติดี เพื่อกระตุ้นให้ตาข้างที่ผิดปกติ (ตาขี้เกียจ) กลับมาทำงานเป็นปกติ สามารถทำให้สายตากลับมาเป็นปกติได้ ถ้านำเด็กมารับการรักษาตั้งแต่อายุน้อยๆ แต่ถ้าอายุเกินกว่า 9 ปีไปแล้วการรักษามักได้ผลไม่ดี

  มะเร็งจอประสาทตา

  เป็นโรคร้ายแรงที่สามารถพบได้ในเด็กเล็ก และมีความรุนแรงจนอาจต้องสูญเสียดวงตาหรือชีวิตได้ ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ทันท่วงที

  มะเร็งจอประสาทตามักพบในเด็กเล็กอายุประมาณ 1-3 ปี เด็กมักจะมีอาการตาวาวสีขาวเหมือนตาแมว หรือมีอาการอักเสบของตา บางคนอาจจะตามมาด้วยปัญหาตาเหล่ก็ได้ การรักษานั้นถ้ามะเร็งมีขนาดเล็กอาจใช้เลเซอร์ หรือจี้ความเย็นรักษาได้ แต่ถ้ามีขนาดโตมากอาจจำเป็นต้องผ่าตัดเอาลูกตาออก หรือรักษาด้วยการฉายแสงรังสีหรือใช้ยาเคมีบำบัด

  ต้อหินแต่กำเนิด

  ต้อหินเป็นภาวะที่มีความดันภายในลูกตาสูงและมีการทำลายขั้วประสาทตา พบได้ในเด็กตั้งแต่แรกเกิด โดยเด็กมักมีอาการน้ำตาไหล ตาสู้แสงสว่างไม่ได้ กระจกตาดำจะมีสีขาวขุ่น และมีขนาดโตขึ้นเหมือนลูกตาวัวได้ มักจะใช้ยาลดความดันตาในระยะแรก และตามด้วยการผ่าตัด

  ตาเหล่

  ช่วงที่เด็กทารกยังเล็กมากอาจดูเหมือนว่าลูกตาเหล่ เพราะจมูกยังไม่มีดั้งและแบนกว้าง เมื่อทารกโตขึ้นเริ่มมีสันจมูกโด่งขึ้น ลักษณะการเห็นที่ดูเหมือนตาเหล่ก็จะหายไป แต่คุณพ่อคุณแม่ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจ ถ้าพบว่าลูกเราอาจมีตาเหล่ควรรีบปรึกษาแพทย์ เพราะถ้ามีตาเหล่จริงตาข้างนั้นจะไม่ได้ใช้งาน ทำให้สายตาไม่พัฒนาจะเกิดตาขี้เกียจขึ้นได้

  ในระยะแรกเกิด 2-3 เดือนแรกของทารก บางครั้งเวลาทารกดูอะไรใกล้ๆ ตาจะเหล่เข้าหากันเป็นปกติ แต่หลังจาก 4 เดือนไปแล้ว ตาควรจะตรงเสมอ โดยตาที่เหล่ออกด้านข้างไปทางหู เราเรียกว่าตาเหล่ออก ถ้าตาที่เหล่เข้ามาด้านจมูก เราเรียกว่าตาเหล่เข้า

  ตาเหล่มักจะพบร่วมกันภาวะตาขี้เกียจได้บ่อย คุณหมอมักจะรักษาภาวะตาขี้เกียจให้ดีขึ้นก่อน แล้วจึงแก้ไขภาวะตาเหล่ ซึ่งอาจต้องใช้การผ่าตัดแก้ไข

• เด็กแรกเกิดจะเริ่มมีน้ำตาประมาณสัปดาห์ที่ 2 ตั้งแต่เกิด ดังนั้นหากมีของเหลวออกมาจากตาทารกก่อนเด็กอายุ 2 สัปดาห์ ถือเป็นสิ่งผิดปกติ
• ลูกตาสั้น
• ลูกน้อยไม่มองหน้าแม่ขณะที่ดูดน้ำนม
• ดวงตาข้างใดข้างหนึ่งเขออก เขเข้าใน เขขึ้น หรือเขลงล่าง
• เอียงหน้าหรือศีรษะเมื่อตั้งใจมองของเล่นหรือโทรทัศน์
• เวลามองชอบหลับตาข้างใดข้างหนึ่ง
• ชอบกะพริบตาถี่ๆ หรือหยีตาเวลามอง
• ตาแดงมากผิดปกติ
• หนังตาบวมหรือแดง
• มีขี้ตามาก
• มีตุ่มหรือก้อนบริเวณหนังตา
• ตาแฉะหรือมีน้ำตาไหลออกมาเอ่อตลอด
• มีหนังตาตกหรือปิดได้ไม่เท่ากัน
• กลัวแสงสว่างในเวลากลางวัน
• มองไม่ชัดเจนในเวลากลางคืนหรือในที่ที่มีแสงสลัว
• มองเห็นจุดขาวในบริเวณตาดำของลูกน้อย
• มีแก้วตาหรือเลนส์ตาขุ่น
• ตาแดง หนังตาบวม หรือลูกตาดูใหญ่ผิดปกติ
• มีรูม่านตาไม่เท่ากัน
• มีสีของม่านตาผิดปกติ

• ทำความสะอาดโดยเช็ดขี้ตาให้ลูกบ่อยๆ เมื่อเห็นว่ามีขี้ตาออกมาให้ใช้สำลีชุบน้ำต้มสุกอุ่นๆ เช็ดจากหัวตาไปยังหางตา แล้วเปลี่ยนสำลีก้อนใหม่เช็ดอีกข้าง
• ทำความสะอาดและเปลี่ยนผ้ารองนอนให้ลูกบ่อยๆ เป็นการป้องกันไม่ให้เชื้อโรคเข้าตา
• หลีกเลี่ยงพาลูกไปในที่มีฝุ่นควันเยอะๆ ลมแรง หรือแสงจ้ามากๆ
• สังเกตอาการผิดปกติของดวงตาลูกเป็นประจำทุกวัน
• เมื่อพบอาการผิดปกติควรพาลูกไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุด แพทย์จะจัดยาหยอดตาที่เหมาะสมให้