เวลาที่คุณพ่อคุณแม่หรือสมาชิกในบ้านจะเข้าไปหาไปเล่น หรือหยอกล้อกับหนูๆ ตัวน้อยนั้น
จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นเวลาที่ถูกที่ควร และอย่างไรที่เหมาะสมต่อพัฒนาการของเจ้าตัวเล็ก
เพราะเข้าหาไม่ถูกเวลา และไม่เข้าใจ เจ้าหนูจะพาลขัดใจ และขัดพัฒนาการของหนูแถมไปอีกด้วยนี่สิครับ
เพราะเป็นดาราประจำบ้านของคุณพ่อคุณแม่ คุณปู่คุณย่า คุณตาคุณยาย คุณลุงคุณป้า
สารพัดจะคุณๆ หนูก็เลยต้องออกเดินสายโชว์ตัวกับคนโน้นทีคนนี้ที จนแทบจะไม่ได้พักผ่อน
อาจทำให้เหนื่อยและหงุดหงิดงอแงเอาได้บ้างเหมือนกัน เด็กในวัยเล็กๆ อาจจะไม่มีวิธีการแสดงออก
ให้ผู้ใหญ่อย่างเราๆ เข้าใจว่าเขาไม่พร้อมได้ชัดเจนนัก จึงควรจะลองสังเกตดูว่า
เวลาที่หนูไม่พร้อมที่จะให้เราเข้าไปเล่นด้วย เขาจะมีวิธีแสดงออกอย่างไร เช่น หน้าบึ้ง หรือทำเป็นเมินเรา
เพราะเขาเล่นกับคุณลุงคุณป้ามานานแล้ว เราอยากจะเล่นกับหนูน้อยก็คงต้องให้หนูได้พักก่อนล่ะครับ
- เล่นกับหนูต้องรู้พัฒนาการหนูด้วย
คุณพ่อคุณแม่หลายท่านเข้าใจว่าการที่เข้าไปเล่นหยอกล้อกับหนูบ่อยๆ จะช่วยกระตุ้นพัฒนาการของหนูๆ
ให้เร็วขึ้นได้ ซึ่งถือเป็นเรื่องจริงอยู่ไม่น้อย
ในวัยเล็กๆ การที่คุณพ่อคุณแม่เข้าไปใช้เวลาอยู่กับหนูเฉยๆ อย่าง เข้าไปกอด เข้าไปหอม
อาบน้ำอาบท่าให้เจ้าหนูเบบี๋ก็จะได้เรียนรู้ถึงการสัมผัส การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
เพื่อให้หนูรู้ได้ว่าคนไหนเป็นคนที่เขาคุ้นเคย รวมทั้งรู้จักปรับตัวให้เข้ากับคนแปลกหน้า
รู้จักสีหน้าและอารมณ์
ส่วนในวัยโตขึ้นเมื่อพัฒนาการของหนูโตขึ้นมาอีกนิด หนูจะมีพัฒนาการมากขึ้นตามวัย
การเข้าหาหนูอาจจะเพื่อเล่นหยอกล้อกับเขา ซึ่งหนูก็จะได้เพื่อนเล่นที่สอนให้เขามีพัฒนาการที่เพิ่มขึ้น
แต่คุณหมอพิกุล อาศิรเวช กุมารแพทย์ สาขาพัฒนาการเด็ก รพ.จุฬาลงกรณ์ บอกว่า การจะเข้าหาเพื่อหยอกล้อ
หรือเล่นกับหนูๆ นี่เป็นเรื่องที่สำคัญมาก ที่เราจะต้องเข้าใจถึงพัฒนาการของหนูๆ ในแต่ละช่วง
เพื่อที่จะได้ช่วยเสริมความก้าวหน้า โดยไม่ทำให้เขารู้สึกอึดอัด หรือเผลอตัดขั้นตอน
ในการรู้จักแก้ปัญหาลองผิดลองถูกของเขาไปอย่างน่าเสียดาย
- แรกเกิด 2 เดือนครึ่ง
- ยังไม่สามารถพยุงศีรษะให้ตั้งตรงเองได้มากนัก แต่สามารถตอบสนองต่อเสียงได้โดยการหันศีรษะหาเสียงหน่อย
เวลาเข้าหาควรจะพูดคุยหรือร้องเพลงกล่อมเด็ก ช่วยให้หนูฝึกฟังเสียงได้โดยการเขย่าหรือเคาะของเล่น
ทำให้หนูฝึกใช้สายตาเวลาดูเราเล่นทำเสียง
- 2 เดือนครึ่ง ถึง 6 เดือน
- ยังนั่งไม่ได้ แต่ชอบเล่นปัดวัตถุที่เอื้อมมือไปถึง เวลาจะเข้าหาให้มีของเล่นเล็กๆ อย่าง
ลูกบอลนิ่มๆ ให้หนูจับ หรือวัตถุอื่นๆ ด้วย หนูจะได้รับรู้ถึงสัมผัสของสิ่งของว่า นุ่ม หยาบ แข็ง หรือลื่น
- เดือนที่ 7 ขึ้นไป
- ช่วง 7-8 เดือน นี่เด็กทุกคนก็น่าจะนั่งได้แล้ว เริ่มเล่นของเล่นได้เป็นช่วงเวลาที่มีค่าที่จะฝึกให้เขาแก้ปัญหา
สำรวจ สังเกตได้ด้วยตัวเอง อย่างเช่น เล่นเทของออกจากภาชนะแล้วเก็บ ผู้ใหญ่ควรจะสังเกตการณ์อยู่ในละแวกนั้น
แต่บางครั้งไม่ต้องเข้าไปสอนมากหรือลงมือทำให้ดูเลย เพราะเด็กอาจจะไม่ได้ลองผิดลองถูก
เด็กคนไหนผ่านการลองผิดลองถูกมากเท่าไหร่ การเรียนรู้พัฒนาการแก้ปัญหาด้วยตัวของตัวเองก็จะเกิดขึ้นมากเท่านั้น
เผื่อโตขึ้นในอนาคตเขาจะได้มองเห็นช่องทางได้หลากหลาย ไม่ใช่ยึดติดกับวิธีแก้ปัญหาอะไรอย่างเดียว
บทบาทของพ่อแม่ควรจะเป็นพี่เลี้ยงที่คอยชี้แนะให้เขาคิดแก้ปัญหาเองได้
เอาล่ะครับ แล้วทีนี้คุณพ่อคุณแม่ก็คงพอจะรู้แล้วว่าควรจะเข้าหาหนูๆ ได้อย่างไร
จึงจะเหมาะสมสำหรับพัฒนาการของลูกน้อย ทีนี้เจ้าหนูน้อยของเราก็จะได้เล่นกับเราอย่างสบายใจ
และมีพัฒนาการที่ดีขึ้นแน่ครับ
(update 9 กุมภาพันธ์ 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ปีที่ 9 ฉบับที่ 103 พฤษภาคม 2547 ]
|