ใครๆ ก็บอกกันว่ากินนมแม่ดีนักดีหนาสารพัด แต่ที่จะถูกใจคุณแม่สุดสุดน่าจะเป็นเพราะ นมแม่มีสารอาหารที่ทำให้เจ้าตัวเล็กของคุณถ่ายคล่อง ไม่ท้องผูก ท้องอืด ให้หนักหัวใจคุณแม่เป็นแน่ค่ะ

ในน้ำนมแม่จะมีสารที่ฝรั่งเรียกว่า Fugitive ชื่อ Prostaglandin มีผลให้ลำไส้บีบตัวเคลื่อนไหวกากอาหาร ไปขับถ่ายได้อย่างรวดเร็ว เราจึงเห็นว่า ลูกมักถ่ายอุจจาระออกมามีลักษณะเละๆ เป็นเนื้ออุจจาระที่ละเอียดมีสีเหลืองทองเจิดจ้า ไม่มีมูกหรือสิ่งอื่นเจือปน แสดงให้เห็นว่าระบบการย่อยอาหารทำงานได้ดีเต็มที่ ลักษณะอุจจาระแบบนี้ทำให้ลูกขับถ่ายสะดวก แต่บางครั้งก็พบเหมือนกันที่ลูก 2-3 วันถ่ายสักทีหนึ่ง แต่ตราบใดที่ลูกดูสบายไม่เดือดร้อนอะไร ก็ไม่ต้องกังวลนะคะ เพราะไม่มีกากอาหารให้ต้องขับถ่ายนั่นเอง

สิ่งสำคัญอีกอย่างคือ ใยอาหารที่ละลายน้ำได้ (โอลิโกแซคคาไรด์) จะเป็นตัวช่วยปกป้องไม่ให้เชื้อโรคเกาะเซลล์เบื่อบุลำไส้ จึงป้องกันการติดเชื้อของทางเดินอาหาร และส่งเสริมการทำงานของ Narmal flora แบคทีเรียที่คอยปกป้องลูก ทำให้อุจจาระนิ่ม ลำไส้บีบรัดตัวขับถ่ายได้สะดวกสบาย เมื่อเป็นเช่นนี้แล้วผลตามมาก็คือ การดูดซึมอาหารเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ก็เป็นเลิศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิตามินและเกลือแร่สำคัญๆ เช่น ธาตุเหล็ก แคลเซียม

ทั้งนี้ชนิดของไขมันเป็นอีกสิ่งที่มีผลต่อลักษณะของอุจจาระ การย่อยสลายและขับถ่ายกากอาหาร เพราะต้องไม่ลืมว่าในกระเพาะอาหารของลูก 2-3 เดือนแรกนั้น ยังไม่มีการสร้างน้ำย่อยไขมันที่เรียกว่า Lipases ดังนั้น การได้รับน้ำนมอื่นๆ ที่ไม่ใช่นมแม่ในขณะที่ยังไม่มีน้ำย่อย จึงทำให้การย่อยและขับถ่ายมีปัญหา โดยคุณแม่อาจเคยได้ยินบ่อยๆ ว่าเด็กกินนมผสมจะถ่ายลำบากเป็นก้อนแข็ง เนื่องจากนมผสมจะมีปริมาณไขมันมากกว่านมแม่ ลูกจึงอ้วนด้วยไขมันที่มากเกินความต้องการ แถมอุจจาระแข็งอีกต่างหากค่ะ

(update 21 กุมภาพันธ์ 2005)
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ปีที่ 9 ฉบับที่ 105 กรกฎาคม 2547 ]