วันนี้เรามาคุยกันเรื่องทำไมลูกไม่ยอมดูดนมแม่ดีกว่าค่ะ เพราะมีคุณแม่หลายท่านกำลังหนักใจได้ทวงถามมา
พร้อมขอเทคนิควิธีที่จะทำให้ลูกไม่เบือนหน้าหนีนมแม่ เพื่อให้เขาเติบโตอย่างแข็งแรงสมวัยค่ะ
สิ่งแรกที่อยากจะย้ำเตือนทุกท่านเสมอคือ ไม่มีลูกน้อยคนไหนรังเกียจที่จะดูดนมจากเต้าแม่
แต่กลับเป็นความต้องกที่แท้จริงของทารกทุกคนที่ต้องการได้สัมผัสอกอุ่น
ได้ดูดกินน้ำนมที่กลั่นมาจากเลือดเนื้อและความรักของแม่ โยเฉพาะในเด็กเล็กๆ แม้แม่ไม่มีน้ำนม
ก็ยังขอแม่ดูดนมเพื่อความอุ่นใจ เราเรียกว่า Non nutritive Suckling นอกจากนี้เจ้าตำรับจิตวิทยาอย่างซิกมันต์
ฟรอยด์ อธิบายไว้ว่าระยะที่เด็กมีความสุขและชอบเรียนรู้การใช้ปากจะอยู่ในช่วง 2 ปีแรกของชีวิต
ซึ่งตรงกับพัฒนาการของเด็กวัยแรกเกิดพอดี
First do no harm การเริ่มต้นที่ดีจะช่วยให้ปัญหาต่างๆ ลดน้อยลงได้ เรามี 6 เทคนิควิธีดีๆ
ในสถานการณ์ปัญหาต่างๆ มานำเสนอคุณๆ กันค่ะ
1. อย่าสลับนมแม่-นมขวด
เด็กมักเกิดสับสนวิธีการดูด เพราะดูดนมจากเต้าต้องใช้กล้ามเนื้อหลายมัดทำงาน
แต่การดูดจากขวดจะเป็นการกัดจุกนมไว้ไม่ให้นมไหลในจังหวะที่ลูกกลืน
เวลาเปลี่ยนจากเต้าเป็นขวด ลูกจะกลืนไม่ทันเพราะน้ำนมไหลเข้าปากตลอดเวลา
และเวลาเปลี่ยนจากขวดมาเป็นเต้า ลูกก็จะกัดนมแม่แรง แม่ก็จะเจ็บและพยายามให้ลูกหยุดดูด
หรือดูดเท่าไรก็ไม่ได้น้ำนมสักที ดังนั้นใน 6 สัปดาห์แรก ควรให้แต่นมแม่อย่างเดียว
หรือฝึกลูกดูดด้วยการล้างมือให้สะอาด หงายมือขึ้น ใช้นิ้วชี้หรือนิ้วกลางวางบนลิ้นลูก
และนวดตามแนวขวางเพื่อให้ลิ้นคลายและลองเอานิ้วแตะบนเพดานปาก
สังเกตว่าถ้าลูกไม่ห่อลิ้น ไม่กัดแรงๆ บนนิ้ว เป็นอันใช้ได้
2. ท่าอุ้ม
ท่าอุ้มของคุณแม่อาจจะทำให้ลูกดูดนมไม่สะดวก คุณมีมือใหม่ที่ไม่เคยอุ้มเด็กอ่อนมักไม่ค่อยมั่นใจเวลาอุ้ม
ลูกอาจจะรู้สึกโคลงเคลงกลัวตก หรืออุ้มแล้วไม่หันมาหาแม่ ทำให้ดูดกลืนไม่สะดวก ดูดแล้วไม่ได้น้ำนม
เคล็ดลับง่ายๆ มีเพียงอุ้มลูกให้กระชับตัวแม่ ท้องแนบท้อง คางชิดนม
คุณแม่มือใหม่ควรเตรียมตัวตั้งแต่ก่อนคลอด เช่น หัดอุ้มตุ๊กตา ทำท่าให้นม
เรอนม จะช่วยให้เรามั่นใจมากขึ้น
3. ดูดเป็นหลับ
ลูกดูดไปหลับไป เป็นอีกสาเหตุที่น่าสนใจนะคะ เราคงต้องกลับไปดูว่าห่อตัวลูกอุ่นเกินไป
ทำให้อ่อนเพลียหรือเปล่า อาจลองเปลี่ยนเสื้อผ้าบาง แกะผ้าห่อตัวออกบ้าง
หรือว่าในมื้อที่แล้วลูกกินอิ่มมาก จึงไม่อยากกินในมื้อต่อไป ถ้าทั้งวันกินได้ 8-10 มื้อขึ้นไป
และปัสสาวะมากกว่า 6-8 ครั้งได้ ก็ไม่ต้องกังวลค่ะ
4. น้ำนมมาก
น้ำนมมีมากและบางครั้งไหลเร็วจนลูกกินไม่ทัน หากลูกสะบัดหน้าหนี รีบปล่อยนมออกจากปากทันที
เราควรแก้ไขด้วยวิธีบีบน้ำนมออกสักหน่อย เพื่อช่วยลดความเร็วในการไหลของน้ำนม
โดยอาการแบบนี้มักเกิดในช่วง 4-7 วันหลังคลอด ร่างกายกำลังปรับตัวเพื่อสร้างน้ำนมให้ลูก
5. แจ้งคุณหมอและพยาบาล
บางครั้งคุณหมอและคุณพยาบาลต้องการให้คุณแม่ได้พักผ่อนหลังคลอดอย่างเต็มที่
คุณแม่จึงควรแจ้งว่าต้องการให้ลูกได้กินนมแม่ และไม่ควรให้นมขวดเนื่องด้วยกลัวปัญหาลูกไม่ดูดนมแม่ตามมา
ที่สำคัญหมั่นสอบถามเทคนิควิธีการให้นมแม่จากคุณพยาบาล มีผู้เชี่ยวชาญอยู่กับตัว 24 ชั่วโมงอย่างนี้
อย่าปล่อยให้เสียโอกาสไป
6. 3 ดูด
หากกระตุ้นสร้างน้ำนมน้อย น้ำนมอาจจะน้อยตาม เราจึงอย่าละเลย 3 ดูด
นั่นคือ ดูดเร็ว (แรกคลอด) ดูดบ่อย ดูดถูกวิธี เพื่อให้มีน้ำนมตามความต้องการของลูก
นมไหนว่าแน่ ...นมแม่สิแน่วกว่าใคร หากผ่าน 6 เทคนิคง่ายๆ นี้
เชื่อว่าเจ้าหนูทุกคนคงหันกลับมาซุกอกนุ่มๆ ของคุณแม่เป็นแน่
และเรื่องลูกไม่ยอมดูดนมคงไม่ใช่ปัญหาอีกต่อไปคะ
(update 11 ตุลาคม 2005)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ปีที่ 10 ฉบับที่ 115 พฤษภาคม 2548]
|