อย่าเบาใจไปนะคะ ถ้าอยู่ๆ สีปัสสาวะของลูกเกิดเปลี่ยนสีไปจากปกติ
เพราะนั่นกำลังเป็นสัญญาณบอกเหตุว่าลุกเรากำลังไม่สบายอยู่ค่ะ
ทุกครั้งที่ถอดผ้าอ้อมให้เจ้าตัวเล็ก คุณลองสังเกตดูหน่อยดีไหมคะว่า
สีปัสสาวะที่ลูกฉี่ออกมานั้นมีสีอะไร เพราะเรื่องสีที่เปลี่ยนไปอาจทำให้ทั้งชีวิตคุณ
และลูกเปลี่ยนไปด้วยเช่นกัน
ในเรื่องนี้ พ.อ.หญิง รศ.ประไพพิมพ์ ธีรคุปต์ หัวหน้าหน่วยไตเด็ก
โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า มีคำอธิบายค่ะ
สีปัสสาวะบอกโรคได้หรือไม่
ธรรมดาแล้วสีปัสสาวะของคนปกติจะมีสีเหลืองใสค่ะ
ในกรณีที่ดื่มน้ำหรือนมน้อยเกินไปปัสสาวะลูกอาจมีสีเหลืองเข้มขึ้นมานิดหนึ่ง
แต่ยังไม่ถือว่าผิดปกติ และถ้าสมมติลูกเกิดปัสสาวะออกมาแล้วมีสีเหลืองขุ่นๆ
และมีกลิ่นเหม็นด้วย นั่นแสดงว่าลูกติดเชื้อแบคทีเรียให้แล้วค่ะ
ซึ่งพ่อแม่บางคนอาจสงสัยว่าเด็กทารกจะติดเชื้อจากที่หน ตรงนี้คุณหมออธิบายว่า
บางครั้งเชื้อโรคจากอุจจาระอาจเล็ดลอดเข้าไปในระบบทางเดินปัสสาวะของลูกได้
สีที่เปลี่ยนไปเกิดจากอะไร ?
ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อ ซึ่งคุณหมอเล่าว่าจากประสบการณ์การตรวจโรคในเด็กทารกที่ผ่านมา
พบว่า เด็กอ่อนที่มีปัญหาติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะ ทำให้สีปัสสาวะเปลี่ยนไปเป็นสีเหลืองขุ่น
และบางครั้งอาจมีกลิ่นไม่พึงประสงค์ด้วย
สีปัสสาวะมีกี่สี
ปัจจัยที่ทำให้ปัสสาวะลูกเราเปลี่ยนสี นอกจากจะมีเรื่องของอาหารแล้วยังมีเรื่องของยาและโรคต่างๆ
เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยค่ะ ทีนี้เราลองมาดูสีปัสสาวะแต่ละสีกันเลยดีกว่าว่าสามารถบอกโรคอะไรได้บ้าง
- สีแดง
ถ้าวันดีคืนดีลูกเกิดปัสสาวะสีแดงขึ้นมา
นั่นแสดงว่า เขาป่วยเป็นโรคไตอักเสบแล้วล่ะค่ะ
อย่างไรก็ดีเปอร์เซ็นต์ที่พบภาวะนี้ในเด็กทารกจะมีน้อยมากเมื่อเทียบกับเด็กโตๆ
- สีโคล่า
ในกรณีที่เด็กป่วยเป็นโรคขาดเอนไซม์ G6PD
ซึ่งมีอาการเม็ดเลือดแดงแตกได้ง่าย โรคนี้จะทำให้เด็กทารกตัวเหลืองและปัสสาวะมีสีแดงเข้มจนเหมือนสีโคล่าได้
- สีเหลืองเข้ม
ในกรณีที่ลูกป่วยเป็นโรคดีซ่าน
สีปัสสาวะจะมีสีเหลืองเข้มผิดปกติออกมา นอกจากนั้นถ้าลูกได้กินวิตามินบีรวมมากจนเกินไป
อาจทำให้ปัสสาวะมีสีเหลืองเข้มเช่นกัน
- สีส้ม
ผู้ป่วยโรควัณโรคเมื่อได้กินยารักษาโรค
อาจทำให้สีปัสสาวะออกมาเป็นสีส้มได้ แต่เปอร์เซ็นต์ที่เกิดกับเด็กทารกจะเกิดขึ้นน้อยกว่าเด็กโตๆ ค่ะ
- สีเขียว
ยาบางอย่าง เช่น ยารักษาโรคทางจิตเวช
สามารถทำให้ปัสสาวะมีสีเขียวได้ แต่ทั้งนี้เด็กทารกจะมีเปอร์เซ็นต์น้อยมากที่จะเกิดโรคนี้
- สีดำ
ถ้าร่างกายขาดเอนไซม์บางอย่าง จะมีกรด Homogentisic คั่ง
ปัสสาวะอาจมีสีดำได้ ซึ่งโรคนี้จะเป็นมาตั้งแต่กำเนิด แต่ก็สามารถปรากฏอาการเมื่อลูกเราโตขึ้นก็ได้นะคะ
อาการของโรคนี้นอกจากปัสสาวะจะมีสีดำแล้ว เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่จะมีอาการข้ออักเสบได้ด้วยค่ะ
สีปัสสาวะเปลี่ยนไปเพราะอาหารหรือป่วย ?
อย่างที่บอกไว้ตั้งแต่ต้นนะคะว่า อาหารเป็นส่วนหนึ่งในตัวแปรที่ทำให้ลูกมีสีปัสสาวะเปลี่ยนไป
ซึ่งเราสามารถแยกแยะออกมาได้ว่าที่ปัสสาวะเปลี่ยนสีไปนั้น เกิดจากการกินอาหารบางอย่างมากเกินไป
เช่น มะละกอ วิตามินบีรวม ฯลฯ หรือเพราะลูกป่วยจริงๆ
ฉะนั้นนอกจากจะสังเกตเรื่องของสีปัสสาวะลูกแล้ว เราควรดูด้วยว่าลูกมีอาการไข้
และเซื่องซึมด้วยหรือไม่ ถ้าใช่แสดงว่าลูกเราป่วยอยู่ค่ะ ดังนั้นควรพามาหาหมอโดยด่วนนะคะ
โรคต่างๆ ดังที่ยกตัวอย่างมาข้างต้นเป็นปัจจัยที่ทำให้ลูกเรามีปัสสาวะเปลี่ยนไป
คุณหมอให้คำแนะนำว่าถ้าเราพบภาวะเหล่านั้นเกิดกับลูก ควรพาลูกมาหาหมอให้เร็วที่สุดนะคะ
เพื่อการรักษาที่ได้ผลยิ่งขึ้นค่ะ
(update 29 กันยายน 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 22 ฉบับที่ 258 กรกฎาคม 2547 ]
|