คุณพ่อคุณแม่เคยสังเกตไหมคะว่า ลูกรักของคุณมีแววความสามารถโดดเด่นในด้านไหน
หรือมีความสนใจในเรื่องอะไรเป็นพิเศษบ้าง พฤติกรรมต่างๆ ที่ลูกแสดงออกมารวมไปถึงสิ่งที่ลูกให้ความสนใจ
นั้นมีความสำคัญไม่น้อยเลยนะคะ เพราะสิ่งเหล่านี้จะเป็นตัวบ่งชี้ได้อย่างหนึ่งถึงความสามารถที่ซ่อนเร้นอยู่ข้างใน
ซึ่งถ้าลูกได้รับการส่งเสริมที่ดีก็จะสามารถพัฒนาความสามารถในด้านนั้นๆ ไปจนถึงขีดสุดได้
นั่นก็หมายความว่า ลูกของคุณอาจจะกลายเป็นศิลปินที่มีชื่อเสียงโด่งดัง หรือกลายเป็นนักวิทยาศาสตร์
ที่มีผลงานเป็นที่ยอมรับไปทั่วโลกเลยก็ได้ แต่ในทางกลับกันหากความสามารถนั้นไม่ได้รับการส่งเสริมมันก็จะค่อยๆ
เลือนหายไปอย่างน่าเสียดายในที่สุด
ช่วงวัยที่สำคัญที่คุณควรสังเกตแววความสามารถของลูกให้พบคือช่วงแรกเกิด - 6 ปี
หากช้ากว่านี้แววของลูกก็จะค่อยๆ เลือนหายไป จนไม่สามารถสังเกตได้
เพราะฉะนั้นอย่ารอช้ามาช่วยกันวัดแววของลูกดีกว่าค่ะ ว่าเขามีความสามารถโดดเด่นในด้านใดบ้าง
- แววนักวิทยาศาสตร์
- 1. ชอบจัดหมวดหมู่ หรือจัดลำดับสิ่งต่างๆ ให้เป็นระบบ ทั้งสิ่งที่เป็นรูปธรรมและนามธรรม
- 2. มีความสามารถที่จะโต้แย้ง ซักถาม หรืออธิบายเหตุผลต่างๆ โดยใช้หลักตรรกะหรือหลักของเหตุผลได้
- 3. สนใจหนังสือเกี่ยวกับสิ่งประดิษฐ์หรือหนังสือเกี่ยวกับธรรมชาติมากกว่าหนังสือนิทานหรือนิยาย
- 4. สนใจประวัติของนักวิทยาศาสตร์และอยากเป็นเหมือนคนเหล่านั้น
- 5. เป็นคนช่างสังเกตและมักสังเกตอย่างลึกซึ้ง เช่น เฝ้าดูการเปลี่ยนแปลง พิสูจน์กลิ่นด้วยการดม เป็นต้น
- 6. ชอบทำงานที่ต้องลงมือปฏิบัติ ชอบการพิสูจน์ ทดลอง
- 7. มองเห็นปัญหาที่คนอื่นมองไม่เห็นหรือนึกไม่ถึง
- 8. ชอบทำงานกลุ่มย่อยหรือทำงานเดี่ยวอย่างมีความสุข
- แววนักคณิตศาสตร์
- 1. สนใจแผนที่ ลูกโลก แผนภูมิ ปฏิทิน เวลา และจำนวนตัวเลข
- 2. สามารถเข้าใจความหมายของจำนวนและตัวเลขได้เร็วกว่าเด็กในวัยเดียวกัน
- 3. ชอบเรียนวิชาคณิตศาสตร์และรู้สึกว่าเป็นเรื่องง่าย
- 4. สามารถสรุปความคิดในเชิงคณิตศาสตร์ได้อย่างรวดเร็ว
- 5. มีความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาทั้งในลักษณะที่มีรูปแบบตายตัวและไม่ตายตัวได้
- 6. ชอบเล่นตัวต่อหรือของเล่นที่เกี่ยวกับการสร้างรูปทรง
- 7. สนใจงานของนักคณิตศาสตร์หรือผลงานทางคณิตศาสตร์มากกว่าเด็กทั่วไป
- 8. ชอบตั้งคำถามที่เป็นเหตุผลต่อกัน เช่น ถ้า...แล้ว, ดังนั้น, เพราะว่า, ถ้าไม่...แล้ว
- แววศิลปิน
- 1. มีอารมณ์ตอบสนองต่อภาพเขียน ภาพวาด หรือผลงานทางศิลปะ
