อารมณ์โกรธของเจ้าหนูเป็นการแสดงออกที่เป็นเรื่องปกติธรรมดาของการเจริญเติบโต
ไม่ถือว่าเป็นความผิดปกติแต่อย่างใด โดยมากจะเกิดขึ้นเพราะเจ้าหนูถูกห้าม ถูกขัดใจ หรือไม่ได้ดั่งใจ
ประกอบกับเป็นการเรียนรู้ของเจ้าหนูเองว่า การแสดงความโกรธเป็นวิธีง่ายๆ วิธีหนึ่งที่เขาจะได้รับความสนใจ
การเอาใจใส่และได้รับการตอบสนองความปรารถนาต่างๆ เขาจึงมักแสดงความโกรธด้วยการกรีดร้อง
เตะต่อย ขว้างปาข้าวของ เมื่อรู้สึกไม่พอใจ ถ้าหากคุณพ่อคุณแม่ปล่อยให้เจ้าหนูไม่สมหวังมากๆ
อาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาก้าวร้าวจนเป็นนิสัยได้
คุณพ่อคุณแม่สามารถป้องกันและช่วยแก้ปัญหาอารมณ์โกรธของเจ้าหนูได้ ด้วยข้อควรปฏิบัติง่ายๆ
เพื่อช่วยให้เจ้าหนูควบคุมอารมณ์โกรธได้เสียที
1. สันติวิธี ถ้าเจ้าตัวเล็กของคุณเจ้าอารมณ์ โกรธง่าย
ทำร้ายคนอื่น เป็นนักทลายข้าวของตัวยง คุณอาจใช้การกำหนดขอบเขต (Time out) มาใช้กับเจ้าหนู
ปล่อยให้เขามีเวลาสงบสติอารมณ์คนเดียวสักพัก หลังจากนั้นคุณควรตกลงกับเจ้าตัวน้อยด้วยสันติวิธีว่า
พฤติกรรมใดเป็นสิ่งที่สังคมยอมรับ และพฤติกรรมใดเป็นสิ่งที่สังคมไม่ยอมรับ
และที่สำคัญคุณพ่อคุณแม่อย่าแสดงอารมณ์เกรี้ยวกราด โกรธ และตีลูกเสียเอง จะทำให้เจ้าหนูกลับคิดว่าคุณมีสิทธิตีลูก
แต่จะมาห้ามเขาไม่ให้ทำร้าย ทำลายกันได้อย่างไร
2. การปลอบประโลม เพราะความโกรธของเจ้าหนูมักจะเกิดจากการถูกขัดใจ
ถูกแหย่ให้โกรธ หรือเจ้าหนูเหนื่อย ง่วงนอน หรือความเครียดเพราะความเจ็บป่วย ฯลฯ คุณพ่อคุณแม่สามารถปลอบประโลม
โดยการเดินเข้าไปโอบกอด จับตัวเจ้าหนูมานั่งแล้วหอมแก้มเบาๆ พร้อมกับพูดว่า โอ๋...ไม่เป็นไรลูก
เพื่อสร้างความอบอุ่น และความเป็นมิตร และคุณควรพาเจ้าหนูออกจากสถานการณ์คับข้องใจเหล่านั้น
แล้วเขาจะหายโกรธได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากเจ้าหนูวัยนี้มักจะสนใจเหตุการณ์ต่างๆ
ในระยะเวลาสั้นๆ เดี๋ยวเดียวก็ลืม
3. ความยุติธรรม ถ้าเจ้าหนูทะเลาะ แย่งของเล่นกับเพื่อน
พี่ๆ น้องๆ คุณพ่อคุณแม่ต้องให้ความยุติธรรม และรีบแก้ไขตัดสินความถูกต้องทันที ถ้าเจ้าหนูผิดต้องขอโทษ
และให้คืนของเล่นคนอื่นไป หลังจากนั้นคุณก็เบี่ยงเบนความสนใจให้เขามาทำสิ่งอื่นแทน
ถ้าคุณพ่อคุณแม่ทำอย่างนี้ทุกครั้ง ไม่ช้าเขาก็จะเรียนรู้ที่จะเคารพสิทธิส่วนตัวของผู้อื่น
และเรียนรู้วิธีแก้ปัญหาความโกรธโดยไม่ต้องใช้กำลัง
4. มีเหตุผล การที่เจ้าตัวน้อยจะควบคุมอารมณ์โกรธได้นั้น
คุณพ่อคุณแม่ต้องให้โอกาสเขาได้ฝึกการควบคุมอารมณ์ ในขณะเดียวกันต้องสอน
และชี้แนะเมื่อเขาควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ทั้งนี้เพราะลูกไม่สามารถเรียนรู้การอดกลั้นอารมณ์ได้ด้วยตนเองทั้งหมด
จึงจำเป็นที่คุณต้องแนะนำ แต่ไม่ใช่ทั้งหมดทุกอย่างจนกลายเป็นการคาดหวังมากเกินไป
ซึ่งจะทำให้เจ้าหนูเกิดความเครียด เก็บกดมากยิ่งขึ้น ทำให้เซลล์สมองของเจ้าหนูขาดการพัฒนา
และอาจมีปัญหาด้านนิสัยก้าวร้าวต่อไปในอนาคต
นอกจากวิธีควบคุมอารมณ์โกรธของเจ้าหนูข้างต้นแล้ว
คุณพ่อคุณแม่อาจมีวิธีสยบอารมณ์โกรธด้วยเคล็ดลับส่วนตัว
หรืออาจนำหลายๆ วิธีมาดัดแปลงผลัดใช้ร่วมกันได้ค่ะ
(update 17 มีนาคม 2005)
[ ที่มา...
นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 11 สิงหาคม 2547 ]
|