เปิดใจ อย่ากลัวที่จะคุยกับลูกเรื่องเพศ

ความอยากรู้อยากเห็นเป็นธรรมชาติของเด็กอยู่แล้ว โดยเฉพาะในสิ่งที่ใกล้ตัว และแกอาจไปได้ยินได้ฟัง ได้พบเห็นเรื่องราวทางเพศจากที่อื่น ซึ่งทุกวันนี้จะเข้าถึงเด็กได้โดยง่าย เช่น จากสื่อ (ทั้งทีวี วิดีโอ อินเทอร์เน็ต แม้แต่การ์ตูน) จากการพูดคุยในวงผู้ใหญ่หรือเด็กที่โตกว่า ดังนั้นพยายามตอบหรือให้คำอธิบายในสิ่งที่ลูกสงสัย ไปพบเห็นได้ยินได้ฟังมาอย่าเพิ่งดุว่าลูกแก่แดด หรือทำท่าตกอกตกใจ อธิบายให้เข้าใจโดยใช้ภาษาง่ายๆ ด้วยน้ำเสียงและท่าทางปกติ กำชับว่าสงสัยอะไรให้มาถามพ่อแม่ พูดคุยกันในครอบครัวเท่านั้น เพราะคนอื่นเขาอาจไม่เต็มใจที่จะตอบลูก เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกเก็บความสงสัยไปถามเพื่อนหรือเสาะหาคำตอบจากแหล่งข้อมูลอื่น ที่คุณไม่สามารถตามไปกรองความถูกต้องให้ลูกได้

เข้าใจความต้องการและให้ความรู้ตรงตามวัย

เด็กวัยนี้ยังไม่สนใจเพศตรงข้ามในลักษณะหนุ่มสาวเหมือนวัยทีน แต่สนใจตามธรรมชาติของวัยที่อยากรู้อยากเห็น อาจจะมีคำถามแก่แดดเกินวัยบ้าง พ่อแม่ก็ต้องทำหน้าที่เป็นหน่วยกรองข่าวสารที่ถูกต้องให้ลูกค่ะ และคำอธิบายทั้งหลายทั้งปวงก็ควรเป็นไปตามวัยที่เด็กควรรู้ เช่นเมื่อลูกวัยนี้ถามถึงว่า "หนูเกิดมาจากไหน" ลูกต้องการรู้เพียงว่า "ลูกออกมาจากท้องของแม่" ยังไม่จำเป็นจะต้องอธิบายถึงขั้นตอนความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งเกินกว่าที่เด็กจะเข้าใจ

นอกจากนี้ยังควรเสริมในด้านบทบาททางสังคม และวัฒนธรรมด้วยค่ะ อย่างในสังคมไทยเราคาดหวังให้เด็กผู้หญิงต้องอ่อนหวาน อ่อนโยน กิริยามารยาทเรียบร้อย ตามแบบกุลสตรี ส่วนเด็กผู้ชายต้องกล้าหาญ เข้มแข็ง ปกป้องและไม่รังแกผู้ที่อ่อนแอกว่าอย่างสุภาพบุรุษ ซึ่งในวัยนี้สอนอะไรเขาก็จะทำตามอย่างว่าง่าย และจะเป็นพื้นฐานที่จะทำให้เขาเป็นหญิงหรือชายแบบไหนในอนาคตค่ะ

ในวัยนี้ คุณแม่บางคนอาจเกิดตกใจเมื่อลูกชายชอบไปเล่นกับเด็กผู้หญิงข้างบ้าน อย่าเพิ่งตีโพยตีพายไปแยกทั้งคู่ออกจากกันเพียงเพราะกลัวลูกจะเบี่ยงเบนเชียวนะคะ จริงๆ แล้วก็ไม่ใช่เรื่องแปลกที่เด็กวัยนี้จะสนิทสนมกับเพื่อนต่างเพศด้วย เพราะทั้งคู่อาจมีนิสัยใจคอคล้ายกัน ชอบเล่นเหมือนๆ กัน และยิ่งอยู่บ้านใกล้กันด้วยแล้ว ถือเป็นเรื่องปกติ พอไปโรงเรียนเขาก็กลับไปเล่นกับกลุ่มเด็กผู้ชายเหมือนเดิม แนะนำให้คุณแม่มองว่าลูกชายกำลังได้เรียนรู้ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนต่างเพศ แต่ถ้าหากกังวลเหลือใจจริงๆ สิ่งที่ควรทำคือ สร้างโอกาสให้ลูกได้เจอกับกลุ่มคนที่หลากหลาย พาไปทำกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น เล่นกีฬา เข้าค่าย ฯลฯ ให้เขาเรียนรู้วิธีสร้างมิตรภาพ ทั้งจากเพื่อนเพศเดียวกันและต่างเพศ