- 2. มีทักษะในการวาดเขียนดีกว่าเด็กในวัยเดียวกัน
- 3. ชอบหาเวลาว่างขีดเขียน วาดภาพ แกะสลัก หรือทำกิจกรรมเกี่ยวกับศิลปะ
- 4. แสดงออกถึงความสามารถในทางจินตนาการอย่างโดดเด่น
- 5. สามารถวาดภาพหรือผลิตผลงานทางศิลปะที่มีลักษณะเฉพาะตัว
- 6. มีความเข้าใจและมีความไวในเรื่องของขนาดวัตถุ สี น้ำหนัก และความสมดุลทางศิลปะ
- 7. มีความสนใจที่จะแสดงความคิดเห็น หรือพูดคุยเรื่องที่เกี่ยวกับศิลปะ
- 8. สามารถจดจ่ออยู่กับงานศิลปะได้ครั้งละนานๆ
- แววนักดนตรี
- 1. สามารถบอกได้ว่าดนตรีที่ได้ยิน เล่นด้วยเครื่องดนตรีชนิดใด (ถ้ารู้จักเครื่องดนตรีชนิดนั้นมาก่อน)
- 2. สามารถแยกแยะเพลงที่มีท่วงทำนองคล้ายกันได้อย่างแม่นยำ
- 3. สามารถเต้นรำ เคลื่อนไหว ได้สอดคล้องกับจังหวะดนตรี
- 4. มีความคิดริเริ่มในการสร้างท่วงทำนองใหม่ๆ
- 5. มีความสามารถในการเล่นดนตรีหรือมีความกระตือรือร้นที่จะเล่นดนตรี
- 6. มีอารมณ์ตอบสนองต่อเสียงเพลง เป็นคนที่ไวต่อสุนทรียภาพทางดนตรี
- 7. ชอบใช้เวลาว่างกับดนตรี อาจจะเป็นการร้องเพลง เล่นดนตรี หรือทำกิจกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวกับดนตรี
- 8. สามารถใช้ความดังเบาของเสียงและโทนเสียงต่างๆ ทำให้คนฟังมีอารมณ์ร่วมกับดนตรีที่ตนเล่นได้
- แววนักกีฬา
- 1. มีความสุขกับการได้เคลื่อนไหว ออกกำลังกาย เช่น การวิ่ง กระโดด หรือปีนป่าย เป็นต้น
- 2. มีความสามารถในการกระโดดยองๆ ขาเดียว เดินบนเส้นตรง หรือ ห้อยโหนบาร์ได้
- 3. สามารถใช้อุปกรณ์กีฬาได้อย่างคล่องแคล่วมากกว่าเด็กทั่วไป
- 4. สามารถสร้างสรรค์กระบวนท่าเต้นระบำที่หลากหลายได้ทั้งการเต้น การกระโดด และการม้วนตัว
- 5. มีความรู้ในเรื่องทิศทาง สามารถกะระยะทางและเวลาได้ดี
- 6. สามารถใช้สีหน้า ท่าทาง และร่างกายในการแสดงความรู้สึกนึกคิดได้เป็นอย่างดี
- 7. สามารถปรับความสามารถในการเล่นเกมกีฬาลักษณะต่างๆ ได้เป็นอย่างดี
- 8. มีลักษณะของเด็กที่มีความคิดสร้างสรรค์
- แววนักภาษา
- 1. มีความสนใจในบทประพันธ์ กวี โคลง ฉันท์ กาพย์กลอน และสามารถจดจำได้เป็นอย่างดี
- 2. ชอบอ่านหนังสือที่มีตัวอักษรมากกว่ารูปภาพ
- 3. มีความกระตือรือร้นที่จะเขียนหนังสือก่อนเด็กในวัยเดียวกัน
- 4. ชอบกิจกรรมที่ต้องใช้ความสามารถทางภาษา เช่น การโต้วาที การอภิปราย เป็นต้น
- 5. มีความฉลาดหลักแหลมในการใช้ภาษา สามารถพูดจาโต้ตอบได้อย่างฉะฉาน
- 6. มีการใช้ประโยคที่สละสลวยและซับซ้อนมากกว่าเด็กในวัยเดียวกัน
