อย่ามองข้าม เคี้ยว กลืน


ลูกชายอายุ 9 เดือน กินอาหารแบบบดละเอียดตลอดเลยค่ะ จะเป็นอะไรไหม ?
ลองให้ลูกกินข้าวต้มเม็ดและผลไม้เป็นชิ้นเล็กเขาไม่ยอมเคี้ยวเลย
อ๊อกออกมาทุกที แก้ยังไงดี ?
มีวิธีไหนช่วยให้ลูกหัดเคี้ยวข้าวได้บ้างไหม ?

เรื่องลูกไม่ยอมเคี้ยวข้าวถือเป็นปัญหาท็อปเท็นเลยค่ะ ถ้าสาเหตุไม่ได้อยู่ที่ความผิดปกติของอวัยวะช่องปากหรือฟันแล้ว เห็นทีงานนี้จำเลยคงหนีไม่พ้นสภาพแวดล้อม และการเลี้ยงดูของพ่อแม่รวมไปถึงพี่เลี้ยงแล้วค่ะ


เคี้ยว กลืน เรื่องสำคัญ

พัฒนาการเคี้ยว กลืน ก็คือการฝึกกล้ามเนื้อเล็กในช่องปาก ฝึกการเคลื่อนไหวของขากรรไกร กล้ามเนื้อกระพุ้งแก้ม กล้ามเนื้อคอและลิ้นที่จะใช้ในการตวัดอาหารไปมาซึ่งกระบวนการนี้คือ การฝึกฝนกล้ามเนื้อเล็กค่ะ หากปล่อยให้เด็กกินแต่อาหารเหลวหรืออาหารบด จะทำให้กล้ามเนื้อส่วนนี้ไม่ได้รับการฝึกฝนและเกิดปัญหาตามมาได้


step by step

เดือน พัฒนาการเคี้ยว อาหาร
0-3 รู้จักดูดนมโดยใช้ลิ้นดุนน้ำนมและใช้ขากรรไกร ช่วยในการกลืนนม เป็นปฏิกิริยาโดยอัตโนมัติ นมแม่เป็นอาหารหลัก
3-5 ยังเคี้ยวอาหารไม่เป็นแต่ปฏิกิริยาอัตโนมัติเริ่มหายไป เมื่อมีอาหารรสชาติแปลกใหม่จะกลืนๆ บ้วน ออกแนวเล่นมากกว่ากิน แต่รวมๆ แล้วกลืนอาหารได้ดีแล้วค่ะ นมแม่เป็นอาหารหลัก แต่ช่วงนี้เริ่มให้อาหารเสริมแบบเหลวบดละเอียดได้แล้ว เพื่อให้กระเพาะอาหารชินกับการย่อยอาหารชนิดอื่นบ้างนอกจากนม เริ่มให้มื้อเดียวก่อน เช่น ผักบด ฟักบด ไข่แดงบด (สังเกตอาการแพ้ด้วย) น้ำซุป ผลไม้สุกนิ่มบด ยังต้องเป็นคำเล็กก่อนนะคะเด็กจะได้ไม่รู้สึกกลืนลำบาก
5-7 เป็นช่วงที่ฟันเริ่มขึ้น เริ่มรู้จักเคี้ยวและกัดอาหารบ้างแล้ว สามารถควบคุมลิ้นให้ไปในทิศทางที่ต้องการได้บ้าง แต่ก็ยังกลืนไม่ค่อยเก่ง ดังนั้นอย่าเพิ่งเร่งให้อาหารแข็งเพราะจะทำให้เด็กสำลักได้ นมเป็นอาหารหลัก แต่ช่วงวัยนี้เด็กเริ่มอาศัยพลังงานจากอาหารเสริม อาจจะให้อาหารเสริมที่บดหยาบขึ้น แต่ยังไม่ถึงกับเป็นชิ้น เช่น ตับต้มสุกบด เนื้อหมูบด ผักบด ผลมไม้หั่นแท่งแบบฟิงเกอร์ ฟู้ด (finger food) เช่น แครอต ฝรั่ง แตงกวา
7-9 เริ่มเคี้ยวได้บ้างแล้วแต่ยังไม่ละเอียด ส่วนลิ้นก็สามารถตวัดรับอาหารที่เข้ามาได้เกือบหมดแล้ว จะให้กินหรือดูดน้ำจากแก้วจากหลอดก็ได้แล้วค่ะ ควรเริ่มหัดเด็กให้ดื่มน้ำจากแก้วก่อนนะคะ นมเป็นอาหารหลัก พร้อมเสริมด้วยอาหารเสริมที่หยาบมากขึ้น และให้สองมื้อต่อวัน เช่น หมูบดหยาบหรือสับเป็นชิ้นเล็กละเอียด จะได้เริ่มฝึกกล้ามเนื้อที่กราม เช่น ก๋วยเตี๋ยวเส้นใหญ่หั่นหยาบ
9-12 ฟันขึ้นเยอะแล้วช่วยให้เคี้ยวได้มากขึ้นด้วยค่ะ ช่วงนี้กินอาหารได้หลากชนิดมากขึ้นด้วย ส่วนการทำงานของระบบลำไส้และระบบย่อยอาหารก็เป็นไปด้วยดีเพราะได้รับการฝึกมาอย่างต่อเนื่อง นมยังเป็นอาหารหลักจนกว่าจะเลยขวบปีแรก โดยมีอาหารเสริม 2-3 มื้อ ถ้าจะบดหรือสับควรเพิ่มความหยาบให้มากขึ้นและให้กินอาหารเป็นชิ้นเล็กๆ ได้บ้างแล้ว จะได้ฝึกเคี้ยวมากขึ้นหรือจะให้กินข้าวสวยนิ่มๆ แบบผู้ใหญ่ก็ได้ อย่างข้าวต้มหรือก๋วยเตี๋ยวเส้นใหญ่นิ่ม แต่อย่าเพิ่งปรุงรสในอาหาร ควรรอจนกว่าลูกจะครบหนึ่งขวบดีกว่าค่ะ ช่วงนี้พยายามดัดแปลงอาหารให้มีหลากชนิดหน่อยก็ดี จะต้มหรือตุ๋นก็ได้ ลูกจะได้ไม่เบื่อกับอาหารเดิมๆ


