• การที่เป็นเด็กคนเดียวภายในบ้านที่เป็นครอบครัวเล็กๆ มีเพียงคุณพ่อคุณแม่ พี่เลี้ยงและตัวเด็กเองเท่านั้น เลยทำให้ไม่มีโอกาสได้พบปะผู้คนภายนอก ยิ่งถ้ามีพ่อแม่ที่ทั้งห่วงและหวงลูกไม่ค่อยให้ใครอุ้ม เมื่อถึงคราวที่เด็กจะต้องออกไปพบปะผู้คนนอกบ้าน เด็กก็อาจจะมาอาการกลัว ไม่กล้าแสดงออก

• เด็กไม่มีโอกาสได้เล่นกับเพื่อนๆ ในวัยเดียวกัน ซึ่งข้อนี้ก็จะคล้ายๆ กับข้อแรก คือพ่อแม่จะมีความวิตกกังวลห่วงลูกมากเกินไป ไม่ยอมให้ลูกได้มีโอกาสได้เล่นตามลำพัง หรือเล่นกับเพื่อน จึงทำให้ลูกขาดความมั่นใจในตัวเอง เพราะการเล่นคือการแสดงตัวตนของเด็ก

• ได้รับการเลี้ยงดูแบบปกป้องมากเกินไป คือคุณพ่อคุณแม่ไม่ยอมปล่อยให้ลูกได้ทำอะไรด้วยตัวเอง คอยที่จะช่วยเหลือ และทำให้ลูกทุกอย่าง ลูกไม่มีโอกาสได้ช่วยเหลือตัวเอง เป็นตัวของตัวเอง จึงทำให้ขาดความมั่นใจที่จะทำอะไรๆ

• ลูกถูกผลักดันมากเกินไป คุณพ่อคุณแม่อาจจะคาดหวังในตัวของลูกมาก จึงเลี้ยงลูกแบบเร่งรัดและเข้มงวด ในเด็กที่ยังไม่พร้อมเขาจะเกิดความกังวลใจ ทำให้ขาดความเชื่อมั่น ไม่กล้าแสดงออกจึงทำให้กลายเป็นคนขี้อายในที่สุด

• การที่จะต้องเข้าโรงเรียนหรือต้องย้ายโรงเรียน ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เด็กเกิดอาการขี้อาย เพราะนั่นเป็นการต้องเปลี่ยนจากสิ่งแวดล้อมที่เคยชินไปสู่ที่ใหม่ ต้องเจอเพื่อนใหม่ เจอครูใหม่ซึ่งก็อาจจะยังปรับตัวไม่ทัน ทำให้เด็กเกิดความคับข้องใจ วิตกกังวล จึงเกิดอาการติดคุณแม่ขึ้นมาดื้อๆ

• ถูกล้อเลียนจากเพื่อนๆ เด็กทุกคนอยากเป็นที่ยอมรับของเพื่อนๆ และสังคม เขาจึงแสดงพฤติกรรมต่างๆ ออกมา แต่ในบางครั้งก็อาจจะดูตลกขบขัน เช่น การพูดไม่ชัด หรือมีความพิการทางร่างกายเป็นสาเหตุให้ถูกล้อเลียนจากเพื่อนๆ ทำให้ไม่กล้าที่จะแสดงออก ไม่อยากไปโรงเรียนเพราะมีความกังวลใจกลัวเพื่อนล้อ

• ต้นแบบก็มีความสำคัญค่ะ การมีพ่อแม่เป็นคนขี้อาย ไม่ชอบเข้าสังคม ในกระบวนการพัฒนาเด็กย่อมจะเลียนแบบผู้ที่อยู่ใกล้ชิดก็คือ คุณพ่อคุณแม่ สิ่งแวดล้อมในการเลี้ยงดูจึงมีโอกาสทำให้เด็กโน้มเอียงไปทางใดทางเดียวกันกับคุณพ่อคุณแม่ และนิสัยขี้อายก็มักจะติดตัวลูกไปจนโตเป็นผู้ใหญ่

1. ปล่อยให้ลูกหัดช่วยเหลือตัวเองบ้าง เช่น หลังจากที่คุณแม่อาบน้ำให้ลูกเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็ปล่อยให้เขารับผิดชอบตัวเองด้วยการแต่งตัวใส่เสื้อผ้าของเขาเอง

2. ให้เขาได้มีโอกาสที่จะตัดสินอะไรๆ ด้วยตัวเอง เช่น ในวันนี้เขาอยากรับประทานอะไร หรือเรื่องของเครื่องแต่งกายว่าวันนี้เขาอยากใส่เสื้อสีอะไร กางเกงตัวไหน ปล่อยให้เขาได้ตัดสินใจด้วยตัวเอง

3. ให้ลูกได้เล่นกับเพื่อนในวัยเดียวกันบ่อยๆ เพราะนั่นคือการเรียนรู้ทางสังคมอย่างหนึ่ง การเล่นกับเพื่อนวัยเดียวกันจะทำให้ลูกกล้าคิดกล้าตัดสินใจมากขึ้น

4. อย่าพูดต่อหน้าลูกว่าเขาเป็นเด็กขี้อาย เพราะนั่นจะเป็นการตอกย้ำให้เกิดความกลัว ไม่กล้าแสดงออก และจะคอยคิดเสมอว่าตัวเองเป็นเด็กขี้อาย จึงไม่กล้าที่จะคิดจะทำอะไร

5. ให้เขาได้ทำอะไรเองและคุณพ่อคุณแม่ก็ควรแสดงความชื่นชมลูกเมื่อลูกทำได้ เพื่อให้เขาได้เกิดความภาคภูมิใจในตัวเอง (self-esteem)

1. คุณพ่อคุณแม่อาจจะจัดกิจกรรมการแสดงบทบาทสมมุติของตัวละคร โดยตัวเด็กและคุณพ่อคุณแม่ร่วมแสดงด้วยกัน โดยอาจจะกำหนดบทบาทและตัวละครขึ้นมาเอง แต่บทบาทและอารมณ์ของตัวละครจะต้องแตกต่างกัน เช่น แสดงเป็นเด็กขี้โมโห เด็กขี้อาย หรือเด็กกล้าแสดงออก

2. อาจจะใช้ตุ๊กตาที่เขาชอบมาร่วมแสดงด้วยก็ได้ แล้วจำลองเหตุการณ์ว่าเจ้าตุ๊กตาเป็นเด็กขี้อาย เมื่อพบเหตุการณ์เช่นนี้แล้ว เขาจะแก้ไขอย่างไร กิจกรรมนั้นจะต้องไม่ใช้เวลานานเกินไปและไม่ซับซ้อนมากนัก การจบควรจบอย่างมีความสุขหรือที่เรียกว่าจบแบบ Happy ending โดยตัวละครนั้นจะต้องได้รับการยอมรับจากเพื่อนและคนรอบข้าง

3. คุณพ่อคุณแม่อาจหาวีซีดีคาราโอเกะให้ลูกร้องเพลง เพื่อฝึกทักษะในการกล้าแสดงออก หรือว่าที่บ้านไม่มีเครื่องเล่นวีซีดีคาราโอเกะ คุณพ่อคุณแม่ก็อาจจะร้องเองก็ได้ เช่น อาจจะเล่นสมมุติว่าตัวเองเป็นนักร้อง โดยบอกลูกว่าเดี๋ยวพ่อเป็นคนร้องก่อน พอพ่อร้องเสร็จแม่ร้องตาม แล้วหนูก็ร้องต่อจากแม่นะ ทุกคนเป็นนักร้องหมดเลย อย่างนี้ เป็นต้น