- 7. สามารถจดจำและใช้คำใหม่ๆ ได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว
- 8. มีความสามารถในการอ่านหนังสือได้เร็วกว่าเด็กทั่วไป
- แววผู้นำ
- 1. เมื่อเริ่มทำอะไรแล้วจะพยายามทำจนสำเร็จ
- 2. มีวิธีในการแก้ไขปัญหาต่างๆ มากมายหลายวิธี และมีการตัดสินใจที่ดี
- 3. เล็งเห็นปัญหาที่คนอื่นมองไม่เห็น
- 4. มีความเข้าใจถึงความยุติธรรมสำหรับตนเองและผู้อื่น
- 5. มีความสามารถในการจูงใจผู้อื่นให้คล้อยตามได้
- 6. มีความรับผิดชอบและมีความสามารถในการเรียนรู้ที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดของตนเองได้เป็นอย่างดี
- 7. มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีกับคนทั่วไป เป็นที่รู้จักและยอมรับในหมู่เพื่อนๆ
- 8. สามารถทำงานร่วมกับคนอื่นได้เป็นอย่างดี
- แววนักคิดสร้างสรรค์
- 1. สนใจสิ่งต่างๆ รอบตัวและชอบตั้งคำถามอยู่ตลอดเวลา
- 2. มักจะมีคำถามแปลกๆ ไม่เหมือนใครมาถามอยู่เสมอ
- 3. มีความคิดที่เป็นอิสระและเป็นคนที่มีความคิดยืดหยุ่น
- 4. สามารถคิดอะไรหลายๆ อย่างในเวลาเดียวกันได้
- 5. มีนิสัยดื้อรั้น ไม่ฟังความคิดเห็นของใคร และชอบโต้เถียง
- 6. เบื่อหน่ายความจำเจ หรือสิ่งที่ต้องทำซ้ำๆ เป็นเวลานาน
- 7. มีความคิดเป็นของตัวเองและไม่ชอบทำตามใคร
- แววนักวิชาการ
- 1. มีความสามารถในการเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้เร็ว ไม่ต้องย้ำบ่อยๆ
- 2. มีความสามารถในการอ่านและสามารถอ่านหนังสือที่มีเนื้อหายากๆ ให้เข้าใจได้เร็ว
- 3. ชอบเรียนวิชายากๆ และมีความสุขในการเรียน
- 4. มีความรอบรู้ในสิ่งที่คนทั่วไปไม่รู้
- 5. มีความเชื่อมั่นในตนเองและชอบแก้ไขสถานการณ์
- 6. เป็นคนช่างสังเกต และสามารถแยกแยะสิ่งต่างๆ ได้ดี
- 7. มีความสามารถในการใช้ภาษาและเข้าใจความหมายของภาษาเป็นอย่างดี
- แววนักคิด
- 1. ชอบถามปัญหาลึกซึ้งและพยายามหาคำตอบอย่างจริงจัง
- 2. มีความกระตือรือร้นในการศึกษาหาความรู้อยู่เสมอ
- 3. มีสมาธิหรือมีความสนใจในสิ่งที่ตนชอบยาวนานกว่าเด็กทั่วไป
- 4. มีความรอบรู้ในสิ่งต่างๆ ที่เด็กในวัยเดียวกันอาจไม่สนใจ
- 5. ชอบทำงานที่ยากและท้าทายมากกว่างานง่ายๆ และชอบการแข่งขัน
- 6. มีความเป็นตัวของตัวเองสูง ชอบทำอะไรด้วยตัวเอง
- 7. อ่านหนังสือได้เร็วกว่าเด็กวัยเดียวกัน และบางรายชอบอ่านหนังสือสำหรับผู้ใหญ่
- 8. มีความจำเป็นเลิศ สามารถจดจำสิ่งต่างๆ ได้เป็นอย่างดี
- 9. สนใจเรื่องความสัมพันธ์ของเหตุและผล และชอบทดสอบว่าเป็นจริงหรือไม่
