สมัยนี้เรื่องให้นมลูกคุณแม่คงไม่ค่อยสงสัย แต่จะหยุดเมื่อไรดีนี่สิ หลายๆ คนคงยังไม่แน่ใจ
หย่า...เพราะจำเป็น
จริงอยู่ที่คำแนะนำต่างๆ พากันบอกว่าให้ลูกกินนมแม่เพียงอย่างเดียวใน 6 เดือนแรก
แล้วจึงเริ่มอาหารเสริมร่วมกับให้นมแม่ต่อไปได้จนถึง 2 ขวบหรือมากกว่านั้นตามความพอใจของแม่
แต่ก็มีหลายเหตุผลที่แม่หลายคนจำเป็นต้องหยุดให้นมลูกก่อนจะถึงเวลานั้น
ซึ่งส่วนใหญ่มักจะมีสาเหตุมาจากแม่เหนื่อยมากจนไม่สามารถรอเวลาได้ ฟันลูกเริ่มขึ้น
เต้านมแม่อักเสบเป็นฝีเรื้อรังไม่หายขาด แม่ต้องกลับไปทำงาน แม่ป่วยแล้วจำเป็นต้องใช้ยาบางตัว
หรือต้องทำการรักษาทำให้น้ำนมไม่ปลอดภัยสำหรับลูกหรือแม่ตั้งท้องลูกคนใหม่
จะเห็นว่าเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ก็มีเพียงการรับยาหรือการรักษาที่เป็นอันตราย
นอกนั้นจะเป็นเรื่องของความไม่สะดวกสบายในการให้นมเท่านั้น
แต่ถ้าคุณแม่ต้องหยุดให้นมโดยความจำเป็นก็อย่าเสียใจและรู้สึกผิดที่หย่านมเลย
หันมาหาวิธีช่วยให้ผ่านระยะหัวเลี้ยวหัวต่อนี้ดีกว่า เพราะเป็นช่วงเวลาที่เราต้องการความเป็นอิสระ
ไม่ต้องพึ่งพาใครมากนัก ถ้าทำในเวลาที่ลูกพร้อมก็จะไม่มีปัญหาให้ต้องแก้ไข
ตัวอย่างเช่นในกรณีที่ลูกป่วยเข้าโรงพยาบาล ถือเป็นภาวะอารมณ์ตึงเครียดจึงไม่ควรหย่านมอย่างยิ่ง
และเป็นช่วงที่ลูกต้องการภูมิคุ้มกันและสารต้านการติดเชื้อจากน้ำนมแม่ เพื่อให้ลูกฟื้นตัวโดยเร็ว
การหย่านมถือเป็นช่วงที่ต้องอาศัยเวลามาช่วยเยียวยาความรักที่ขาดหายไป
เพราะปฏิสัมพันธ์ระหว่างแม่กับลูกจะเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งความรู้สึกแตกต่างกันมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับ
- ระยะเวลาการหย่านม ถ้าผลุนผลันในทันทีอาจจะรู้สึกหักหาญไปสักหน่อย
ถ้ายืดยาวออกไปอีกนิดก็จะทิ้งเวลาให้ได้ทำใจปรับตัวได้มากขึ้น
- อายุของลูก แม่มักรู้สึกเหมือนมีอะไรขาดหายไป ถ้าลูกอายุน้อยกว่าสองปีหรือน้อยลงกว่านั้น
- ความใกล้ชิดของแม่กับลูก ถ้าใกล้ชิดมากก็จะรู้สึกมาก
ลูกปรับตัว แม่ปรับใจ
- ไม่หยิบยื่นและไม่ปฏิเสธถ้าลูกต้องการจะดื่มนมจากเต้าแม่ เช่น ไม่เปิดเต้ารอลูกก่อน
ถ้าลูกไม่ขอก็ไม่ต้องให้ ถ้าขอก็พยายามยื้อพยายามบ่ายเบี่ยงบ้านแต่ไม่ควรถึงกับปฏิเสธเด็ดขาด
- เปลี่ยนกิจวัตรประจำไปจากเดิมบ้างหรือเปลี่ยนทั้งหมด เช่น 10 โมงเช้า
เคยกินนมหลังอาบน้ำก็เปลี่ยนพาออกไปเดินเล่นนอกบ้านแล้วให้กินนมจากแก้วแทน
- หยิบยื่นสิ่งทดแทนหรือเบี่ยงเบนความสนใจ
- เลื่อนเวลาให้นมจากเต้าไปเรื่อยๆ ก่อน
- ย่นระยะเวลาที่ดูดจากเต้าให้น้อยลงก่อนที่จะหยุดไปเลย
ดูอย่างไรว่า...ลูกยังไม่พร้อม
- ตื่นกลางดึกทั้งที่เคยนอนหลับตลอดคืนมาเป็นเวลานาน
- ร้องไห้งอแงต้องการคนเอาใจมากกว่าปกติ ออกท่าออกทาง
- ไปยึดติดกับสิ่งของอื่นๆ เช่น ผ้าห่ม ตุ๊กตา ฯลฯ
- หวาดกลัว แสดงความกลัวมากขึ้นถ้าต้องถูกแยกจากกัน
- กัดคนอื่น
- บางครั้งมีอาการปั่นป่วนของระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องผูก ท้องเสีย
ความเปลี่ยนแปลงของแม่หลังหย่านม
- เริ่มมีประจำเดือนหลังหยุดให้นม ในระยะแรกๆ จะยังมีประจำเดือนไม่สม่ำเสมอ
- บางคนอยากกินอาหารจึงไม่ค่อยระวัง อาจนำไปสู่ภาวะโภชนาการมากไปน้อยไป
- บางครั้งอาจดูซึมลง อยากกินอาหารน้อยลงด้วย โดยเฉพาะในช่วงปรับตัว
- ขนาดของเต้านมเริ่มลดลงกลับสู่ขนาดเมื่อตอนตั้งท้อง และก่อนตั้งท้องตามลำดับ
และจะเริ่มกระชับขึ้นหลังมีประจำเดือน
- มีน้ำนมเปื้อนเสื้อผ้าในช่วง 1 สัปดาห์ - 1 เดือน ควรเตรียมแผ่นซับน้ำนมไว้
(update 24 ตุลาคม 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ปีที่ 10 ฉบับที่ 116 มิถุนายน 2548]
|