ข่าวเยาวชนฆ่าตัวตายหนาหูมากขึ้น วันหนึ่งจะเป็นลูกของเราหรือเปล่า ?!
ทำไงดี...
ขั้นแรกของการเผชิญปัญหาใดๆ คือหาความรู้ ความรู้เรื่องฆ่าตัวตายมีว่า
การฆ่าตัวตายเกิดจากหลายสาเหตุผสมผสานกัน ไม่ได้เกิดจากสาเหตุใดเพียงเรื่องเดียว
สาเหตุทางชีววิทยาคือ มีพันธุกรรม สารเคมีในสมองผิดปกติ มีโรคเรื้อรังหรือโรคร้ายแรงอยู่ก่อนแล้ว
สาเหตุทางใจคือ มีความเครียดเรื้อรังหรือรุนแรง มีโรคจิตหรือโรคซึมเศร้า
สาเหตุทางสังคมคือสภาพเศรษฐกิจ ภาวะที่ถูกบีบคั้นและไม่สามารถหาทางออก เป็นต้น
ทั้งหมดนี้เป็นการบรรยายอย่างสั้น
แต่การชี้นิ้วไปทุกทิศทางก็เหมือนกับการไม่ชี้ไปไหนเลย
บางทีเราอาจจะต้องกล้าพอที่จะชี้ไปสักทิศหนึ่ง เพื่อจะได้เริ่มต้นเดินทางได้
ถ้าบังคับให้ผมตอบข้อสอบเพียงคำตอบเดียวว่าการฆ่าตัวตายเกิดจากอะไร
ผมจะตอบว่า เกิดจากการถูกทอดทิ้ง
การถูกทอดทิ้งเป็นคำตอบอย่างสั้น ต้องอธิบายเพิ่มเติมอยู่ดี การถูกทอดทิ้งแปลมาจากคำศัพท์เดิมในตำราว่า isolation
คำเต็มๆ คือ psychological isolation ซึ่งหากจะแปลตามตัวก็ควรแปลว่า การถูกแยกออกทางใจ ซึ่งไม่รู้เรื่องเลย
เอาเป็นว่าผมสมัครใจใช้คำว่า ถูกทอดทิ้งทางใจ ดีกว่า
การถูกทอดทิ้งทางใจในที่นี้ให้หมายถึงการถูกทอดทิ้งเมื่อเป็นเด็ก
ไม่ชัดเจนหรอกครับว่าถูกทอดทิ้งตอนกี่ขวบจึงเป็นการเพาะเชื้อการฆ่าตัวตาย
แต่เวลาวิกฤติน่าจะเป็นห้าขวบปีแรก เพราะเป็นเวลาที่เด็กๆ จะสร้างตัวตนทั้งตัวตนของตนเอง
และตัวตนของพ่อแม่ สร้างความสัมพันธ์อันยั่งยืนที่มีกับพ่อแม่ซึ่งจะเป็นต้นแบบ
ของสัมพันธภาพกับมนุษย์คนอื่นๆ และสิ่งอื่นๆ เช่น ศาสนา ในวันข้างหน้า
ที่ว่าเป็นเวลาวิกฤติเพราะผ่านแล้วผ่านเลย ทิ้งลูกตอนอายุก่อนห้าขวบจะมาซ่อมเมื่อหกขวบนั้นสายเสียแล้ว
เด็กๆ ไม่สนใจแล้ว เสียแล้วเสียเลยชดเชยไม่ได้
อย่างไรจึงเรียกว่าถูกทอดทิ้งทางใจ คุณพ่อคุณแม่รักเด็กคนละสองกิโลกรัมพอมั้ย
หรือต้องคนละห้ากิโลกรัมถึงจะพอ...