หลากปัญหาถ้าไม่เคี้ยว

  • พฤติกรรมการกินบกพร่อง เรียกได้ว่าจะกินยากกินง่ายหรือจะมีระเบียบวินัยในการกินหรือไม่ อยู่ที่การวางรากฐานช่วงนี้ค่ะ

  • มีพัฒนาการการพูดช้าเพราะการพูดเกี่ยวพันกับขากรรไกร ลิ้น กระพุ้งแก้ม ซึ่งต้องทำงานสัมพันธ์กันเป็นทีมและแข็งแรงจึงจะเปล่งเสียงออกมาเป็นคำพูดได้

  • อาจจะขาดสารอาหาร น้ำหนักตัวน้อย และไม่สนุกกับการกินอาหาร เพราะเด็กไม่เคยได้สัมผัสกับรสชาติอาหารแบบอื่นเลย

  • เมื่อโตขึ้นอาจจะกลายเป็นเด็กขาดความเชื่อมั่นในตัวเอง เช่น เมื่อต้องไปโรงเรียนอาจจะกินข้าวไม่ทันเพื่อนเพราะเคี้ยวช้า มีปัญหาพฤติกรรมด้านอื่นตามมาได้ค่ะ

  • ถ้าเคี้ยวไม่เป็น เคี้ยวอาหารไม่ละเอียด อาจมีผลกับระบบการย่อยของลำไส้ และอาจส่งผลกับโรคกระเพาะอาหารได้
การฝึกเคี้ยวให้ลูกไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแต่คุณพ่อคุณแม่ต้องใช้เวลาฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง และเตรียมอาหารให้เหมาะสม ที่สำคัญช่วงกินอาหารอย่าเร่งลูกมากเกินไป เพราะอาจจะทำให้เด็กเกิดความทรงจำที่ไม่ดีเกี่ยวกับการกิน ส่งผลให้เด็กกินยากได้ด้วยค่ะ เรื่องแบบนี้เอาใจใส่ดูแลตั้งแต่ตอนนี้ รับรองปัญหาสุขภาพของลูกลดลงได้เยอะเชียวค่ะ เอ้า! อย่ามัวแต่อ่านทฤษฎีรีบลงมือปฏิบัติกันเลยดีกว่า เพื่อพัฒนาการที่ดีของลูกค่ะ


(update 20 กันยายน 2005)
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ปีที่ 10 ฉบับที่ 119 กันยายน 2548]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600