- 10. มีความสามารถในการวางแผน แก้ไขปัญหาหรือมีความคิดลึกซึ้งในเชิงนามธรรมเกินวัย
เป็นยังไงบ้างคะ พอจะเห็นแววของลูกบ้างรึยังว่าเขามีความสามารถพิเศษในด้านไหน
แต่หากคุณยังไม่แน่ใจว่าเจ้าตัวดีมีแววเด่นในเรื่องอะไร คุณสามารถพาลูกไปทดสอบวัดแววความสามารถ
ได้ที่ศูนย์อัจฉริยะภาพเด็กสภากาชาดไทย Gifted Child Center ซึ่งจะมีผู้เชี่ยวชาญ
คอยให้ความรู้กับคุณพ่อคุณแม่ในเรื่องของการสังเกตแววของลูก รวมไปถึงการทดสอบวัดแววเด็ก
และให้คำแนะนำเพื่อให้เด็กได้รับการพัฒนาตามความเหมาะสมกับลักษณะเฉพาะของเด็กแต่ละคน
ภายหลังการทดสอบวัดแวว คุณจะได้ทราบว่าเจ้าตัวดีมีแววความสามารถโดดเด่นในด้านไหน และควรจะส่งเสริมลูกอย่างไร
หลังจากทราบแล้วว่า ลูกมีความสามารถโดดเด่นในด้านใด หน้าที่ต่อไปก็คือ
ช่วยสนับสนุนความสามารถในด้านนั้นของลูก ซึ่งคุณสามารถทำได้หลายวิธี
การจัดประสบการณ์ตรงให้กับลูกก็เป็นหนึ่งในวิธีที่จะช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ของลูกได้
เช่น หากลูกมีแววนักวิทยาศาสตร์ คุณก็อาจจะพาเจ้าตัวดีไปพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ให้ลูก
ได้ไปสัมผัสสิ่งที่เขาสนใจด้วยตัวเอง ทำให้เขาได้สังเกตได้จดจำ ได้ตั้งคำถาม และหาคำตอบด้วยตัวเอง
หรือหากลูกสนใจดนตรี คุณก็สามารถพาลูกไปเรียนดนตรีประเภทที่เขาสนใจ
คอยสนับสนุนเป็นกำลังใจให้ ก็จะชวยให้ลูกมีความสุขในการเรียน
และสามารถพัฒนาความสามารถในด้านนั้นไปให้ถึงขีดสุดได้ค่ะ
ทุกวินาทีที่ผ่านไปถือเป็นช่วงเวลาที่มีค่าสำหรับลูก ยิ่งเขาได้มีโอกาสเรียนรู้ในสิ่งที่ตนเองถนัด
และสนใจมากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งพัฒนาความสามารถได้มากขึ้นเท่านั้น การบังคับให้ลูกเรียน
ในสิ่งที่เขาไม่ชอบไม่สนใจ นอกจากลูกจะเรียนได้ไม่ดีแล้วยังทำให้สุขภาพจิตไม่ดีตามไปด้วย
เพราะนอกจากจะต้องฝึกทนเรียนในสิ่งที่ตัวเองไม่ชอบ แล้วยังเกิดความกดดันที่จะต้องทำให้พ่อแม่สมหวังอีกด้วย
ทางที่ดีปล่อยให้ลูกได้เรียนในสิ่งที่ตนเองถนัดและสนใจจะดีกว่าค่ะ แล้ววันข้างหน้าความสามารถที่โดดเด่นของลูก
อาจจะนำพาความภาคภูมิใจมาให้คุณก็ได้ค่ะ
รู้ไว้ใช่ว่า...สิ่งที่ทำลาย สติปัญญาของคน
1. การไม่ได้ใช้ความคิด ทำให้สมองขาดการฝึกฝนที่ดี
2. ความเครียดรุมเร้า
3. การใช้ชีวิตที่ไม่เคยมีการเปลี่ยนแปลงใดๆ
4. ถูกครอบงำด้วยยาเสพย์ติด
5. เกิดความกดดันทางจิตใจ
|
(update 24 มีนาคม 2005)
[ ที่มา...
นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 11 ตุลาคม 2547 ]
|