...คำตอบคือ เอาเด็กว่า เด็กว่าเท่าไรพอก็เท่านั้น ถ้าเด็กบอกว่าพ่อแม่ไม่รักก็แปลว่าพ่อแม่ไม่รัก
ป่วยการที่คุณพ่อคุณแม่จะเถียงตนเองว่าทำดีที่สุดแล้ว อันที่จริงก็เป็นความจริงที่คุณพ่อคุณแม่บางบ้าน
ทำดีที่สุดแล้วภาวะใต้สภาพแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ แต่เจ้ากรรมเด็กบ้านท่านว่าไม่พอ
เด็กแต่ละบ้านเรียกร้องความรักความเอาใจใส่จากคุณพ่อคุณแม่ต่างกัน บางคนขอสามขีดก็พอ
แต่บางคนขอสามกิโลกรัมจึงจะพอ ประเด็นจึงอยู่ที่ว่าคุณพ่อคุณแม่ต้องมีเวลาให้ลูกมากพอ
จึงจะรู้ว่าลูกอิ่มแล้วหรือว่ายังขาด
เวลาน้อยๆ แต่มีคุณภาพไม่เพียงพอสำหรับยุคสมัยนี้แล้วครับ
ตัวตนที่แข็งแรง ตัวตนของคุณพ่อคุณแม่ที่แข็งแรง ความสามารถในการสร้างสัมพันธภาพกับคนอื่น
หรือสิ่งอื่นแม้กระทั่งสิ่งที่เป็นนามธรรม เช่น ศาสนา จะเป็นเครื่องเหนี่ยวรั้ง
และเกราะป้องกันการฆ่าตัวตายในภาวะภาคหน้า
คนที่ฆ่าตัวตายนั้นเขาต้องไม่มีอะไรเหลือแล้วจริงๆ จึงฆ่าได้ ไม่มีสังคม ไม่มีพ่อแม่ ไม่มีตัวเอง
ทั้งหมดนี้ตายไปก่อนล่วงหน้าแล้ว ที่เขาทำในขั้นตอนสุดท้ายเป็นเพียงการตัดลมหายใจของร่าง
ที่ไม่มีชีวิตอยู่ก่อนแล้ว
ดังนั้นถ้าบังคับให้ผมตอบข้อสอบเพียงคำตอบเดียวว่าเราจะป้องกันลูกมิให้ฆ่าตัวตายได้อย่างไร
ผมจะตอบว่าเลี้ยงลูกให้ดีที่สุดในห้าขวบปีแรก...เป็นคำตอบสุดท้ายครับ
และถ้าเราคิดว่าเราเลี้ยงเขาอย่างดีที่สุดในห้าขวบปีแรกแล้ว เขายังฆ่าตัวตายได้อีก
ก็ไม่ต้องละอายใจ ขอให้รู้ว่าเขาเป็นเด็กที่เรียกร้องเกินมาตรฐาน
อย่าลืมว่าเราเน้นเรื่องการดูแลทางจิตใจและการถูกทอดทิ้งทางจิตใจ มิใช่เรื่องทางร่างกาย
เพราะฉะนั้นประเภทเลี้ยงลูกด้วยเงิน ทีวี มือถือ คอมฯ และรถยนต์ จึงไม่ใช่การเลี้ยงลูกเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย
เผลอๆ จะเป็นการส่งเสริมให้ตัวตนเขาไม่สมบูรณ์ ตัวตนของคุณพ่อคุณแม่พร่าๆ เลือนๆ
สัมพันธภาพที่มีต่อคนอื่นและสิ่งอื่นบกพร่อง จะเรียกว่าเลี้ยงลูกให้ไปฆ่าตัวตายก็อาจจะได้กระมัง
จำได้มั้ยครับว่าข่าวการฆ่าตัวตายจากการรับน้องมีประเด็นมือถือเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย
เหยื่อถูกห้ามใช้มือถือขณะทำกิจกรรมรับน้อง เขาต้องการติดต่อคนอื่นทางมือถือ
เขาเปลี่ยวเหงาและถูกทอดทิ้งทางใจท่ามกลางมนุษย์จำนวนมากที่รายล้อมตัวเขาระหว่างทำกิจกรรม
หากคิดให้ดีจะพบว่า มือถือเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเยาวชน ตั้งแต่พัฒนาการบุคลิกภาพยังไม่สำเร็จสมบูรณ์
ดังนั้นมือถือจึงมีความหมายมากกว่าที่ทุกคนคิด
ทั้งหมดที่เขียนมาตั้งใจเขียนให้ชัด สรุปอะไรลงไปสักอย่างให้คุณพ่อคุณแม่จับต้องได้
อย่างไรก็ตาม จิตมนุษย์นั้นไซร้ ยากแท้หยั่งถึง อะไรต่อมิอะไรก็อาจจะไม่เป็นไปตามทฤษฎีเสียทั้งหมด
ว่าที่จริงแล้วถึงสังคมจะไม่มีปัญหาเยาวชนฆ่าตัวตาย คุณพ่อคุณแม่ก็ควรให้เวลาลูกมากที่สุดในสิบขวบปีแรกอยู่ดี
จึงจะถือว่าเราทำดีที่สุดแล้ว
... สังเกตมั้ยครับว่าเริ่มต้นบทความนั้นชี้นิ้วไปทิศเดียว พอถึงตอนจบเริ่มชี้สะเปะสะปะไปทุกทิศทางอีกแล้ว
(update 14 พฤศจิกายน 2005)
[ ที่มา..
kids & family ปีที่ 10 ฉบับที่ 115 ตุลาคม 2548]
|