เป็นแบบอย่างที่ดีในเรื่องบทบาททางเพศ

พ่อแม่มีอิทธิพลต่อลูกในการเรียนรู้เรื่องบทบาททางเพศมากทีเดียวนะคะ… หากบ้านไหนพ่อรังแกแม่ให้ลูกสาวเห็น เด็กหญิงอาจมีทัศนคติไม่ดีต่อเพศชาย ว่าเป็นเพศที่ชอบใช้กำลังและดุร้าย และลูกชายอาจไม่รู้จักให้เกียรติเพศหญิง หรือแม่ที่มักดุว่าตำหนิพ่อให้ลูกชายได้ยิน อาจส่งผลให้เด็กชายเติบโตมาอย่างไม่ภูมิใจในเพศตน พานให้ขาดความมั่นใจในเรื่องอื่นๆ ไปด้วย

เด็กต้องการต้นแบบที่ดีที่มองเห็นและจับต้องได้ค่ะ ไม่ใช่เพียงบอกด้วยคำพูดสั่งสอง เช่น เมื่อลูกเห็นคุณพ่อช่วยคุณแม่ถือของเมื่อไปชอปปิ้งด้วยกัน ลูกรู้ว่าเขาเป็นเพศเดียวกับพ่อ เ ขาต้องทำอย่างพ่อ เขาจะเข้ามาช่วยคุณแม่ถือของบ้าง โตขึ้นเขาก็จะเป็นผู้ชายที่มีน้ำใจเป็นสุภาพบุรุษ แบบเดียวกับในเด็กผู้หญิงที่เห็นคุณแม่เก็บกวาดบ้านเรียบร้อย คุณแม่ชวนลูกเข้าครัวทำอาหารด้วยกันบ่อยๆ ลูกสาวก็จะเข้าใจถึงบทบาทของตนเมื่อโตขึ้น

สร้างโอกาสให้ลูกเรียนรู้เรื่องเพศ

ควรสอดแทรกคุณค่าเชิงบวกในเรื่องเพศเข้าไปในเรื่องราวรอบตัวเมื่อมีโอกาส อย่างน้อยๆ ให้เข้าใจว่าเรื่องเพศเป็นเรื่องธรรมชาติ เพื่อจะได้ไม่มีอคติกับเรื่องเพศ เช่น เมื่อสุนัขที่เลี้ยงไว้ออกลูก ก็น่าจะสอนเรื่องการกำเนิดของชีวิต หรือเห็นคนท้องเดินผ่าน ก็ชวนลูกคุยเรื่องหญิงชายที่มีความรักและความผูกพันกันจนกำลังจะมีลูก ยกตัวอย่างจากสื่อต่างๆ หรืออาจเลือกหนังสือที่เด็กเข้าใจง่ายเกี่ยวกับเรื่องเพศมาอ่านด้วยกัน เป็นต้น

หรืออย่างคุณแม่ที่นั่งดูการ์ตูนกับลูกชาย ตัวการ์ตูนชอบรังแกเด็กผู้หญิง แม่ก็ได้ทีบอกลูกว่า "อย่าทำอย่างตัวการ์ตูนนั้นนะ เพราะแม่เองเป็นผู้หญิง แม่ไม่ชอบให้ใครรังแก หนูก็ไม่อยากให้ใครรังแกแม่ใช่ไหมคะ"

…แต่เรื่องอย่างนี้ไม่ได้บอกครั้งเดียวแล้วจำไปชั่วชีวิตหรอกนะคะ ต้องหาโอกาสปลูกฝังไปเรื่อยๆ

ถามตรงตอบตรง

" คุณแม่คะ ในหนังสือบอกว่าหัวหน้าชนเผ่านี้ต้องเป็นสาวบริสุทธิ์ สาวบริสุทธิ์เป็นยังไงคะ"

" คุณพ่อครับ ทำไมเขาถึงเรียกผู้ชายคนนั้นเป็นแมงดาครับ"

คำถามของเด็กในเรื่องเพศ มักจะตรงๆ จนบางมีฟังแล้วตกใจ คุณก็ควรตอบเขาตรงๆ ในวัยนี้ไม่ต้องการนิทานมาหลอกล่อมากนัก เพราะเขาได้รับรู้ผ่านสังคมจริงๆ จากหนังสือ ทีวี หรือฟังพวกผู้ใหญ่หรือเพื่อนคุยกัน เด็กต้องการคำตอบเพื่อตอบสนองความอยากรู้เท่านั้น จากคำถามข้างต้น อาจตอบว่า

" ผู้หญิงบริสุทธิ์ก็คือ ผู้หญิงที่ยังไม่เคยแต่งงานหรือมีความสัมพันธ์กับผู้ชายค่ะ"

" เขาว่าอย่างนั้นเพราะผู้ชายไม่ยอมทำงาน รอให้ผู้หญิงหาเลี้ยงน่ะสิ อย่างนี้ไม่ดีเลยเนอะ"